

D3801

། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་དང་། གནུབས་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བྱམས་པའི་དཔལ་གྱིས་བསྒྱུར་བའོ། །[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་བྲྀཏྟི་ཤུདྡྷ་མ་ཏཱི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལོ་མ་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པའི། །ཡོངས་འདུའི་ཤིང་བཞིན་མཚན་མཆོག་གིས། །བསོད་ནམས་སྐུ་བརྒྱན་རྣམ་པར་འབྱེས། ། ཡན་ལག་བརྒྱན་པ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་མཛད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་འདི། །རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་བདག་གིས་བྱས། །གྲོལ་སྡེ་དག་གིས་རྒྱལ་ཡུམ་གྱི། །དོན་ནི་མ་ལུས་མ་བཀྲོལ་ཞེས། །རབ་ཏུ་བྱེད ལས་བདག་གིས་ནི།།རྣ་བར་གཏམ་བརྗོད་བཞིན་དུ་ཤེས། །གང་ཕྱིར་དོན་ཉམས་དེ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་ངེས་པར་བློ་དམན་ཡང་། །མགོན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ན། །འདི་དོན་བསྟན་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ཡིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་ དབྱེ་བར་བཞེད་ནས་བླ་མ་དམ་པའི་ཡང་བླ་མར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་དང་པོར།ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་འཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང་། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ ཐུབ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ།།སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བར་མཛད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་འདིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཟུང་སྟེ། ཐེག་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་ པར་ཅུང་ཟད་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབྱེ་བས་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པའི་དབྱེ་བས་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་མཛད་པར་འོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཏེ།གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་མར་གྱུར་པ་དང་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབྱེ་བས། གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་སོ། །སྣ་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྣམ་པ་ཀུན་ནི་ཆོས་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏེ། དེ་ཀུན་ནས་མཁྱེན་པའིའོ། །འདིའི་ཡུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་ཆེན་པོ་འདོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནམ་ཞེས་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
这是由那位大班智达和觉努译师比丘慈吉祥所翻译。
梵文为：Abhisamayālaṃkāra-kārikā-vṛtti-śuddhamatī-nāma
藏文为：མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་
汉译：《现观庄严论颂释·净慧》
向圣者文殊童子顶礼！
如同枝叶花果俱全的如意树，以殊胜相好庄严福德身，以支分庄严成就胜利者。
《般若波罗蜜多现观庄严论》是圣者弥勒所造。我宝源造此《净慧释》。解脱部诸师说未能完全解释佛母之义，我如耳闻般了知。虽然对于义理衰退之处我智慧低劣，但因得到怙主加持，为显此义而著此论。
世尊般若波罗蜜多欲作分别，首先对最胜上师中的上师作如是顶礼：以一切智性引导寻求寂灭的声闻趋入涅槃者，以道智性成办世间利益的利他者，以及具足圆满一切相智的诸佛，与声闻、菩萨众俱在的佛母前顶礼。
此处提到"声闻"也包括独觉，因为这两种乘只有些微差别。般若波罗蜜多的分类有三种：以一切智性的分类使寻求寂灭的声闻获得解脱；以道智性的分类令利益众生者即诸菩萨成办世间利益；以一切相智性的分类则成就诸佛。"一切相"即一切诸法之相，即是遍知一切。此般若波罗蜜多为何成为他们的佛母？因为能获得所说的三种大义，凡是能给世间带来大利益者即称为世间。

།གཞན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་མ་བསྐྱེད་ཅིང་མ་གསོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ གྱིས་ན་སྐྱེད་པ་དང་གསོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ཡུམ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཅིག་གི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་འདིར་ཐུབ་རྣམས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འདི་དེ་དག་གི་ཡང་ཡུམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཆུང་ མ་དེ་ནི་བུའི་ཡང་ཆུང་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་ཚོགས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡན་པའི་དོན་ནི་འདིར་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་བླ་མ་དམ་པའོ། །དེ་དག་གི་ཡང་དེ་ནི་ཡུམ་མོ། །དེས་ན་དེ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་ཡང་བླ་མའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་མདོ་ཀུན་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ན་དེ་ཡང་ འདི་རྩོམ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་འགྱུར་ཞེས། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལས་བཞག་ནས། ། བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །ཞེས་པ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ལམ་དུ་འགྱུར། །བརྩལ་བར་བྱ་བས་ལམ་ཡིན་གྱི། ཚོལ་བར་བྱེད་པས་ན་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་མཚོན་པར བྱེད་པས་ན་མདོའོ།།འདིར་བློ་ལྡན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་རྟོགས་པའོ། །གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
而且，只要他们未生起、未养育无漏蕴的自性，就无法获得如前所说的诸大义。因此应当了知实际上是生起和养育。因此这也是佛母。是谁的佛母呢？是与声闻等众俱在的佛陀的佛母。从种姓的角度来说是单数，意思是与声闻等众俱在的诸佛的。因此这里说"诸佛"。从"与彼等众俱在的佛的佛母"这句话中，应知这也是他们的佛母。
若有人说：如果这样，那么有儿子的妻子也会成为儿子的妻子。答：由于所要表达的差别，此处无此过失。这里"佛与众俱在"中"俱在"的含义是指一起，意思是与声闻等众俱在的诸佛。其中声闻和菩萨是世间的上师，佛是最胜上师，这也是他们的佛母。因此这是最胜上师的上师，所以对其作礼。
若问：既然诸经中已广说，那么著此论有何必要？答：一切智性之道，佛于此中所宣说，他人未曾所经验，具慧者当能证悟。十法行的自性，从忆持经义安立，易于理解，这就是造论的目的。
一切智性即是佛性，这也是最胜士夫。如说："远离一切障垢染，获得一切种智性，如开启珍宝之器，正示现证佛果位。"这如何成为道？由所追求故是道，而非能追求者是道。"佛于此中所宣说"中，"于此"是指经，因为表示经故为经。这里"具慧"指菩萨。对他们而言，证悟是现前实现，即现前实现所获得的。意思是在此论中明了地了知。
若问这是什么样的？"未经验"即未证悟。"他人"即非菩萨。


།འདིས་ནི་རྩོམ་པའི་གཙོ་བོའི་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ། མདོ་འདིའི་དོན་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། དྲན་པ་ལ་བཞག་པའོ། །ཆོས་ནི་འདིར་མདོ་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་ པ་དང་།།ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་པ་དང་། །འཆད་པ་དང་ནི་ཁ་ཏོན་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་སྟེ། །སྤྱོད་པ་འདི་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྒྲུབས་ ཤིག་པའོ།།དེ་ལྟར་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཏེ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ནས་མདོ་མ་ལུས་པ་འདི་ལས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །དངོས་པོ་དམ་པ་ཤེས་པས་ན་ཤེས་རབ་སྟེ། སྟོང་ པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཡང་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཕྱིན་པས་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཕ་རོལ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དག་ པའིའོ།།སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དག་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་བསྟན་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མ་ལུས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་བརྒྱད་དེ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་མཁྱེན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ ཆུབ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །རྟོགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཨི་ནའི་ཁམས་ཀྱི་ དོན་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ།།རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ནི་རྩེ་མོ་ཐོབ་པའོ། །མཐར་གྱིས་ནི་རིམ་གྱིས་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིམ་གྱིས་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཏེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གོ།

这里我为您翻译这段藏文：
这表明了造论的主要目的，即从此论中确定把握此经的意义并安立于忆念中。这里的"法"即是经。"行"有十种，如说："书写及供养施，听闻读诵受持等，讲说以及诵念和，思维修习此十行，此十种行之自性，福德积聚无量边。"所说"易于理解"是指应当修行。
如是非主要的造论目的是获得的方法，即修行。那么此经完整地显示什么呢？般若波罗蜜多，以八事善说。因为了知胜义故为般若，因为缘于空性。既是般若又是彼岸，故为般若彼岸。到达即是前往，即到达彼岸。
到达何等彼岸？对圣菩萨而言是分别的彼岸，对如来而言是清净的彼岸。为何加行道称为波罗蜜多？因为是其因故。为何法身及事业称为般若波罗蜜多？因为是其果故。"善说"的意思是完整宣说。何为完整？即八事。这八事是什么？遍智性道智性，其后一切智性，现证遍知觉悟及，顶现及渐次性，刹那现证菩提及，法身即此八种性。
一切相的现观是圆满证悟。趣向证悟即是现证觉悟。现证觉悟也是彼，因为"因"字根的含义是证悟之义故。顶现即是获得顶位。渐次即是次第。具有彼即是次第。应当连接"现观"一词，意思是顶现观和渐次现观。
关于"刹那现证菩提及，法身"，若问法身如何是现观？因为是现观的果故。"此八种"即是这八事。


 །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གོ རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེའུ་བརྒྱད་པོ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་ བྱ་བ་དང་།།ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། གོ་ཆའི་ སྒྲུབ་པ་དང་།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། ། འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བྱེད་པ དང་།མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ ལམ།།དེ་འདྲར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ དང་།མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།

这八种现观按照次第即是此八品所要宣说的内容。其中：
发心与教授及，四种决择分，修行所依止，法界之自性，所缘及所为，铠甲趣入行，资粮及出离，能仁遍智性。
发心、教授、顺决择分、修行所依、修行所缘、修行所为、铠甲修行、趣入修行、资粮修行、出离修行，这些是能仁如来一切相智性的十种事。
昏昧等及，声闻独觉道，此及他功德，见道大利益，作意与胜解，赞敬及称扬，回向与随喜，无上诸作意，修习极清净，是为修道分，诸菩萨智者，道智性如是。
昏昧等、声闻道、独觉道、菩萨见道大利益、修道之作意、胜解作意、赞叹、恭敬、称扬、回向作意、随喜作意、现前修习、极清净等十一事，即是道智性，这是诸菩萨的。
以智不住有，悲心不住寂，非方便远离，方便不远离，非顺对治品，相应及平等，声闻等见道，如是许遍智。
不住轮回、不住涅槃、非方便远离、方便不远离、非顺品、对治品、相应、彼平等性、见道，这九种是声闻等的一切智性。


 །རྣམ་པར་སྦྱོར་དང་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་ བླ་ན་མེད་པ་ཡི།།རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ དང་།སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །མཐོང་ ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས།།བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས། རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་ བ་དང་།བརྟན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དག་སྟེ། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་ པར་རྟོགས་པའོ།།མཐར་གྱིས་པ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ། གཅིག་གིས་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་པ། ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་སྤྲུལ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་།ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་ སྟེ།།རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་མཛད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།

这是完整的直译：
相应及诸相，功德过失相，解脱顺决择，有学不退众，有寂平等性，清净无上刹，现证遍实相，此即具方便。
相、相应、功德、过失、特征、顺解脱分、顺决择分、有学不退转众、有寂平等性、佛刹圆满清净及善巧方便，这十一种事即是现证一切相。
彼之相及增长相，坚固及心住，见道所说及，修道各别中，四种分别之，对治四种相，无间三摩地，邪行俱为顶。
相、增长、坚固、三摩地、见道四种分别对治、修道四种分别对治、无间三摩地及邪行，这八种事即是顶现观。
渐次：三种十种即是六波罗蜜多、六随念及无实性，因此这十三法即是渐次现观。
刹那：一刹那现证菩提，以相而分四种。即是一刹那现证一切法无漏、一刹那现证一切法善、一刹那现证一切法无相、一刹那现证一切法无二，这四种即是一刹那现观。
自性圆满身，如是化三身，法身具事业，如是说四相。即是自性身、受用身、化身及其事业，这四种事即是法身。


 །དེ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དང་ པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་ནི་ཡིད་དང་འདོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ཡིད་དང་། འགྲོ་བའི་སེམས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། །འདོད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གང ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། དེ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཕན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་སྟེ།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་དེའི་དོན་ནམ་དེའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་ རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་བཞིན་དུ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས་མ་འདས་པ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མདོ་དེ་ལས་ནི་གླེང་གཞིའི་གཞུང་བོར་ནས་འགྲེས་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་མང་པོར་ཕྱེ་ནས།རབ་ཏུ་མང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། དེས་ན་འདི་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་ཡང་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དེ། ཚིག་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ། ། མདོ་ལས་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཀྱི་རང་གི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་འདོད་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བར མི་འགྱུར་བས་སོ།

现在对此进行完整直译：
首先解说遍智。其中首先关于发心之事，心即是意与欲，如说"欲去、意去、心去"。所发之心是为利他而发，因为是最殊胜的缘故，应缘于圆满正等觉。因此其相：
发心是为利他故，欲求正等菩提。
欲、胜解、希求等是同义词。若有人欲求正等菩提，即称其为发心。其事即是此，意为欲求彼。
他者即是他方，即一切有情。彼等之利益即是利益，直至究竟涅槃，乃至无上菩提。为此即是为彼之利或为彼之故。如是，此即显示为利他，缘于正等菩提之欲即是发心之相。
"彼与彼如经，以略广门说"。"如经"即如此般若波罗蜜多，不违背彼经，此即是相之义。若问：彼经中舍弃序分之文，以四种分类说明发心之相，并且分析为多种自利他利，说为缘于极多、无所为之欲相，因此此说似不如经？为此说："彼与彼如经，以略广门说。"
经中"彼与"即是以前二句以略广门说正等菩提。"彼"即是利他，以后二句以略广门说。经中也以间接方式说明为利他，因为是为利他而欲求菩提，而非为自利。论中也以间接方式说明利他之欲，因为非欲者不成所为。


།དེ་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྡུས་པ་ནི་གླེང་གཞི་ལྟག་ཏུ་བོར་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།རྒྱས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདག་ དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཐབས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་མེད་པར་དེ་དག་མི་འགྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་མདོ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་མདོ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དོན་རྒྱས་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་འདིར་རིགས་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མདོ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ནས། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ།།རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་ ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ལ་གསུམ་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ།།བཤེས་གཉེན་དང་། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ལ་གསུམ་པའི་མང་པོའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་སྟེ། ཚིག་དྲུག་གི་མཐར་གསུམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།

因此论中之相即如经。其中略说正等菩提，即舍弃序分后从"尔时世尊"至"欲证菩提者应当精进般若波罗蜜多"。广说则从"如是"至"圆满布施波罗蜜多"。
经中不仅显示发心之相，也显示自利他利之方便。其中自利即是正等菩提，他利即是一切有情之利。彼等之方便即是修习般若波罗蜜多瑜伽，因为离此彼等不能成就。
彼正等菩提以略广门说。他利亦以略广门说为他利。略说他利从"复次"至"欲令安立于无余涅槃界中般涅槃故，应学般若波罗蜜多"。广说他利则以"悭吝者"等显示。
此发心之相中"菩萨摩诃萨"，菩萨摩诃萨即是此处种姓中著名之义。如是依经说明发心之相后，分类：
"彼复如地金月火，
藏及宝源复如海，
金刚山药善知识，
如意宝珠日歌声，
国王藏库大车道，
泉水悦音河云等，
二十二种而宣说。"
其中"金刚山药"三者用第三格词。"善知识、如意宝珠、日、歌"四者用第三格复数词。"等同"二字应补入，六词末尾用第三格连接。


 །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་དང་། གསེར་དང་། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། བསམ་པ་སྦྱོར་དང་ལྷག་བསམ་དང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཚད་མེད་དག་།མངོན་པར་ཤེས་དང་བསྡུ་དངོས་དང་། སོ་སོ་རིག་སྟོན་ཚོགས་དག དང་།།བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞི་གནས་སྩོགས། །གཟུངས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཤད་དང་། །བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་ཐབས་མཁས་པའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་གྲོགས་འདི་དག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་ གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཏོ་ཞེས་མཁས་པས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྷག་མའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་ནི་གཅིག་ པུའི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དུས་མངའ་དུས་མཚོ་དུས་ལག་པ། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལག་རྐང་མཚོ། །བཅུ་ཚན་གཉིས་པའི་ཐ་དད་ཀྱིས། །མི་ཟད་བརྒྱད་ཅུ་དེ་དག་ཡིན། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ པ་དང་པོ་ནི་ས་དང་འདྲ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་ གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའོ།།སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་འདོད་པའོ། །དེ་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་པོ་གྲོགས་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།ལྷག་མ་ནི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲོགས་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་དང་འདྲ་ སྟེ།འགྱུར་བ་ལ་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུའོ། །གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་དང་། འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པས་གནས་པའོ། །མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་མི་གནས་པ་དང་།གནས་པར་བྱེད་པ་དང་གནས་པའི་གཞི་མི་དམིགས་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ཚེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

其义如下：共有二十二种发心，即如地、金、月等相似。此偈颂为：
"思惟加行增上意，
六度无量诸神通，
摄事别解诸资粮，
菩提分法止观等，
陀罗尼等法门说，
一道所趣善方便。"
第一发心之外，其余依次具足这些伴随。《圣无尽慧经》中说八十种无尽，智者说以二十二种发心解释。如是，第一发心无尽称为发心无尽。其余发心无尽非单独，而是与思惟、加行等伴随称为无尽。
"时主时海时手足，
三十七种手足海，
第二十数差别故，
彼等即是八十尽。"
其中第一发心如地，因为是一切佛法及其资粮增长之所依故。此即从"复次"至"安立"所说。
其中"菩萨"是住种姓中欲证一切种智之义，即欲证正等菩提。"摩诃萨"是欲求广大他利。此即总相，是第一无伴之相。其余是有伴之相。其中"菩萨摩诃萨"显示总相，思惟等显示伴随。
具足思惟如善金，因为不依变异故。如"如是"等所说，"如是"即如将要解说。"住"即以清净意乐相思惟而住。"以无住方式"即无住、能住、所住皆不可得。具足加行如上弦月，因为善法增长故。


 །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་ལ་གནས་ནས་སོ། །ཡར་གྱི་ངོ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་བར་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གོམས་པའོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ་སྟེ། ཡར་གྱི་ངོའི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ནས་དེ་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་མེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་ཡང་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་དེ། རིགས་ཉིད་དང་། སྨོན་ ལམ་ཉིད་དང་།བསམ་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཉིད་གང་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་གཏོང་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ།གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སེམས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་བཞིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་།མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རི་ལ་སོགས་པའོ།

如是说"如是"等，"如是"即依解说次第。"住"即思已而住。上弦即从念住等乃至大舍之间一切白法之聚。加行即修习，其生起增长如上弦月渐盈。
为了了知差别，思惟即增上意乐。具足彼者如火，因为如火依不同木材而有差别故。如是说"一切智性"等，此中由欲求殊胜法而表增上意乐。
其后说六种具足波罗蜜多之发心，故说彼等五种相：种性、愿、思惟、事物、自性。其中种性即法性，菩萨住于何法性而住菩提心，以悲心为先导而舍一切事物。如是守护一切正受之律仪，如是于一切加害者无嗔恨，安忍痛苦及决定思惟法忍。如是于身语意业一切善法精进修行，依次即布施、持戒、忍辱、精进波罗蜜多。如是于一切身语意业胜伏，于一切种心住及一切种择法，依次即禅定、智慧波罗蜜多。
具足布施如大宝藏，因以财物令无量众生满足且无尽故。如是说"悭吝者"等。具足持戒波罗蜜多如宝源，因从中出生一切功德宝故。如是说"破戒者"等。宝源即宝山等。


 །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉམ་ང་བ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གནོད་སེམས་ ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་མི་ཤིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་ འདྲ་སྟེ།གཡེང་བས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་འཆལ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་ པ་དང་།སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་ སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མི་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གོང་དང་འོག་ཏུ་ཡང་སྦྱར་ བར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཟོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཕྱི་མར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚད་མེད་ པ་རྣམས་བསྟན་ལ།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མི་འབྲལ་བར་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདིར་གནས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རིང་བར་གནས་པར་འདོད་པའོ། །གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་ པ་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟེ།གདུལ་བྱའི་ལོ་ཐོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

具足忍辱波罗蜜多者如大海，因一切怖畏生起皆不能扰动故。如是说"害心"等。
具足精进波罗蜜多者如金刚，因以不坏性而坚固故。如是说"懈怠"等。
具足禅定波罗蜜多者如山王，因散乱不能动摇故。如是说"散乱心"等。
具足智慧波罗蜜多者如药王，因能息灭一切障碍之病故。如是说"恶慧"等。
具足四无量者如大友，因于一切时不舍弃众生故。四无量即缘无量众生之慈、悲、喜、舍，依次以生起安乐、除苦、住乐、对治烦恼之意乐而生定。如是从"乃至一善心"至"不离诸佛菩萨"等而说。
此中"于一切众生"即为一切众生利益。此亦应上下贯通。"为一切众生利益"亦应用于"欲忍"，"观待众生"即悲悯众生故。此亦应用于后文。此中三句显示诸无量，余者显示其果。
具足神通者如如意宝，因随欲获得其果故。如是从"欲不离诸佛菩萨"至"复次"等三句而说。此中"欲住"即欲长寿住世。"以何何"即以诸神通。
具足摄事者如日轮，因令所化众生悉皆成熟故。


 །དེ་ཡང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས་ ན་བསྡུ་བའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐབས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟོན་པའོ། །མི་ཟད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པས་སོ། ། སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མཐུན་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།།མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དོན་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་དེ་དག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །སྤོབས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །ཆོས་འདི ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་སློབ་ པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པས་སོ།།འདི་ཉིད་འདིའི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་ ཡང་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཅིག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ དེ་བཞིན་པས་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།

如是以"复次"等四句显示摄事之次第。摄受众生即是正确摄受众生故名为摄。其事即是方便：布施、爱语、利行、同事。其中爱语为主，即宣说六波罗蜜多。"欲令无尽"即是利行。"宣说"即是同事。
具足无碍解者如乾闼婆妙音，因为能说令所化众生欢喜之法故。如是以"复次"等三句而说。如是由三摩地力无碍现前了知是为正解。遍正解即是无碍解。
其由所缘差别分为四种：法无碍解、义无碍解、词无碍解、辩无碍解。其中法即一切法之异名。义即彼等之相。词即彼等之词义。辩即彼等之分别。
此一切法有二：以法与法性所摄故。其中法性即是空性，依此以"内空性"等乃至"真实际"及"真如"等词而说。此中"欲学"即欲无碍智慧故。此即是其辩无碍解。
"如是"等即显示譬喻，意谓如于此以分别而学习，如是于法、义、词亦当学习。"真如"、"实际"、"无相"等，此是法无碍解。其相即超越十一相，即：超越所取相、超越能取相、超越事物相等，此是义无碍解。真如即恒常如是，因无变异故。真实即是真如。


 །དེའི་མཐའ་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ དག་ནི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་བསྡུས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་སྤོབས་པ་ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ལྕགས་ཀྱུས་སྐྱེས་བུ་དག་ལམ་ལོག་པར་མི་གཏོང་སྟེ། རྟོན་པའི་ལྕགས་ ཀྱུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་དང་དྲིས་པ་དང་ལན་གྱི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕལ་ པའི་སྐད་དུ་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་གུས་པར་ཉན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་ལ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། རིགས་པས་མཚན་མ་ དང་ལྡན་པའོ།།དེས་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི། གང་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྟོན་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཞུས་པ་དང་ལན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ནི་ངེས་པར་མཛད་པ་སྟེ་དེ་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཞུ་བ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན ནོ།།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

其边际即是顶点，因为无有更胜真实性，故"真实际"等是词无碍解。
彼等无量法即是无量，为四无碍解所摄。广义当从阿毗达磨论中了知。此仅是举例说明，以"复次"等而说。此亦是辩无碍解，因为由多极微而知解故。
具足依止者如国王，因为是不失坏之因故。如国王之钩不令人入邪道，菩萨之依止钩亦复如是。如是以"复次"等二句及问答二句而说。
"如是了知"即是了知真实，依义不依文字，故虽以俗语说法亦恭敬听闻。第二"复次"句中，方便善巧布施及布施者等无所得般若波罗蜜多空性是以正理成立，具有正理相。此依法不依人，若有说"一切法非空性"之人则不依止。
佛世尊是最胜量，故依了义经不依不了义经。由修所生智是智慧，由闻思所生是识，故智慧所见非识所见。是故依智慧不依识。
此二依止以问答而说，如是佛世尊决定此当依止。其中舍利子是识，为问者。如来是智慧，为答者。
具足福德智慧资粮者如藏库，因为是众多福德智慧资粮之藏处故。


 །དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དགུས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་བདུན་གྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ།དེ་གཉིས་མེད་པར་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་བརྒྱད་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསྟན་ཏེ། གསུམ་པོ་དེས་ནི་བསོད་ནམས་བསྟན་ཏོ། །དགུ་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ།འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་མཚན་ ཉིད་དོ།།གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་འབྲས་བུར་བསྟན་ཏོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐེག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདེ་བླག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་བལྟ་བར་འདོད་པའི་ བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ལ་ཆུ་ཡོད་པས་ན་ཆུ་སྟེ། ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཨ་རྐྱེན་དུ་བྱའོ། །བཀོད་མ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆུ་ཡང་ཡིན་པས་བཀོད་མའི་ཆུའོ། ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུ་སྐྱེ་ཞིང་མི་ཟད་པར་འཛིན་པ་དང་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་འཛིན་ཅིང་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས གསུངས་སོ།།ཆོས་བཤད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་ བཞི་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཆུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་རྒྱུན་ནོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀླུང་གི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ན་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེར གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这也是以九个"复次"句而说。其中以七句显示由戒律和修行所生的广大福德资粮蕴，因为若无此二者，则不可能有如是神通。第八句显示由布施所生的福德，这三者显示福德。第九句显示智慧资粮。
具足菩提分者如大道，因为一切圣者皆行且随行故。这也以"复次"等三句而说。此中般若波罗蜜多是三十七菩提分法之相。其余一切皆显示为其果。
具足止观者如车乘，因为易于运载故。这从"声闻"等乃至"欲见过去如来等刹土"而说。此中般若波罗蜜多是止观之相。其余一切是其果。此中有水故为水，于具足义中作"a"词缀。既是莲池又是水故为莲池水。
具足陀罗尼辩才者如莲池，因为生水而不竭持，及如法持出所闻未闻之法义故。这也从"东方"乃至"上方"而说。
具足说法者如悦耳音，因为令求解脱所化众生闻悦耳声故。这也以"东方"等十方示说二句而说，显示四法印。此中所说般若波罗蜜多，即是于十方世界一切处显示四法印。四法印即是：诸行无常，一切有漏法是苦，一切法无我，涅槃寂静。
"河流"即水流。具足一乘道者如河流，因为得无生法忍时自然流出故。一乘即是属于此中诸菩萨事业无差别故。


།དེ་ཡང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་ལོང་བ་དང་། འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ དོ།།གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། །དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ཀྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་ བ་རྣམ་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་ནས། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་གདམས་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་དོན་གྱི་མན་ངག་ཉེ་བར་གདམས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ དང་།།ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྟེ།སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཞུས་པ་དང་ལན་གྱིས་གསུངས་སོ།།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ནི།དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་དང་། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་། །མིང་ནི་ཇི་བཞིན་དོན་དང་ནི། །དོན་ནི་ཇི་བཞིན་མིང་ལ་ཞེ་ན། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གང་། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ བཅུར་བཤད་དོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

这也是以东方等十方盲人、聋人等句而说。此中般若波罗蜜多是一乘道之相。其余一切是其果。
具足方便善巧者如云，如同器世间一切圆满皆从云生，依止兜率天住等示现门而作一切有情利益事，取决于如是行相故。这也从"如来行仪"乃至"五欲功德"而说。这些显示二十二种发心。
现在当说教授。为令通达而说即是教授，即是圆满义之近教授。这也由境之差别分为十种，如说：
"修行与诸谛，
佛等三宝尊，
无著不疲倦，
及以摄持道，
五眼与六种，
神通功德法，
见道与修道，
当知教授十。"
修行即是行。行于何处？行于般若波罗蜜多，因为是此处故。这也从"具寿"等乃至"如是行即是菩萨行般若波罗蜜多"而说。此下显示功德，这也以"布施佛法"等问答而说。
此中般若波罗蜜多是无分别智，是十种散乱分别之对治。那些是什么？此中偈曰：
"无事及有事，
增益与损减，
一性与异性，
自性与差别，
如名之于义，
如义之于名，
散乱诸分别，
说为有十种。"
其中为对治无事分别故说"菩萨性实有"，意为菩萨性以法性方式而有。


 །དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བས།དེས་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མེད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་འདིའི་གཉེན་པོར་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །གང་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། ། དང་པོས་གཉིས་པ་སྟོང་ཞིང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མཛད་པའི་སྐབས་ལས་སྟོན པར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། དེས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད དེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为对治有事分别故说"不见菩萨等真实随行"，意为无所缘。这是因为遮遣补特伽罗和法的实有故。
若色等空性是法性，如是则色等也应成有，因此为对治增益分别故说"菩萨"等。菩萨等是言说所诠。自性是菩萨等之自性，彼由彼空，故彼不可得。
如是若无则空性亦应成无，为对治此损减见故说"以自性"等。此中自性有三种：一切法是遍计所执、依他起及圆成实。如所显现而非有者是遍计所执。虽无自性而以显现方式存在者，因是缘起故是依他起。第一由第二空而离者是圆成实，因为是常性故。
对此，世尊也依次以分别、妄想、法性而说。如是在事业品中也将说："自性有三种：分别性、妄想性及法性"等。
因此，"此"是指遍计的色，"此"是指由遍计色而空，"自性"是因为彼恒时有故。"如是"是指因为。"空性"是由遍计自性而空。"色"是指遍计的色，由彼非空性是因为此中空性恒时有故。如是乃至识亦当配。
若彼二者是一自性时，为对治执彼二为一之分别故说"色之空性非是色"等，意为以相之差别故非一。


 །གལ་ཏེ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ལས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །ལན་དུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འདིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མིང་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ཙམ་མོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་།ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན།རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མིང་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མིང་གི་དོན་དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རག་ལས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་འདི་ལྟར་མིང་བཅོས་མ་ལས་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ཙམ་མོ། །ཆོས་སོ་སོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ལའོ། །བཅོས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལ བརྟེན་པའོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེའི་དོན་མེད་པས་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མིང་དོན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་མིང་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མིང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་བརྗོད་པའོ།

若非一而是异时，为对治执异分别故说"色非异于空性"等，"非异"即是说非差别之义。意为法与法性体性非异。"彼"是指一性。"为何"是问。答以"色"等。
此中"色"是指法性之色。如是乃至识亦当配。色等空性与法性之色互为一性，意为无有相异之性质。
对于"为何"等，若问何故无菩萨等，故说"菩萨"，以生灭方式有体性故成有差别，因为是决定智之境故。因此，首先为对治体性分别故，说"须菩提，如是色之名唯是名"等。名是由义空之唯名。
为对治差别分别故说"体性不生不灭、非杂染非清净"。从"为何"而言"唯名性"从何而来？如是若名之义于事物中无，尔时依事物之名言施设亦应成无。
因此，为对治如名而于义分别故说"如是从假名而别观察彼等诸法"等。"假"即是唯是施设。"于别别法"是于法与法。"假"是依施设。"彼等"是法。"观察"是增益，因于事物中无彼义故，暂时假立为名言施设而非有。
若谓尔时一切名义皆如是，因是名故，如"佛"之词。为对治如义而执著名之分别故说"彼菩萨不见彼等名真实随行"等。"一切名"是诠说一切事物。


།མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། མིང་གི་དོན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་དངོས་པོ་མི་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤཱ་རིའི་བུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ བསྒྲུབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།།ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནོ། །ད་ནི་བདེན་པའི་གདམས་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །དེ་དག་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་དང་།རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདེན་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་མི་ མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། དེས་ན་ཕུང་ པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། བདེན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཚོགས་ལྔར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཙམ་ ཁོ་ན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་ལ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ།

"不见"即是不缘，因为名的义于事物中无故。如"佛"之词的施设，是由于事物不显现门中于事物不欺诳，而非因事物显现故。
"复次"等是总结。"譬如"是经部等之喻。"于彼"也是能诠。从"若舍利子阎浮提"乃至"佛及佛法"是修行的功德。广说具功德之修行教授。
今当说谛教授。四圣谛即是苦、集、灭、道。菩萨如何于彼等相应及极相应，如是宣说谛教授。其中就苦谛而言，从"如是"等乃至"不见相应不相应"而说。如是遍知苦不仅是了知苦本身，而且也包括四圣谛。彼等亦摄一切法，因此以蕴、界、处、谛、缘起之分类成五聚，于彼等之空性及内空性等亦当说相应与不相应。
不仅如此，而且当于彼等如何都不见相应与不相应时，当说为相应，这是对苦谛的教授。就集谛而言，从"于彼无色"等乃至"识性即空，空性即识"而说。如是集谛应断。


 །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ ཇི་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་ཡིན།གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་འདི་མ་སྤངས་པས་ནི་འགའ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྤངས་པས་ནི་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་ན། འདི་ཇི་ལྟར་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཡིན།ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། མི་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེས་གང་ཞིག་གང་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཞིང་ལྡན་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ བའི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ།།འགོག་པའི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། དེ་ལ་ གང་གིས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བྲི་བར་མི་འགྱུར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡང་སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཕྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་དག་དེ་ལ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཁྱབ་པ་འདི་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ།།དེ་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེས་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་མི་དམིགས་པ་དང་། བདག་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གོ།

由于色等不从彼生起，故非因，因此如何是集？由于非灭法，如何是所断？如何是此若不断则无有任何烦恼，若断则无有任何清净，此如何是所断？
若谓与苦及集相应是烦恼，不相应是清净，这也不合理，因为如是于彼不见有任何真实和合与相应，这是对集谛的教授。
就灭谛而言，从"舍利子空性"乃至"当说为相应"而说。义理是这样的：菩萨若见一切法空性，则于彼以何证得灭？对此，首先非彼自身，故说"空性"等。彼不生不灭，因为是常故。不成烦恼，不成清净，因为无变异故。不减不增，因为是遍满故。无过去等，因为是常等故。因此非先有烦恼后得清净。
若谓苦及集于彼是灭，则说"若复如是"等。义为此遍满中无色等。因此无苦、无集乃至无菩提，这是对灭谛的教授。
其中就道谛而言，从"彼般若波罗蜜多"开始直至"复次"四字而说。如是应修道即是由何遍知苦、断集、证灭、修道，于彼有学、无学果法者即是道。因此由彼道及眷属摄一切法。彼等不可得，及我相应不相应之所缘，这是一种修行。


 །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ ཀུན་བརྟགས་པ་དག་གིས་མི་སྦྱོར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ལ་ཡང་དེའི་སྦྱོར་བའི་སྒྲས་ཀྱང་མི་སྦྱོར་རོ། །མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྦྱོར་རོ། །རང་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །བཞི་པ་ ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ནི་དབྱེ་བ་མ་མཐོང་བས་དེ་ལ་དེས་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་འདིའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མི་སྦྱོར་རོ། །དེ་ཡང་སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་དང་མི་སྦྱོར་ཏེ།གསུམ་པོ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་མང་ པོས་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཆོས་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ལམ་མོ། །ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་འདིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ། །དེ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བའོ།།དེ་ལ་གང་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་འབྱུང་མི་དམིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་སྦྱོར་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་སོ།

修空性等三摩地时，不以空性等分别自性而修。对于空性等瑜伽，也不以其修习之名而修。"不修不分"是说因无分别修习之相故不修，因自身不可言说且无相三摩地自性故不分，这是第二。
修习自相空性时不修于色等，因为彼中无其相故。因为是修习彼自身故不分别，这是第三。第四易于理解。
这是对道谛的教授。应说对三宝的教授，其中就佛宝教授而言，以"复次"等语而说。如是一切相智即是佛性。如说："离一切障垢，获得一切种智，如开宝器般，善显佛性。"
因此由未见蕴处之分别故，于彼不以彼修习，这是一种修行。如是布施波罗蜜多等为此道果，这是第二。如是不修佛与菩提一切种智。彼亦不修佛与菩提，因为三者无差别故，这是对佛宝的教授。
就法宝而言，从"复次"等乃至"不生邪慧心"等多语而说。如是法即是道果与道。道果即是菩提，彼即是佛宝。余者即是此中道谛，为法宝。彼亦如前以谛决定为先。
其中从何处不修"色等事物存在"。因此不见集。因为也不修"事物存在"，故不见应断集。


 །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཅེས་ བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་སྦྱོར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སྤྱོད་ ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ། །གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གོ། ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་མི་སྤྱོད་ཅིང་ཆེད་དུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང འདུ་བ་དང་བྲལ་བ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ།།བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མྱུར་བ་དང་། མི་མྱུར་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་གཏོགས་པར་ཅུང་ཟད་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་།དེ་ཡང་དེ་དག་དང་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ན་ཡང་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །འདིར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་དགེ་འདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་ཉི་ཤུ་སྟེ། དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག་དང མིང་ཙམ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་འདུན་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།།དེ་དག་ལས་འདི་དག་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པས་ སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་དེ་དག་འདིར་འོངས་པ་ནི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཚིག་བཞིས་ནི་འགྲོ་བ་བཤད་དོ།

不以色等为常或无常而修。不见苦谛四相及其相反。不见色等空性、无相、无愿及其相反。
不见"修"与"不修"，不见"修亦修而不修亦不修"，不见"非修亦非不修"。若如是修则修行般若波罗蜜多，这是第一修行。
不为布施波罗蜜多等义而修行且不作意，这是第二。以神通事业于十方利益众生时不见自我等，这是第三。于任何法都不见集与离，这是第四。不见自身速疾或不速疾现证圆满菩提，这是第五。除法界外不见少许，这是第六。不修十八界与空性，彼亦不与彼等相修，这是第七。如是修行时虽获众多功德，然亦不见真实随行，这是第八。
此中修空性即是修般若波罗蜜多。以"彼是一切修行中最胜"之语。般若波罗蜜多本身即是珍宝，因为是珍贵之道故，这是对法宝的教授。
就僧宝而言，从"如是宣说"乃至"应学清净身语意业"而说。此中僧是指菩萨僧。彼即二十补特伽罗，为令信解与声闻补特伽罗同名为僧故。为显示彼等以来去相之差别故。
住于般若波罗蜜多是指以顺决择分等。其中首先以"彼等来此"乃至"生"等而说来。其后以四语说去。


 །དེ་དག་ལས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏེ། དད་པས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན་ཏེ།ཆོས་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་མཐོང་བས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་སེམས་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དང་པོ་འདི་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དད་པས་མོས་པ་འདི་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པའི་དོན་དུའོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ རྣམས་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེ་མི་སེམས་པ་ནི་བདག་གིས་འདི་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ནི་དད་པས་མོས་པའོ། ། འདི་མན་ཆད་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུའོ། །མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བསྟན་ཏེ། ཞར་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ཡང རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ།དྲུག་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེར་བརྗོད་པར་གསུངས་སོ། །མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་མྱུར་དུ་མཐར་ ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དང་པོ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་དུ་བཞིས་མ་ཚང་བའི་ཚིག་དང་པོས་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་སྲིད་པ་ཐ་མར་གྱུར་པ་ནི་ཚིག་གཉིས་པས་བཤད་དོ། །ཚིག་གཞན་བཞིས་ནི་དགའ་ལྡན་ནས་ ཤི་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་།གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཞག་པ་མེད་པ་དང་། གང་དག་ཏུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་དང་། གང་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་མི་གྲག་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།

其中两者显示随信行补特伽罗，因为以信随行道故。另外两者显示随法行，法即是智慧，因为以此随行道故。
因此，以"有"这一语词，虽证得预流果的见所得性质，亦不作意，乃至"利根善巧方便"而说。首先安立此是为了表明钝根故，唯由信解即是离善巧方便。
断除见所断烦恼及烦恼所知障即是预流果。现证此即是获得。不作意是因为不缘"我当获此"故。信增上解脱即是信解。
此下当说见至，是在次第生之前。见即是智慧，以此获得预流果即名见至。其性质已如前说，因为是附带故。其分类有六种，即从"有"乃至"一生所系"而说为譬喻。见至如前所说，显示彼即是菩提主要因。为何？因为以见至性使彼等速疾圆满故。
其中首先以第一语词说明贤劫中少四的千佛。复次以第二语词说明在其他佛土中最后有。以其他四语词依次说明从兜率天殁后往诣彼彼佛土为供养佛世尊，往诣无声闻缘觉乘处，往诣有无量寿处，往诣无佛法僧声处。
从此至"当令彼等众生成熟"显示从人类次第生。乃至"当请问"显示从天类次第生。


།དེ་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པའོ། །བར་ཆད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འོག་མིན་ཉིད་དུ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ།།བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བར་གྱི་བསྐལ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པའོ། །དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མིན་ནས་དགའ་ལྡན་ དུ་དགའ་ལྡན་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་ནས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་ངེས་པར་བྱུང་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གང་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པའོ།།དེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབད་པ་ཆུང་ངུས་ཆེས་མྱུར་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།དེ་ནས་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདིའི་བར་གྱིས་ནི་འཕར་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་ཡང་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ།

从此至"应知"显示一间隔，即以一生为间隔者是一间隔。间隔即是阻隔涅槃。
从此至"于现证菩提中利益诸有情"显示中般涅槃，"于彼处"即是此处指色究竟天，非瞻部洲。故显示中般涅槃。
从此至"正法将住"显示生般涅槃。此处"劫"应知是中劫。其一分即是过一劫。
"以初发心"即是从色究竟天至兜率天，从兜率天来至瞻部洲，从在家处出离，至菩提树下结跏趺坐，即刻初次发菩提心，此即是说彼等之发心。
从彼而生即是有余依涅槃，即是生般涅槃。
从此至"现证菩提"显示有行般涅槃。有行般涅槃即是此处精进利益有情。
从此至"现证菩提"显示无行般涅槃。此中由种姓差别故以小功用极速现证菩提即是无行般涅槃。
从此至"现证菩提"显示往色究竟天般涅槃。
从此至"现证菩提"显示超越般涅槃。
从此至"现证菩提"显示半超越般涅槃。
从此至"现证菩提"显示一切处般涅槃。如是显示三种。
从此至"生"显示往有顶般涅槃。


 །དེ་ནས་ཡང་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བར་གྱིས་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་ཡང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཆོས་ཐོས་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིག་ཤོས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱང་འཛིན་པས་སོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར ཏེ།འབད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅི་སྟེ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དག་ གི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་སླའོ།།དེ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །མ་ཞེན་པ་ལ་གདམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སུས་ཀྱང་ཐུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ ཀྱི་དགེ་བ་བཅུ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཞེན་པ་སྟེ། དེའི་མན་ངག་ནི་མ་ཞེན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །ངལ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་ངལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གདམས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷ་དང་ བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།ངལ་བའི་རྒྱུ་ནི་རློམ་སེམས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སེམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་ངལ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ལམ་མོ།

从此至"生"显示离色贪。
从此至"现证菩提"显示现法般涅槃。由于一切生中不间断地修习戒等法，故为现法般涅槃。
从此至"现证菩提"显示身证。
其次，辟支佛有二种：一是与彼相应法故，一是于自他无闻法而显现佛法故。另一种则是由于具有辟支佛相貌故。
那么，菩萨是否获得声闻与辟支佛地的果位？若是获得，则彼等所作之补特伽罗安立亦应存在，何须其他努力？若是未得，则彼果如何为他人所得？为此说"有"等，即如何说为多有。
若如是，则应由彼等修习断除烦恼。为此说"舍利子"等。
问：于此贤劫中几位菩萨将现证正等觉？为此说"有"等，易解。
此为僧宝教授。
依不执著教授，从"如是宣说"至"谁亦不能胜"而说。身语意十善及行六波罗蜜多时不缘身等即是不执著，其教诫即是不执著教授。
疲劳对治即是不疲，依彼教授而说"复次"乃至"天及世间"。疲劳之因是我慢，其对治即是不思惟蕴界处等，此即是不疲教授。以无所缘方式修习波罗蜜多等即是道。


།ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་སོ།།དེ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །མིག་ལྔ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་ཅན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱ་ཆེར་སྤྱན་ལྔ་དག་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་ གདམས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་དེ་གཉི་ག་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཐར་ ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ལམ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་ དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས།འདི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་ཐུན་མོང་དག་གི་ཆ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་མིང་མེད་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་བལྟས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ གྱི་དོན་དུ་ཡང་མེད་དོ།།གཉི་གར་ཡང་མེད་དེ་གཉི་ག་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་བས་ན་མིང་ཙམ་ཐ་སྙད་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།

于十方遍摄持即是正遍摄持，依此而说从"舍利子具如是智慧"至"一切佛法亦不见随行"。此为道遍摄持教授。
如是，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，获得并清净五眼：其中慧眼以胜义为境，法眼以圣者为境，余者易解。此为广说五眼教授。
同样，以"获得神通波罗蜜多"等广说六神通教授。
问：菩萨如何具有佛眼和第六神通？菩萨于第八地获得此二者，于佛地则圆满、清净、究竟。
当说见道教授，其处从"尔时世尊"至"宣说"。彼道亦有十六刹那，依各自所缘与无所缘差别，从"如是"等将广说。
彼等共同部分即是菩萨与般若波罗蜜多无所缘，依此从"尔时"至"譬如"而说。
"唯名"即无实义之名，因为无内自性义之名而了知向外，虽无外境而如是显现故亦非外境，二者皆无，因无离二者外的第三方。因此般若波罗蜜多唯是名称。
为明显显示"菩萨"之名亦依此理，故说"彼亦"等。因此应观此唯名、唯言说、唯假立非是真实。


 །རིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་འདིར་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ལས་ མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ལུས་ཅན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མིང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །འགག་པ་མེད་པ་ནི་མ་འགགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ སྡུག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ནས་ནང་གི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་དང་། དེའི་ཡན་ལག་དག་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩཝ་དང་། ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་དང་ བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་མིང་ཙམ། བཏགས་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་གི་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་ ནས་དེ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསུམ་དང་།གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ ན་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ སྒོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །གང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། ། གཟུགས་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།

以理等分别即是此处摄正观，因从彼生见道刹那无常。
所谓"有情有情"即无始无终之身，其名为有情名。无生即未生，无灭即未灭。于彼不见苦乐相，此为苦法忍。
其后，内之蕴、界、处、身及其支分，以及外之草木等如梦如回声，彼等亦唯名、唯假立、无生无灭而了知。如是菩萨与般若波罗蜜多之名及彼等无所缘，是为苦法智。
其后，于蕴处界三种差别及三和合所生触、受、杂染、清净诸多行相皆不见随行。"何以故"即为何因。如是则配合"行"字。
般若波罗蜜多于有为界与无为界皆不见随行，因不见彼等故。此为苦随忍。
依苦随智而说"须菩提，如是"等。于彼等诸法不分别自性，无分别即差别。住于无分别法而修念住等，是为苦随智。
以苦随智等住于无分别法而修诸善法，是为见道。诸法相唯是假立。不成杂染亦不成清净，因无实事故。
所谓"不成杂染"即无集起。所谓"不成清净"即无所断，此为集法忍。
"于色无贪著"即不复生贪著。


 །མངོན་པར་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་དངོས་སུ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡང་དེ་ནི་ཕུང་པོ་མེད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་རེག་པ་མེད་དོ། །རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མེད་དོ། །འདུས་བྱས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས ཤེས་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མིག་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཏུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པ་འགོག་པས་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའོ།།ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དྲུག་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བསྡུས་པ་དང་ཐ་དད་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པ་དང་ཐ་དད་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་གཏན་དུ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།གཟུགས་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། གཟུགས་དང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

贪著本身实为苦与集故。彼时因极其微弱故为后位，故如是说。
复次，彼无蕴，无眼等，于彼无识，于彼无知与触，亦无触所生受，亦无有为。不于彼断生贪著，此为集法智。
于波罗蜜多、眼、神通、空性、真如等及有情成熟皆无贪著，是为集随忍。
如是以诸无贪著波罗蜜多增长，则正入菩萨无过，故于诸清净亦随觉因果，是为集随智。
如是行时得至不退转地，由断其障碍故，是为灭法忍。
如是行时圆满神通等殊胜证悟，是为灭法智。
于蕴、处、界及地等六界、缘起支分五相，菩萨无所缘，是为灭随忍。
于诸蕴摄别、二十四界摄别、十二处摄别、十二缘起支摄别之真如五相，菩萨永无所缘，以无菩萨故无所缘，是为灭随智。
非色、非色道、苦谛行相及其相反、色空性、无相、非无愿及其相反等，是为菩萨假名，以色与彼等无差别故无所缘。


 །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མ་ཡིན་པ་ དང་།དེ་དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེས་ན་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ མཐོང་སྟེ།འདི་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སོ་སོར་ཕུང་པོའི་དབྱིངས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་སྣང་བས་ན་ཆོས ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྣང་བ་སྟེ།མཐའ་ཡས་པ་སྣང་བ་སྣང་བ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ།འདུས་མ་བྱས་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མི་མཐོང་སྟེ། མི་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་དོན་དམ་པར་མཐོང་ བས་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་གཏོགས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་ན་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་གཏོགས་པར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན པོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་སེར་པོ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།

如是乃至非识，非彼等道，此为道法忍。
此二为法与法界，故说：不如实随见法界，法界亦不如实随见法，此为道法智。
各别蕴界、处界不如实随见法界，法界亦不如实随见彼等，此为道随忍。
就道随智而言，须菩提，有为界不如实随见无为界，乃至说此即是随说。
由现证法界而显现，故法自相不显，是故显现无二，显现无边即无显现，是为真实智慧相。此为有为界，以较一切有为更为微细故。
于彼遍计所执色等空性相即无为界，以无为极其微细故。彼等前后不见，即不执取义。执取即是分别故。
若问：云何以无分别见胜义故名见道？答曰：非也等如是说。
是故离有为界不能安立无为界等如是说。
若二者有别，则成有为界性显现，以是显现体性故。非无为界，以与彼相违故。
离无为界亦不能安立有为界，若异于空性则成非空性过失，如异于青性之黄即非青性。
是故显现自性空性无分别智即见道，非是执取。
由此方便，苦法忍等亦应了知即是无分别空性智慧自性。


།ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཟུགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ ལ་སྲེད་པ་སྟེ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་འཚལ་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འཚལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དབུས་དང་མཐའ་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས།ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང་། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དོ། །ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་དབང་།།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཟག་ནི་དགེ་འདུན་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་།དུ་ཞིག་ཅེ་ན། དབང་པོ་ རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེ་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། །མཐོང་ཆོས་ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ དང་ནི་ཉི་ཤུའོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐ་མར་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསེ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ། གསུམ་པོ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་ བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པའོ། །རིགས་ནས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྷའི་རིགས་ ནས་རིགས་སུ་འགྲོ་བའོ།

所谓"不如实随见任何法"，是因一切法自相显现息灭故。此为教示。
此即广说："不如实随见色"等，乃至"此即是随说"。此为见道教授。
关于修道，从"尔时具寿须菩提白世尊言"乃至"于法贪著即成过失"如是宣说。
"欲遍知"即欲遍断。"于般若波罗蜜多"即无分别，见一切法遍行法界。
因出世间后得清净世间智的遍断即是修道。如是大乘道八支即是修道，其解释如《辨中边论》所说：
"遍断及了知，令他三种信，
对治违品故，道支有八种。
见戒及少欲，令他有表知，
烦恼随烦恼，对治诸违品。"
此为修道教授。
关于僧宝教授，菩萨补特伽罗称为僧众。何者？几何？如说：
"钝根及利根，信解见至性，
从家至家生，作证不作证，
色究竟天往，三跃有顶行，
断除色贪欲，现法寂灭身，
现证及独觉，共二十种也。"
所说"三"者依次配合，配于最后。从"钝根"至"独觉"为二十种。三者如经所说即是预流、一来、不还之义。
钝根利根即是随信行、随法行。"信解见至"即是信解、见至。"从家至家"即是人家家往生、天家家往生。


།བར་ཆད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པའོ། །བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་འགྲོ་བས་ན་འོག་མིན་འགྲོ་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འོག་མིན་འགྲོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བ་བྱས་ཏེ།ཚིག་དེ་དག་ལ་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲ་ནི་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕར་བ་དང་། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བའོ། །སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ འདོད་ཆགས་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།།མཐོང་ཆོས་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པའོ། །བསེ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འབྲས་བུ་ལས་ནི་གང་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞུགས་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ། དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱབས་ཤེས་པ་དང་། མ་ཞེན་པ་དང་། མི་ངལ་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་སོང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་དེའི་ལམ་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྤྱན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གིས་འཕགས་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་གདམས་ངག་གི་གོ་རིམས་སོ།

"一间隔"即是一间隔者。"中"即是中阴般涅槃者。"生已"即是生已般涅槃者。"有行"即是有行般涅槃者。"无行"即是无行般涅槃者。"色究竟天往"即往色究竟天者，至色究竟天者。
从"一间隔"至"色究竟天往"这六个词是分别归纳，因为这些词中一部分词义相连故。"般涅槃"和"现行"等词未明显表示。"生已"一词指化生，因为这是较小的差别故。
"跃进"即是跃进、半跃进、一切处死没。"至有顶行"即是往有顶处。"断除色贪"即是离色贪。"现法寂"即是现法般涅槃。"身证"即是修习八解脱者。"独觉"即是独觉阿罗汉，因与其法相顺故。
此中不依果位而建立，因此也不承认依果位而入。也不建立为"入菩提"，因为无差别故。
修行般若波罗蜜多、了知谛理、了知皈依、无执著、不疲倦，往诣十方，见如来面并承事，然后摄受其道，具足五眼，具足六神通，以见道修道安住圣地，此是教授次第。


། །།དེ་ལྟར་གདམས་ ངག་བཤད་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །དྲོད་སོགས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་སྟེན་ པ།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་འབྱེད་དེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་ དང་།བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཆའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །ལ་ལར་ནི་མང་པོའི་ ཚིག་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ།དྲོ་བ་རྣམས་དང་། རྩེ་མོ་རྣམས་དང་། བཟོད་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལ་ལར་ནི་གྱུར་པའི་སྒྲ་སྤྱིའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དེ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དང་། བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་ རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་ ཤེ་ན།ཉན་ཐོས་དག་དང་བསེ་རུ་དང་བཅས་པ་དག་ལས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་གང་ལས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐོབ་ པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མདོ་ལས་ནི་འདི་ལས་གཞན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་མདོའི་རིམ་པས་འདི་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ སོགས་པ་དང་།རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལམ་དང་རིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

如是说明教授后，当说顺决择分。如云：
"所缘及行相，
因及所摄持，
菩萨诸救护，
暖等之自性，
具足四寻思，
下中上品等，
较声闻独觉，
及余皆殊胜。"
决择即决定，具有一向决定。其分有四种：暖、顶、忍、世第一法。这些也是顺决择分，通达无分别即是决择，即见道。获得彼即是分。有益于彼即是顺决择分。
有处以多数词明确分别，即诸暖、诸顶、诸忍、诸世第一法。有处以"成"字表示通称，即成暖、成顶、成忍、成世第一法。
菩萨们以救护一切众生之意乐故为救护者。彼等之下中上品殊胜，即因其殊胜性故。较何者殊胜？较声闻及独觉，即较声闻等之意。
何为根据？即说"所缘及"等。所缘、行相、成为三乘之因、善巧方便、善知识摄持，如是具足四种寻思，此等于论中当如次配合。经中则另有说法，故当依经次第解说，非如次第。
其中声闻等相关之顺决择分缘四谛，于每一谛各有四相：无常、苦等，因、集等，灭、寂等，道、理等。


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དྲོ་བ་ཆུང་ངུའི་ནི། །དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ལོ། །མི་རྟག ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ མེད་པའོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཤས་ཆེར་ངར་འཛིན་པ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འབྲིང་ནི་གནས་པའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་འགོག་པའོ། །དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་ མེད་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་མི་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཞི་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་དེ་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པའོ། །ནང་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ སྐྱོན་མེད་པའོ།།དེ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །འོད་གསལ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་སེམས་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དེའི་རང་ བཞིན་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ།འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།

菩萨的暖、顶、忍、世第一法，每一个又各分下、中、上三品差别，共成十二种。如云：
"下品暖位中，
所缘无常等，
依止诸谛者，
其相遮执著。"
"依止诸谛"即是四谛为境。"无常等"即缘无常性等，如经所说。"其相"即与所缘相似，即"遮执著等"是指遮除执著、无住、无想。
其中以事物本身而起的强烈我执即是执著。中等即是住著。微弱即是想。遮除彼等。彼等空性即是智慧之自性，如同无瓶之处的本性即是处无瓶。
其中首先从"于法贪著"至"成过失"所说，是苦谛上下品暖的所缘和行相。
从"不见"至结尾所说，是集谛上下品暖的所缘，所缘即色等基而应断等。行相即遮除彼等执著等。
从"如是灭"至"不正知"所说，是现证灭等基等。行相如前，其中无过失者是：以外等基空性为所缘，于内等基不如实随见空性为行相，此即无过失。此是灭谛上下品暖的所缘和行相。
从"彼"至"应知"所说是道谛。其中色等基应知性是所缘。如是不应思维是行相。
如是无心即是其自性光明。何故光明？因为彼心非有贪等，亦非离贪等。其无心为何？即其自性是法性，无变化无分别。


 །ཇི་ལྟར་སེམས་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དམིགས་ པའོ།།འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ རྒྱུའོ།།གང་དག་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་ཡང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསླབ་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།འབྲིང་གིས་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གནས་པ་མེད་པ་བྲལ་བ་སྟེ། །མིང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལྷག་མའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་སྐྱེ་བ་ནི་མིང་གིས་གཞན་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་མེད་པའོ། །འཇིག་པ་ནི་མིང་གིས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་མེད་པ་དེ་ནི་དྲོ་བ་འབྲིང་གི་དམིགས་པའོ། །མིང་དེ་སྟོན་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མེད་ལ། མི་གནས་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཉན་པ་པོ་ ལ་བྲལ་ཞིང་འཕོས་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེ་ན། མིང་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡང་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གང་ཡང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། ། གནས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་བརྗོད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་མེད་པར་འདིར་བསྟན་ན་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མི་དགག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ དང་རྣམ་པའོ།།ཆེན་པོའི་ནི། གནས་དང་བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བརྡར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དམིགས་པའོ། ། དེ་ཕུང་པོའམ། ཁམས་སམ། དངོས་པོ་འམ་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་ཡང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དྲོ་བ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང རྣམ་པའོ།

如同心非心即是无心性，如是色等亦是无色等性，因此以心等为所依的自性即是所缘。光明即是行相。这是道谛上下品暖的所缘和行相。
关于"三乘得果之因"，菩萨暖等十二种是三乘，即是获得三种菩提之因。因为有些人由种姓等力，也能获得较低的菩提。声闻和独觉乘的暖等永远不能获得殊胜菩提。从"欲学声闻地者亦"至"应学"所说。
中品说："色等生灭住，"其中"以名"是省略语。"无住即离，"其中"以名"也是省略语。色等当如经中广知。
其生即以名从他了知，无彼。灭即以名向他显示，无彼，此即是中品暖的所缘。于显示彼名既无住亦无不住，于听者无离无迁即是行相。此又从何而来？因为名不存在。故意为彼等皆无。从"尔时具寿须菩提"至"此世尊"所说。
"非无住亦非无不住"亦在此说，因为若此处说无四种则成无关联。论中不遮住和离是主要的。这是中品暖的所缘和行相。
大品说："住及假说不可说，"此等唯是假立，即从"菩萨是法之名称"至"佛法之名"是所缘。彼不能以蕴或界或有或无任何方式表述，即是行相。从"此世尊"等至"以无住方式善住"是大品暖的所缘和行相。


།དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས་པ་ན་མེ་འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་དྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དྲོ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་དྲོད་དོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་ནི། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ མེད།།དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ།།གཞན་ཡང་། དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་པ་ནི་གནས་པ་མེད་པའོ།།གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་ པ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གཞན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །འབྲིང་གི་ནི། ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ ཡིན་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མཚན་མའོ། །མཚན་མ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཚན་མར་མི་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི། ཐམས་ཅད དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡིན། ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་མི་དམིགས་པའམ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དམིགས་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་ནི་རྣམ་པའོ།

例如用钻木取火时出现火的预兆暖相，同样出世间智慧之火也是如此。因此与暖相相顺故称为暖。
小品顶的："色等不住彼等，彼之体性无自性，彼等一之自性一。"其中"色等不住"是指不住于色等。凡是色等，彼等事物的空性即是其所缘。色等的空性非是色，因为相性不同，如说"凡是色等空性，彼非是色。""彼等一之自性一"是指互为体性，即色等即是空性，空性亦即色等，此即是行相。
又："彼不住无常等，彼等以彼体性空，彼等一之自性一。"其中，色等不住于无常等是无住。凡色等之无常等，即是色无常等之空性，此为所缘。色无常等即是空性，空性亦即色无常等，此即是行相。从"以无住方式善住"至"应取自体空性"是他说的，这是小品顶的所缘和行相。
中品的："诸法不执著何者，"即不执著色等诸法，此即是所缘。"彼等不见为相故，"其中色等即是相。相即是烦恼。因为不作意于彼，此即是行相。若问何故如此？从"如是不应执一切相智为相"至"为不执一切法故"所说，这是中品顶的所缘和行相。
大品："一切无所缘，以慧遍了知。"其中"何为般若波罗蜜多？任何法皆无所缘"，此即是所缘。若问何为无所缘？即波罗蜜多等一切法无所缘，此即是行相。


 །གང་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བརྟགས་པ་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོའོ།།བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ནི། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ དེ་ནི་རྣམ་པའོ།།གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །འབྲིང་གི་ནི། དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་གི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པའོ། །གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །ཆེན་པོའི་ནི། དེ་དག་དེ་ཡི་མཚན་མེད་ཉིད། །དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་རྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ མ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པའོ།།རྣམ་པ་ཡང་དེའི་མཚན་མ་ལ་མི་རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ དང་རྣམ་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ན་བཟོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུ་ནི། ཏིང་འཛིན་ད་ཡི་བྱེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལེན་ པ་མེད་པ་སྟེ།དེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་དེ་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ ཞིང་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ།

从"复次世尊"等观察开始，直至"应知"为止所说的，这是大品顶的所缘和行相。因为是一切善根动摇的顶点，故称为顶。
小品忍的："色等无自性，彼无之自性。"其中色等无自性是离自相，此为所缘。由于色等彼无事之体性，此即是行相。从"尔时具寿舍利子"至"决定出生一切相智"所说的，这是小品忍的所缘和行相。
中品的："彼等无生无出离，清净"中，色等彼等因无自体故无生且无出离，此为所缘。如是行持即获得身等清净，此清净即是行相。若问何故如此？从"如是具寿"至"正等菩提"所说的，这是中品忍的所缘和行相。
大品的："彼等即彼无相性，不依彼相故，非胜解无想。"其中色等无相是所缘。行相即是不依彼相及非胜解与无想。从"尔时具寿"至"一切相智"所说的，这是大品忍的所缘和行相。因为忍受胜法故称为忍。
小品胜法："三昧今之作用性。"其中三昧是所缘，说"一切法无取"。从何处？由于一切法是无取，因为是无事之体性故。其作用是速得现证菩提，此即是行相。从"复次具寿"等至"如虚空无著而解脱无染之三昧"所说的，这是小品胜法的所缘和行相。


 །འབྲིང་གི་ནི། ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བདག་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་ཤིང་རློམ་པ་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྲིང་ གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ།།ཆེན་པོའི་ནི། །གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་།ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཕན་ཚུན་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།གང་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དྲོད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ པ་གཉིས།།རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་བཞི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ།།དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དང་པོ་ནི་དྲོ་བ་དག་ལ། གཉིས་པ་ནི་རྩེ་མོ་དག་ལའོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་དོན་ནི་ མ་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།

中品的："授记与慢尽。"其中如是行持时三世如来们的授记是所缘。不缘三昧、我与等至等而慢尽是行相。从"尔时"等至"不缘"为止所说的，这是中品胜法的所缘和行相。
大品的："三者互为一体性，三昧无分别。"其中菩萨、三昧和般若波罗蜜多互为一体是所缘。而于三昧无分别是行相。从"舍利子说"等至"不能如实知"所说的，这是大品胜法的所缘和行相。因为是一切世间的胜法，故称为胜法。
如是"顺决择分，以小中大。"其中每一种又分小、中、大三品，共十二种是顺决择分。"如是"所说即是如此，应当依所缘和行相的差别依次了知。
当说暖等分别与真实关联，其情况经中从"尔时世尊"至"清净"所说。"寂静与对治，所取分别二，迷惑蕴等别，彼各分九种。"其中所取分别即是所取的分别。彼有二种：前四是世间共许，另一是其对治，即声闻等所共许。彼等每一种又各分九种，以无明和蕴等差别，以及蕴和生门等差别。依次第一在暖位，第二在顶位。其中无事义是无明的境故。执彼的分别即是无明分别，从"舍利子白"至"故说为无"所说。


 །ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་དག་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཆོས་རྣམས་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་དག་ཡིད་མི་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དམིགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ།ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ པ་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་ པ་དགུའོ།།ཕུང་པོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་མིག་ལ་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་མིག་དང་ གཟུགས་དང་།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་ པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བསམ་གཏན་དང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།

蕴的分别是从"舍利子白"至"应取无事体性空性"所说。
名色执著分别是从"于此愚者"至"执著"所说。
二边执著分别是从"彼等于诸法执著"等至"归于数"所说。
不知染净分别是从"彼等无明与爱缘"等至"不从诸法出"所说。
不住圣道分别是从"彼等不信"等至"一切相智"所说。
所缘分别是从"又舍利子白，云何"等至"以无所缘方式"所说。
我等分别是从"舍利子白，何者"等至"应取极清净"所说。
生等分别对治是从"无生"等至"清净"所说。这是第一所取分别九种。
蕴义分别是"以不善巧方便于色等"所说。
生门义分别是从"分别眼"等所说。
界义分别是从"眼界、色界、眼识界"等所说。
缘起义分别是从"无明"等所说。
空性义分别是从"内空性"等所说。
波罗蜜多义分别是从"六波罗蜜多"等所说。
见道分别是从"三十七菩提分法"等所说。
修道分别是从"禅定、神通、无量"等所说。


 །མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་རྣམ་པ་དགུའོ།།བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང་། །དེ་བཞིན་ཕུང་སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས། །རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི། །འཛིན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་རང་དབང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་བདག་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི། གང་ཤཱ་རིའི་བུ་བདག་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །བདག་གཅིག་པུར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ ནི།གང་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་རྒྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི། གང་ཤཱ་རིའི་བུ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི། གང་ཤཱ་རིའི་ བུ་མིག་དང་གཟུགས་དང་།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི། གང་ཤཱ་རིའི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་བདག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་ བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་བདག་དོན་དམ་པའི་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ དགུའོ།།སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཕུང་པོར་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།

无学道分别是从"如来十力"等所说。这是所取分别九种。
我等自在体性，
如是蕴等所依门，
实有与假立所依，
能取亦许有二种。
所谓能取即是能取分别。此亦许有二种。云何？因为以我自在等体性依实有，以及依蕴等所依依假立，这些分别按次第配于忍位和胜法位。
"如是"的意思是：如同所取分别各有九种，能取分别也是如此。
其中，对治我有自在分别是从"舍利子，我不可得"等所说。
对治我为一者分别是从"舍利子，色"等所说。
对治我为因分别是从"舍利子，眼"等所说。
对治我为见者等分别是从"舍利子，眼、色、眼识"等所说。
对治我为烦恼所依分别是从"舍利子，缘起"等所说。
对治我为离贪所依分别是从"初禅"等所说。
对治我为见道所依分别是从"圣谛"等所说。
对治我为修道所依分别是从"八解脱"等所说。
对治我为胜义所依分别是从"十力"等所说。这是第一能取分别九种。
因为如幻体性故为假立。其中，首先蕴假立分别是以"世尊，不如是"等所说。
其次处假有分别是以"世尊，不如是"等所说。


།དེ་ནས་ཁམས་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པར་རྟོག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བསྒོམ་པའི་ ལམ་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་བཏགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་མི་སློབ་པའི་ལམ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་བཤད་ནས། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་མི་ འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱི།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲག་པ་ཉིད་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སྐྲག་པ་དང་དངང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དངང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་མི་ འགོང་།ཡང་དག་པར་མི་འགོང་། ཡང་དག་པར་འགོང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་གང་ལས་སེམས་མི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པའོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། སྡིག་ པའི་གྲོགས་པོའོ།།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །གང་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདྲེན་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མེད་པའོ།།འདི་དག་གི་སྐབས་ཀྱི་མདོ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་སོ།

其次界假立分别是以"如幻识界"等所说。
其次缘起假立分别是以"如幻老死"等所说。
其次清净假立分别是以"世尊，不如是"等所说。
其次见道假立分别是以"世尊，不如是"等所说。
其次修道假立分别是以"世尊，不如是"等所说。
其次殊胜道假立分别是以"世尊，不如是"等所说。
其次无学道假立分别是以"将随得一切相智"等所说。
这是第二能取分别九种。
说明了分别与真实关联后，依正遍摄受之力：
心不怯弱等，
无自性等示，
断彼违品故，
一切遍摄受。
所谓怯弱，即是小中大三种次第的怯弱、恐惧、极度恐惧，其对治是不怯、真实不怯、不将真实怯弱。因此同样，由此心不怯弱等，称为方便善巧之义。
无自性即是一切法无自性。"等"字所含是一切相智作意、回向等。能示即是开示，是善知识之义。其违品是不善巧方便和恶友。断其违品即是遍舍。此四者是一切种，即是一切方面。
所谓正遍摄受，即是由内外引导断除违品。
此处经文是从"尔时具寿须菩提"等乃至"须菩提白言"所说。


 །དེ་དག་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྣམ་པ་ བཞིའི་རྒྱུན་གྱིས་ཏེ།ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ནས། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་། རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་ སྤོང་བ་དང་།།དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་ པ་དང་།ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། དེའི་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་བཤད་དེ། དེ་དག་ལས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་དྲུག་གོ། །དེས་ན་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། རྟེན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཏེ། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་དེ་ནི་འདི་དག་གི་རྟེན་ཏེ། རིགས མེད་པ་དང་།རིགས་དམན་པ་ནི་འདི་དག་གི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འདིར་ནི་གནས་པས་ན་འཇུག་པ་སྟེ། རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་གཡོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་ པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ།དེས་ན་རིགས་ནི་རྟེན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྐབས་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་སེམས་དཔའ་ཚིག་གོ། །ཚིག་གི་དོན་གང ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ།བདག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ།

其各别决定宣说，是从"须菩提白言"为前导，以四种相续，乃至"了知已当遍断"。
宣说四种决择分已，也当说修行所依，即是菩提种性。其中：
分别法有六，
对治及断除，
彼等究竟尽，
具慧及悲心，
声闻不共性，
利他之次第，
智慧无功用，
趣入依为种。
修行、趣入、资粮、出离，从此开始，说其所依、所缘、所为。其中种性即是此处菩提种性，即顺决择分、见道、修道，所证法有六。因此，暖等十三之所依即是安住，彼所依即是菩提种性，因为由此等正成就菩提故。若是菩提种性即是此等之所依，因为无种性和下劣种性非此等之所依故。
"趣"即是趣入和安住。此处由安住故趣入，即是所依之义，如说虚空遍行一切。以不动方式摄持故护持，因此种性即是所依。
因此，从菩提种性处："须菩提白言：世尊说菩萨菩萨，世尊，何为菩萨之词义？"其中，所谓菩萨，即是菩提所依勇士名为菩萨，乃至"彼称为菩萨"。因此，此菩萨之词即是菩提所依勇士之词。"何为词义"即是问何为所诠，即是问何为我六处之义。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་མེད་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་དོན་མེད་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྫས་ལ་གང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་མེད་དོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོ་ན་རྫས་འགའ་ཞིག་གི་གཞིར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་སྣོད་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཞིར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། ། གཞི་ལས་སྐྱེ་བ་དང་ཡོད་པ་ནི་རྫས་ཡིན་ལ། དེའི་གཞི་རྫས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལོ་ཐོག་གིས་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། ཡོད་པ་ཡང་མེད། མེད་པ་མེད། གྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད། དམིགས་སུ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས ཅད་དང་བྲལ་བ་འམ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་མི་དད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཡོད་པ་མེད་དོ། །གྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་པ་ཡོད་པ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་ཇི་ ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྗེས་མེད་དེ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྗེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་དོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་བྱའི་རྗེས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཀྱང་ནམ་ མཁའ་དེའི་གཞིར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ན་ཡང་ཆ་མེད་ཅིང་བྲལ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ། བྱའི་རྗེས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ ཏེ།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །རྟོགས་པ་དྲུག་ནི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

世尊告曰："须菩提，菩萨词义即是无词义。须菩提，所谓菩萨词义者，我与六处之体性是词义，因为显现为词义所欲故。无词义即是词义。依他起性的六处实体中，遍计所执性之体性彼等是无。彼等之法性空性法界，此即是菩萨词义"，此是结语。
那么，若成为某实体之所依，譬如如同石榴之器。无事物即无实体，彼如何成为菩提之所依？对此以"何以故"等而说。
从所依生起及存在即是实体，其所依即成实体，譬如庄稼及石榴器。然于菩提无生，亦无有，无无，无所成，无所缘。即是：法界离一切障或一切相极为明了即是菩提。彼亦与法界无别，故如是菩提无生。无有。无所成。无所缘，因为无异于法界之菩提故。亦非无，因为世俗中有故。法界清净即是有，缘于彼等唯是施设为菩提故。因此菩提所依有非是实体。
法界如何成为其所依？以"譬如"等而说。于虚空无迹，因为无色相之迹故。彼即由此而无，故不可得。虚空无分故，鸟迹无而不可得，然彼虚空亦成为所依。如是，即如虚空。菩萨词义法界是无且不可得。故亦无分且离故，菩提是无且不可得，如鸟迹。彼成为其所依，彼即是菩提所依。
六种证悟即是暖等之分别，因为即是证悟胜义故。


 །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་དཔེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞིའི་གཟུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པས་ན་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེས་ན་དེའི་དེ་དང་ འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེའི་གཟུང་བའི་དངོས་པོའི་གནས་མི་དང་། གླང་པོ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་དྲོད་དོ། །དེའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བདག་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ཟག་གི་ཆོས་ཀུན་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས ཉིད་དེའི་རྟེན་ཏེ།དེའི་དེ་ནི་དྲོད་དུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ནོ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་གཟུང་བའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །དེའི་གཟུང་བའི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ ལ་སོགས་པའོ།།ལྷག་མ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྟེན་ནོ། །བདག་གི་རྫས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་བཟོད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། དེས་ན་དེའི་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ རྫས་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ།དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ལ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ། །ལྷག་ མ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་བཟོད་པར་གྱུར་པའི་རྟེན་ནོ། །བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བཟོད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིའི་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།བཏགས་པ་པའི་ཡང་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་བཀག་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེའི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་དོན་གྱི་དྲུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཚིག་ གི་དོན་ཏོ།

彼等之差别应从譬喻之差别中了知。其中，由确定所依之所取不成为有，故成为暖即是菩提。因此，其与彼相似之譬喻即是梦等，如是梦等即由梦等性而确定说为梦等之声。其所取事物之处所人、象、马等无且不可得，因为确定彼即是无故。
所谓菩萨词义者，菩提即是暖。其词义所显现欲求之我与六处自性亦无且不可得，因为是遍计所执故。因此，补特伽罗法由遍计所执空性相之法界即是其所依，其彼即是成为暖之所依。
成为顶之菩提，因为确定所取对治如何显现是无故。因此，其与彼相似之譬喻即是真实边等，确定无所取。其所取处所即是真实边等。余亦应推度，彼即是成为顶之所依。
确定我之实体即色等无，即是忍之菩提。因此，其譬喻以"幻化人"等而说。确定为幻化性之人之实体即是幻化人，其色等处所即是人。彼亦无且不可得。"于般若波罗蜜多"即是于忍，因此确定无所取之波罗蜜多即是般若。余应推度，此即是成为忍之所依。
因为确定假立之自性亦无故，世第一法之菩提即是般若波罗蜜多，如忍。因此，此之譬喻以"幻化人内空性"等而说。由遮遣假立之自性众生故为幻化人，"此人之"即是幻化人。"行于其内空性"即是第四义之第六。欲求菩提之菩萨即是菩萨，彼即是词义。


།རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་བདག་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྟེན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་དཔེ་གསུངས་པ་ནི་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པར་མེད་དེ།ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །དེའི་རྣམ་གྲངས་ ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེས་ན་འདིར་ཉེ་བའི་རིགས་པས་འདིར་དཔེར་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཚིག་གི་དོན་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནི་རྟེན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདིར་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ནོ། །གཉེན་པོའི་སྣང་བའི་འོད་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཉི་མའི་འོད་དོ། །དེའི་གནས ནམ་མཁའ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ།གཟུགས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ནི་གཉེན་པོའི་རྟེན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ དཔེ་ནི་བསྐལ་པའི་མེ་འབར་བའི་ཚེ་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་པའི་གནས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤི་བའི་འདུ་བྱེད་བཞིན་ནོ། །དེའི་གནས་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཡང་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་མེད་དེ། གང་དུ་ཡང་མི་ གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་དེ་ནི་སྤོང་བའི་རྟེན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གཉེན་ པོ་དང་སྤོང་བ་དག་གོ།

所依事物即我与处无且不可得，因为如"如是"等所说如前遮遣故。所谓"般若波罗蜜多"即是世第一法，即世第一法之菩提。其所依菩萨即是菩萨。余如前，彼即是世第一法之所依。
因为见一切法之法性故，是见道之菩提。彼即是般若波罗蜜多，因为超越分别故。因此，其譬喻所说即是如来色等词义是无遍计，何以故？因为彼不可得故。余如前，彼即是见道之所依。
修道之果即是断除一切障。其异名即是无生等，因此此处以近理于此示例，如彼等词义所依事物无且不可得，然而法界即是所依，如是"于般若波罗蜜多"即是于修道。因此为遍断如所见之胜义故。正因此，彼即是此处之菩提，其所依菩萨即是菩萨。余如前，彼即是修道之所依。
对治显现之光即是光明，即日光。其处所虚空无且不可得，因为无有色法实体之相故。"于般若波罗蜜多"即是对治，彼即是其所依菩萨。余如前，彼即是对治之所依。
断除违品之譬喻即是劫火燃烧时地等一切行之所依处所无，如死行。其处所即是虚空。或者地等诸行灭尽即是譬喻，彼等之所依无，因为于何处亦不住故。"于般若波罗蜜多"即是成为对治。清净法界即是菩提，即断除违品之相。其所依即是菩萨。余如前，彼即是断除之所依。彼等即是对治与断除。


།ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་མཐར་འགྲོ་བ་སྟེ། གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ལ་དཔེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པའི་ མཐར་ཐུག་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་རྟེན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་རྟེན་དེའི་དཔེ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་དེ། དེའི་གནས་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན ཏེ།དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་རྟེན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སློབ་མ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་འོད་དོ། །དེ་དག་གི་ གནས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་།ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་གཉི་ག་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་དང་འདྲ་ལ། དེའི་ རྟེན་སེམས་དཔའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སློབ་མ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ནོ། །རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་རིམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ རིགས་པ་འདིས་དེ་དག་གི་འོད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་འོད་ཀྱི་གནས་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་སུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྟེན་སེམས་ དཔའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ཉེ་བའི་རིགས་པ་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དེ་འདྲ་བ་དཔེར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་གནས་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

圆满究竟即是到边际，即对治殊胜圆满与违品穷尽之究竟。其譬喻即是如来戒等中破戒等穷尽之究竟。"于般若波罗蜜多"即是于成为对治。彼即是菩提，其所依即是菩萨。余如前，彼即是彼等圆满究竟之所依。
智慧与悲心所依之譬喻即是日月光明，其处所即是虚空。"于般若波罗蜜多"即是知一切法平等与一切有情平等性。彼二者皆是菩提，因为了知胜义故。其所依即是菩萨。余如前，彼即是智慧与悲心之所依。
声闻、独觉不共智慧即是与声闻不共。声闻等智慧之譬喻即是星宿等光明。彼等之处所如其次第即是补特伽罗无我与虚空方位。彼二者皆无。"于般若波罗蜜多"即是正等正觉之相。彼即是菩提，如日月光明，其所依即是菩萨。余如前，彼即是与声闻不共之所依。
从四大天王至色究竟之次第即是菩萨利他，因为从彼教法中决定生起故。彼以近理，彼等光明即是利他次第之譬喻。彼等光明之处所即是虚空。"行般若波罗蜜多"即是显示彼等次第。彼显示即是菩提，因为是菩提之根本故。其所依即是菩萨。余如前，彼即是利他次第之所依。
所谓"智慧无功用"即是诸佛之智慧，以此近理，如来自性光明如是为譬喻。其处所即是虚空。"于般若波罗蜜多"即是任运生起之智慧。彼智慧即是菩提，其所依即是菩萨。余如前。


 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ ཆུབ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པའོ།།དེ་མེད་པ་ནི་བེམས་པོ་ལ་གསལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ གཅིག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐ་དད་ན་ནི་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མི་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྤྱི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་ དམ་པར་ནི་གསལ་བ་ཙམ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཐར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གྲུབ་པོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའོ།།རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དེས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བས་ཡེ་ཤེས་མཐར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་དོ།།ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་རིགས་ཐ་དད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ གིས།།དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་སོ། །གང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

所谓"为何"，即问此无功用智慧从何而来。"如是"即是因为。"所谓菩提"即是以何诸法智慧。"菩萨语义"即是六处差别。"非相应"即是世俗谛中非无差别。"非不相应"即是胜义谛中无差别。"非色"即是无色蕴。无彼即是因为离开无情之明了故。因为无色故无所显示且无障碍。
若问：若如是，则蓝黄等自相差别成立？答曰："一相"，意思是若有差别则不具有同时领受。若问：若如是，则有共相？答曰："如是无相"。因为无差别故共相亦不存在，因此胜义中唯明了无相。
因为依靠自身故，最终于诸菩萨中成就任运一切种智。其他因即所说"一切法"等。因此"因为"之词即是因。"无分别"即是无想，因此即是无贪。"无妄念"即是无执著。因此即是真实无，因此由离分别故，应知一切法无功用。因此于一切处无功用而智慧究竟成就，彼即是入无功用智慧之所依。
"法界无差别故，种性不应有别异"者，因为法界即说为种性，彼于一切处味一故无差别。因无差别故，此是声闻种性、此是独觉种性、此是正等正觉种性，如是种性差别不应理。"由所依法差别，宣说彼差别"者，声闻诸法所依界即是彼种性。独觉所依者及正等正觉所依者亦复如是。


 །དཔེར་ན་བུམ་པར་ཁྱད་ པར་མེད་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་ཏིལ་མར་གྱི་བུམ་པ།ཁ་ཅིག་ནི་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བརྗོད་ནས། དེའི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ རྟོགས་པ་དང་།།གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་ བ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་རྟོགས་པ་སྟེ། དགེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྟོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་དག་གི་ བཤད་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བྱང་ ཆུབ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་བཤད་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་སུ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲར་བརྗོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་མཆོག་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་སེམས་པ་སྟེ། སྤྱིའི་སྒྲར་ཡང་ཁྱད་ པར་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆེ་བའི་སེམས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འཕགས་པ་གང་ པོའི་ཚིག་གི་སྔོན་དུ་བསྟན་ཏོ།

譬如瓶子虽无差别，但有的是油瓶，有的是蜜瓶。说明修行所依后，当说其所缘，即：
所缘是一切诸法，即是善等诸法，
世间之所证，以及出世间，
有漏无漏法，以及有为无为法，
声闻共同法，以及佛不共。
"善等"即是善、不善及无记。由所证故称为证，即善之义。世间与出世间之证即是世间与出世间之证悟。此等为二蕴，余者易解。此等解释应知从经中所说。从"世尊，何为一切法"乃至"因无分别及无妄念故应取"等所说。
所谓"三十七菩提分法"，此中菩提即是正等正觉，故为不共。
说明修行所缘后，当说其所为，其中"善现请问"等，意为何故称菩萨为大士？世尊答："众生大众之上首"等。此处意为欲作众生大众之上首的意乐即是此处之心，因为总称亦说于别相故。由具三大之大心故为大士。何为三大？即大心性、大断性及大证性，如经所说。其中大心，世尊说为"金刚心"等。为断一切见故所说即是大断，即舍利子所问。其次于菩提心等亦无执著即是大证，善现于圣者满慧语前所说。


།དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བྱུང་གི་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆེད་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ པས་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྟེ།ལས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་རང་བྱུང་གི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །གསུམ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། སེམས་དང་། སྤོང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཉིད་ གསུམ་མོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་སེམས་དཔའ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆེན་པོའོ། །དེས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བརྗོད་ནས་སྒྲུབ་པ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་བརྟན་གང་པོས་ གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་བསྟན་ཏོ།།གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའི་སེམས་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཚིག་བར་མ་མི་མངོན་པར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ནི་དང་པོའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་ གཉིས་པའོ།།གོ་ཆ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡོགས་པས་གོ་བགོས་པ་སྟེ། དཔུང་གི་ཚོགས་གོ་ཆ་བགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོའོ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་སྨྲས་སོ། །འཕགས་པ་གང་པོས་འདི་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།དེ་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་གསུངས་སོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་བྱེད་ཅིང་།ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་དད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། གུས་ པའི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

因此说：
为众生最胜之心，
及断证三者，
以三大自生，
此即是所为。
此为菩萨们之意。因为是所追求故为所为，即所成办。应知此是自生之修行所为。何为众生一切之最胜？即是以三大所成就。何为三者？即心、断、证三者。因此由与彼等相关故亦为大。其中勇猛者亦为大。故称为大士。
说明修行所依、所缘及所为后，当说诸修行，其中长老满慧说明了装甲及趣入之修行。着大铠甲之心即是大士，此为省略中间词。此为第一。于大乘正趣入及于大乘正安住即是大士，此为第二。铠甲即是遍集一切而着甲，如军队着甲。于一一中皆具一切即是大铠甲。
圣者舍利子说"几许"等。圣者满慧说"于此"等乃至"其次如是"等。此中"各别住于布施等"即是以无住方式而住，因见作业及作者如幻故。此等说明安住于般若波罗蜜多。
"为一切众生利益而行菩提"即是具一切种智作意之意。此说明以此三者而安住。如是不以声闻等作意而作，其遍断即是戒波罗蜜多。于彼等一切种智作意之忍受、欲求、亲近即是信解、欢喜、恭敬之相，此即是忍波罗蜜多。


 །གང་ཡང་དེ་དག་ལ་སེམས་བརྟན་ཞིང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་དེ། དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་བདག་གིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དག་ལ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་གསུངས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དག་ལ་དྲུག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །ཐ་མས་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ དེ།།དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དྲུག་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་རོ། །སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལའོ། །དེ་དག་བསྡུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །གང་གོ་ཆ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད དང་ལྡན་པ་དང་།།འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་འཛེག་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་དགུའོ། །མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའོ། །གང་པོས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ལན་ནོ།།འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོའི་འདོད་པ་དག་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

于彼等心坚固而不开声闻等作意之机会，此即是禅定波罗蜜多。如是"我亦当圆满波罗蜜多，并当安立一切众生于彼等"，此意为与一切众生共同回向。此中说明两种安住：即以与一切众生共同而施予一切众生波罗蜜多即是布施波罗蜜多。其中于大布施欢喜即是精进波罗蜜多。
"以此量"即是以此总相。其后以六组六种说明差别相。其后二种方便善巧亦依次配于第五、第六之六种，即是安住于般若波罗蜜多。最后说明装甲修行之功德。
故论作者说：
"于布施等六种中，
以彼等各别摄集，
彼即是装甲修行，
以六组六如实说。"
"布施等六种"即从布施乃至般若。"各别"即于一一中。"彼等摄集"即是一切安住。大铠甲修行之体性即是装甲修行，以六组六种如经中所说。
说明装甲修行后，当说趣入修行。为此论作者说：
"禅定无色布施等，
及道与慈等，
具无所缘，
三轮清净，
所为及六神通，
于遍智理趣，
趣入修行于大乘，
应知即是上升。"
趣行之加行即是趣入修行。彼即是上升大乘道之本性。彼亦从禅定无色乃至一切种智，故有九种。
经中"舍利子说"等是舍利子问。"满慧说"等是答。"远离诸欲"即是离烦恼欲故，及于事欲无所缘故。


 །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་སོ།།རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དག་གི་གཉེན་པོ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་སྐྱེས་པའོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། ལུས་ དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་བཅས་པའོ།།བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ནང་ ཡོངས་ས་དང་བ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ལ་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལས་ བཟློག་སྟེ་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་མེད་པའོ། །རྟོག་པ་ མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དགའ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ།དགའ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དགའ་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་ཤེས་བཞིན་དུ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་དགའ་བའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །བདེ་བ་ ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འདི་ཉིད་བསམ་གཏན་པ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།

"远离罪恶不善法"是说，欲贪烦恼即是欲的因，由身语意恶行所致。"有寻有伺"是说，具足对治诸欲的寻伺。"由远离所生"即是从远离诸欲而生。"喜乐"是说，具足成办欲望之事及身心轻安的喜乐。
"成就初禅"是说入定。"安住"是说自身领受。"如是第二"是说，由寻伺寂静而内心清净，以心相续一性而无寻无伺，成就第二禅而安住。"彼"即是瑜伽师。见到寻伺令心散乱之过患而远离彼等，正持其心。
"寻伺寂静"是说由三摩地力。"心相续一性"是说无有寻伺相续不断地运行。"无寻无伺"是说完全断除故。
"第三"是说，彼离喜贪，具念正知而住于舍，身受乐，圣者说彼具念受乐而住于舍。"离喜贪"是说此为应理故。"住于舍"是说对寻伺之喜保持平等故。"具念正知"是说由多修习智慧而不开喜之机会故。
"乐"是说受乐及轻安乐。"身"是说由色身及心身。"圣者"是说声闻缘觉。"安住于乐"等余下文句是说此即是禅修者。


།བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས། སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྔ་ནས་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་བདེ་བ་ཡང་མེད་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་ དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལ་བདེ་བ་སྤངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡིད་བདེ་བ་ནི་གསུམ་པ་ལའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལའོ། །སྔ་ཉིད་ནས་ ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་།།བཏང་སྙོམས་ཉིད་ནི་འདིར་ཚོར་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་བདེ་བ་ཡང་མེད་པའོ། །དེས་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་ བཞི་སྟེ།ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་ པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ།བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་ མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ཏེ། ནམ་ མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པས་སྣང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་པ་དང་། ར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། རི་དང་། ཆུ་བོ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ།

"第四"是说，彼舍离乐，先前已舍离苦，且由意乐与意不乐没入而无苦亦无乐，成就具足舍念清净的第四禅而安住。其中舍离乐是在第四禅，苦是在第二禅，故说"先前"。意乐是在第三禅，意不乐是在第二禅，"先前"一词亦随之。
此处舍即是受，无苦亦无乐。由此说"无乐亦无苦"。"舍念清净"是说于此获得极为清净故。
初禅有五支：寻伺是对治支，喜乐是功德支，心一境性是二者所依支。第二禅有四支：内净是对治支，余支如前。第三禅有五支：舍、念、正知是对治支，乐是功德支，余如前。第四禅有四支：舍清净与念清净是对治支，不苦不乐是功德支，余如前。
就无色界而言，如是说"空无边处"等。彼完全超越色想，灭除对碍想，不作意种种想而为空无边，成就空无边处而安住。色想即是青黄等想。于彼等无贪即是完全超越彼等一切，由于遍修空想而无显现故。"对碍想"是说墙壁、篱笆等障碍之想。"种种想"是说宫殿、园林、山川、河流、日月等想。


 །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ འདི་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤེ་ན།དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པ་དེ་དེ་ཉིད་མཐའ་ཡས་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ།ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་བྱས་ཏེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅུང་ ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྔ་མ་ཉིད་ནས་བཟློག་ པས་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ།།འདུ་ཤེས་ཕྲ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ནོ། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིན་རེ་ཞིང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པ་དེའི་སྔོན་དང་ཕྱིས་ནི་ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་དང་།རྟགས་དང་། མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ པ་དང་།བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའི་རྟགས་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་མ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏན་དུ་སྤངས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

"空无边"是说，此中缘于空无边处而有所缘，故如是称。彼完全超越空无边处，为"识无边"而成就识无边处安住。
如何超越此处？彼以何识胜解空无边，即从彼无边中解脱，因为完全遮止空想故。彼完全超越识无边处，成就无所有处而安住。于识无边处向上观察所缘时，全无所见，即以无所有为所缘而入定。
彼完全超越无所有处，成就非想非非想处而安住。即离无所有想之贪，从彼转回，因先前已遮止无所有想故为无想。有细微想转，故为非无想。于何处执取非想非非想处，即如是称。
菩萨于此八种禅定与无色定每日入定，其前后作意空的行相、标志与相故。其中"此等一切法非具足亦非不具足"是空的行相，因不承认差别与无差别故。"非色、无示现、无对碍"是空的标志，因与彼相顺故。"无相而一相"是空的相，因显现如虚空般空性之相故。
若行布施波罗蜜时，将一切善根与一切有情共同回向无上正等菩提，如是即成布施波罗蜜。若行持戒波罗蜜时，永断声闻等作意，即是持戒波罗蜜。


།དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ནི་གོ་ཆ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ལམ་ ལ་འཇུག་པ་ཡང་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ།ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་ལམ་གྱི་ཚོགས་ནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །དེ་ནི་བཞི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་ བ་དང་།བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་བསམ་པ་ནི་དགའ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཀྱེ་མ་མ་ལ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྨོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་སྨོན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་སྨོན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་སྨོན་པ་དང་། བཞི་པོ་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ལ་ནི་ཆོས་ ལ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཆེན་པོས་ཞེས་ བྱ་བས་ནི་འཕེལ་བའོ།།ཚད་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །མི་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་།རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དག་གོ། །ལྷོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤེས་དང་དགྲ་དང་ཐ་མལ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་ གསུམ་པོ་དག་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱས་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།

如是其余应随六种铠甲而了知。禅定与无色定的等至即如是。六波罗蜜的趣入如经所说。趣入道亦如经所说，道的详细分类将从道品中详细解释。
当说明无量的趣入，因缘于无量有情故为无量。彼有四种：慈、悲、喜、舍。其中欲与乐相应的意乐是慈。欲离苦的意乐是悲。欲不离乐的意乐是喜。不与烦恼相应的意乐是舍。
愿一切有情具足安乐、愿离苦、愿不离乐、愿解脱烦恼，此四者在胜解行地缘于有情。在欢喜地等七地中缘于法。在更上诸地中则无所缘。
关于"具慈心"，仅此即显示具德。余者显示功德。"广大"显示大意乐。"大"表示增长。"无量"是从所缘。"无二"因一性故无分别。"无等"因断除违品故。
其中慈等的违品依次是害心、损恼、不悦、贪欲与嗔恚。"无懈怠"因寂息昏沉、睡眠故。"无障碍"因寂息掉举、后悔故。"无害"因由彼三者令心离垢故。"遍一切"因于亲、怨、中庸三者正趣入故。"善修"因以所说行相于三者平等故。"广"即遍满。"世间"即有情世间。


 །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།གང་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་བཞིན་དུ་འདི་ལ་མཐའ་གཏུགས་པ་ཡོད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་བྱས་པས་སོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཕགས་པའི་གནས་པས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །སེམས་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད པར་བྱའོ།།ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གོ་ཆ་བཞིན་དུ་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། དེ་ནི་ཚད་མེད་པའི་འཇུག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པའོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇུག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། བསྒོམ་པ་དང་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒོམ་པ་པོའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའོ། །དེའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། ། དེའི་དོན་ནི་བསྒོམ་པའི་དེའི་དོན་དུ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འཇུག་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྟན བཅོས་མཛད་པས།བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་།ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཡི། ། རིག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ནི་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བཟོད་པའི་ཚོགས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི ཚོགས་དང་།ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སའི་ཚོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཚོགས་སོ།

"具一切"是指具足天、龙、夜叉等一切分类。"一分"是指成为一分。于何处？说"于世间"即器世间。"充满法界"是指如法界无边际。因此如虚空界有边际故而如是称。
"善修"是由正心故。"安住"是以圣者安住故。"十方"是成为十方。"如是"易于了解。"广大心"于悲与喜亦当说。
无量亦如六波罗蜜铠甲随经而行，此即无量的趣入。其后六句是与大乘无所缘相应的趣入。三轮清净的趣入如经所说。
关于"为修习与观修之义"，"修习"是指所修与能修的色等皆无少许。因此一切诸法唯是名称，此即修习。其观修即无所缘。其义即为修习之义，是为所为的趣入。六神通的趣入如经所说。一切相智的趣入如经所说。
说完趣入的修行后当说资粮的修行，论师说此：
"慈及布施等六种，
止观双运道，
方便善巧与，
智慧及福德，
道与总持十地及，
对治资粮修，
应知是为智。"
资粮有十七种：悲心资粮、布施资粮、持戒资粮、忍辱资粮、精进资粮、禅定资粮、智慧资粮、止资粮、观资粮、止观双运道资粮、方便善巧资粮、智慧资粮、福德资粮、道资粮、总持资粮、地资粮、对治资粮。


 །དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་ངན་སོང་དག་ལས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཏེ། ལྷ་དང་མིའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལས་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་ཏེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། བདག་གམ་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལམ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་འདི་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གཞན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད པ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་བཀོད་ཀྱང་འགའ་ཡང་བཀོད་པ་མེད་དེ།སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་རྣམ་པར་མ་བྱས་པ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པར་མ་བྱས་པ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་དག་གོ།།མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་སོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཟུང་ངོ་། །དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མོ། །འབྲེལ་ཞིང་བཅིངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ ལྡན་པའོ།།གྲོལ་བ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །མེད་པ་དང་དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེའི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ལགས། ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་ཡང་དག་པར་ ཞུགས་པར་རིག་པར་བགྱི་བ་ལགས།དེ་ནི་གང་ནས་འབྱུང་བ་ལགས། དེ་ནི་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེས་ནི་སུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཡང་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ཏེ།དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་སོ། །མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང་བཤད་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་ལ་མི་གསལ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་ཐམས་ཅད་མེད་དེ། མེད་པ་དེའི་ ཕྱིར་གནས་པ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དེ།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་སྟོང་པའོ། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ནང་ནི་ཕྱིས་སྟོང་སྟེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་ནི་ནང་གིས་སྟོང་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའམ་བསྡུས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

其中悲心资粮是指将极多众生从恶趣中解脱，使其获得天人等果位，此即悲心资粮，如经所说。布施等六种资粮如经所说。
将自己或十方一切众生安置于六波罗蜜中即是止，此为止的资粮。将无量一切众生安置于彼道果中，此是另一种止的资粮。虽安置无量众生从波罗蜜乃至一切智智，然实无所安置，因为：如幻故，一切皆以自相空故，一切法无作、无造作、无显现造作故。无造作即增减，显现造作即以功德差别。此即观的资粮。
止与观即是双运。因与之相应故为止观双运道。相应系缚即是正相应，解脱即是不相应。因无、离、寂故二者皆无所缘，因此一切法无缚无解。此即止观双运道资粮。
"何为大乘？以何为正趣入？从何处生？住于何处？谁将由此出生？"此五者是须菩提所问。
世尊答道："六波罗蜜即是大乘。"如经所说，此即方便善巧资粮。此经所说二十空性是智慧资粮。其安立与解释在经中。其中不明显者当解释：以遍计所执性一切皆无，因无故无住无灭，无常无无常，此是其义。因此由彼而空。
关于内外空，内为外空因无境故，外为内空因非彼等境者故。空性空是指一切法各别或总的空性，以彼自身为空即是空性空。


 །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐད་ཅིག་ཅིང་འཇུག་པ་དང་། རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་། སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མ་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་གཉིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཐའ་མེད་པས་ན་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་གི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ་ འཁོར་བའོ།།དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོར་བ་མེད་པ་ནི་གཏང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན།ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བས་ན་དངོས་ པོའོ།།དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་དག་གིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ།

大空是诸方位的空性，因遍及十方故。生、灭、住、异是有为法的相，即是生起、断灭之相，刹那生灭、相续生灭、前后相续不同之义。与此相反即是无为法相。此二空性即是有为空性和无为空性。
因无边际故超越边际，即是圆满受用身。其空性即是超越边际空性。因无始终边际故无始无终，即是轮回。其空性即是无始无终空性。无舍即是不应舍弃，即是大乘。其空性即是无舍空性。
因非如来等所作故为自性，即是诸法自性法性，此即其空性。因三时互不可得故为不可得，此即其空性。从有为所生之体性，既非无实又是自性，故为无实体性。
若问由加行所生之自性如何无？答：虽有取蕴，然无他故为无。正因如此，说诸聚合等法无实，因缘起故。其空性即是无实自性空性。
因生故为实法，彼以其自性空即是实法空性。因无生故为无实法，彼以其自性空即是无实法空性。诸法无颠倒之体性即是自体性，因非智见所作故。彼即是以其自性空性。
此既是殊胜故为他，又因非他所作之自性故为体性，故为他性，即是真如。彼即是以其自性空性，此即是智慧资粮。


 །དེ་ ན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཟག་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནོ།།སྔོན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་སོ་སོ་སོར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་མིང་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་གང་གིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་སྟེ།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཞི་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ ཞིང་གནས་ནས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་དང་ལྡན་པའི་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ།།ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནང་དང་ཕྱི་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་དག་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་ སུ་ལྟ་བ་ནས།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བར་གྱིས་གནས་ནས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྟུལ་བ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆགས་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཞིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཀྱང་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། ། དེ་ལ་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། །ཕྱིའི་ལུས་ནི་རང་གི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་སོ། །ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་ལུས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷག་མ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ངོ་། །ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་བྱ་བས སོ།།ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ།།རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལུས་འདི་གཅིག་དང་བདག་གི་ལུས་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་གོ།།གུས་པར་བྱེད་པ་དང་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟུལ་བ་དང་ལྡན་པའོ།

所谓"勇猛行"等乃至"如虚空无执著而解脱无染"等诸三昧，是一切佛菩萨无分别、无漏、出世间心之自性。由昔日作意力，各别作业时说为种种名。具此即是福德资粮。
当说道资粮：菩提分等是道。其中由何正知即是念住。念住由所缘差别分四：身念住、受念住、心念住、法念住。
其中，于内身随观身而住，以无所得方式，虽有关于身的分别而无分别。于外身随观身亦复如是。于内外身随观身亦复如是。于内、外及内外之受、心、法，从随观受乃至随观法而住，以无所得方式随观法，具足精进、正知、正念，断除世间贪心与忧恼，虽观察但以法相应的分别而无分别。
其中内身即自己的眼等六处。外身即自身以外的有为法。内外身即成为自身的其余大种及所造色。受等三相亦复如是。以缘三种身之作业。受即乐受、苦受及不苦不乐受。法即善不善心所。
所谓随观身等，即是随观身等法性。所谓具足身等，即是具足身等想。所谓分别即是妄分别。以无所得方式不见此身为一、为我身、为常、为无常、为乐、为苦等如是等相而无分别。具足恭敬作意与恒常作意的精进。


 །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་ཅན་ནོ། །མི་བརྗེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་དྲན་པ་དང་འབྲེལ་པས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དྲན་པ་དང་། འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བསྟོད་པ་དག་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་། ཆགས་པའོ། །མ་རྙེད་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྨོད་པ་ལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་རྣམ པ་བཅུ་བཞི་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་གསུམ་སྟེ། དབུགས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །ཐུང་ངུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཉིས་པའོ། །དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་ལ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་བཞི་ པའོ།།མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ནི་ལྔ་པའོ། །མི་སྡུག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་དགུའོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་དུའོ། །རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་མཚམས་སུའོ། །བསྐུམ་ པར་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའོ།།ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །དྲན་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རླུང་སྣ་ནས་འཇུག་པ་ནི་བརྔུབ་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫ་མཁན་ལེགས་པར་བསླབས་པ་འམ། དེའི་ ཉེ་གནས་ཀྱི་སློབ་མ་བཞིན་ནོ།།པགས་པ་དང་རློག་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དབྱེ་བས་སོ། །རྒྱུས་པ་ནི་རྩའོ། །མཁལ་མ་ནི་མཁལ་མའོ། །མཆིན་པ་ནི་མཆིན་པའོ། །གློ་བ་ནི་གློ་བའོ། །མཆེར་པ་ནི་མཆེར་པའོ། །ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བ་ནི་ཟས་སོ། །མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་གོང་བུའོ། །ཁྲག་ནི་ ཁྲག་རུལ་བའོ།།ཆུན་པ་ནི་ཞིང་རྨོ་བའོ། །བང་བ་ནི་འབྲུ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དོ། །དུར་ཁྲོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རོ་བོར་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །གང་རྣམ་ པར་རྣགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྲིན་བུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་ཟོས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བའོ།

随观与具足正知即是具正知。以不忘失自性而普遍守护，与不散乱念相应即是具足正念。
精进、智慧、正念，此等之功德即是断除世间贪心与忧恼。所谓断除即是舍弃。所谓世间，即对世间法中的获得、名声、快乐、称赞等生起贪欲与执著；对于未得、无名、痛苦、诽谤则生起忧恼。
如是说明菩萨道中的念住后，声闻道中的身念住分为十四种：其中从正知门说三种：于长出入息等是第一；于短出入息等是第二；于出入息念是第三。从界差别门是第四。从三十六种不净物门是第五。从不净门说九种。
其中所谓现前即是行走。所谓不退即是返回。所谓普观即是向前。所谓遍观即是四方。所谓屈即是收摄。内正安住即是精进于止观。由具此念故称具念。身中气从鼻入即是入息。出即是呼出，如善巧陶师或其近侍弟子。
皮肉即内外分别。筋即脉。肾即肾脏。肝即肝脏。肺即肺脏。脾即脾脏。消化未消化即食物。唾液浊即痰结。血即腐血。耕地即耕种。仓即谷物之器。所谓尸林即是显示。所谓弃尸处即是随显示。所谓死后经一日等，依次是胀等三相。凡是腐烂者即是虫啮，因为已生虫故。或者所谓食啮即是分散。


 །དེ་ལ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལུས་མཐོང་བ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ། །ཆོས་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ པའོ།།འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ་ཤི་བའི་ལུས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་འདིས་ངེས་པར་འདོར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་འཇོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ལྟར་འབད་པ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།།བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ལས་ཞུམ་པ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །རྒོད་པ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་སྟེ། མངོན་ པར་འཇོག་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྟེ། གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །དེ་ཡང་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཏོ།།འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་འདུན་པ་དྲག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་གི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པས་མི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་སྤངས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཁ་ཅིག་གི་ནི་ཞི་ གནས་དང་།རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་གིས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཅི་བདག་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་དམ། ཅི་ཡང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་ཅེས་གང་བདག་ཉིད་ལ། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་དཔྱོད་པའོ།

于此，见到尸林中的尸体时，也应观想自身与其相同。所谓"此法性"是显示。所谓"具有如是自性"是随显示。若有疑问："活人之身非如是，死人之身方如是"，为此说"未超此法性"，因为若遇违缘必定如是转变。
心决定舍离即是正断，其有四种：为使未生之罪恶不善法不生起而生起欲求、精进、发起勤勉、摄持其心、正住。同样，为断已生起者；为生起未生之善法；为使已生之善法住、增长、广大。
其中生起欲求是铠甲精进。所谓如是精进是加行精进。发起勤勉是不厌精进。摄持其心与正住是方便精进。对于怯弱则摄持其心。对于掉举则正住其心，即是安置。
神通是出世间法。神足即是基础，因为是所依故称神足。其有四种：欲三摩地、精进三摩地、心三摩地、观察三摩地。
如是，有些人由具足强烈欲求而生起一心相的三摩地。有些人由正断即具足精进而断不善生善。有些人由止、摄持、舍相而心得清净。有些人由观察自己是否行微细不善或是否完全不行，此即是正观察。


 ། དེ་དག་སྐྱེས་པ་ལ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་རིང་དུ་གྱུར་ལ། བག་ལ་ཉལ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྩོམ་པ་ནི་སྤོང་བ་འདུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན དང་།སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྙམ་པ་ནི་འདུན་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དད་པ་ནི་བླ་མའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་ བྱའོ།།དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དྲན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་སོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་ བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ།དབེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་དག་ལ་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྒོམ་མོ། །མཆོག་ཏུ་དབང་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེད་ཅིང་ཐོབ་པ་ལ་བདག་པོར་གྱུར་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང པོ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དེ་དག་གི་རྟོགས་པ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འདིའི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །དད་པ་ལྷག་པས་ ན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དབང་པོ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་སྒོམ་པ་ན་བདུད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་དད་པའི་སྟོབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནས། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་ ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སོ།

对于已生起的烦恼远离系缚，为断除随眠烦恼而发起正断时，显现八种断行：欲求、精进、信心、轻安、正念、正知、思维、舍。
其中，当想要生起世间与出世间诸等持时的意乐是欲求。彻底摧毁一切不善法是精进。信心是对殊胜法的证悟。其前行是轻安。其中正念是正知分。正知是胜观分。其中令心造作是思维。无烦恼是舍。
以具足欲求等三摩地断行的神足而修习。远离是远离烦恼。离贪是离除有贪。灭是苦灭。依止彼等而断除是苦，即是依止彼等。因此修习圆满。
由最胜自在故称根，即信等五根。由于能生起并获得出世间法而成为主宰故称根，即信根、精进根、念根、定根、慧根。
由见到具足神足之相而后生起殊胜，因为对导师与声闻的证悟生起决定信解，这就是此中的信根。由于信增上故精进等也增上，因此成为五根。如是修习诸根时，为使魔等违品不能摧伏故，从信力乃至慧力。
菩提即是如实证悟的见道即是圆满菩提，从念觉支乃至舍觉支。其中择法、精进、喜是胜观分。轻安、定、舍是止分。念是二者共分。


 །དེས་དེ་དག་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་བརྩོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཚོར་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་ པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །འཕགས་པ་ནི་སློབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ལམ་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡིན་པས་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ།།དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡེ་ཚན་བདུན་རེ་རེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་གཏན་དུ་མེད་པས་དེས་སྟོང་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་མཚན མ་མེད་པའོ།།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མེད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྨོན་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་ཤེས་པའོ། །སྤངས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་འགོག་པ་སྟེ་དེ་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་མངོན སུམ་དུ་བྱ་བ་དེ་ལམ་གང་གིས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་སྟེ།འདིས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་ དུ་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཅིག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ལ་འདྲིས་པ་ནི་ལམ་ལ་གོམས་པའོ།

由获得彼等而自见断除见所断烦恼后，为断除修所断烦恼，修习八支圣道分为三蕴。其中正见、正思维、正精进是慧蕴。正语、正业、正命是戒蕴。正念、正定是定蕴。
圣者是指有学。彼等为断除一切烦恼及现证解脱而生起此圣有学道。因此，此为圣者八支，故称八支圣道。
彼等即从念住等，每一类分为七种，成为三十七菩提分法。菩提是尽智与无生智。随顺彼者是菩提分。
所谓三三摩地即是三解脱门：由遍计所执自相的本性永不存在而空，故为空性。圆成实自性不可言说无相，故为无相。依他起性是迷乱，因显现为无实之相故。迷乱根本即是烦恼，因此彼是应断而非所愿，故为无愿。
十一智如经所说：苦不生智是知苦不再生起。所谓断智是知已断除烦恼等烦恼自性。所谓苦灭智是知诸苦灭。以何道现证彼灭，即是彼智，此能灭苦。贪等尽智是尽智。知贪等不生是无生智。现证解脱智是法智。由推理了知无常等是类智。由缘唯是遍计所执故，知他心是世俗智。熟习于道是道修习。


 །སྒྲ་ཇི་བཞིན་ ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཤེས་པའོ།།དབང་པོ་གསུམ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའོ། །དབང་པོ་གང་ལ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ།།ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་ཀུན་ཤེས་པ་བསྲུང་བའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པས་ཆོས་ཉིད་ ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲེགས་པ་འདུལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ཡང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ།།སྡུག་པར་མོས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་མི་སྡུག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྡུག་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ པ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ནང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བསམ་ གཏན་དང་པོའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་ཏེ།གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ལ་ནང་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའམ་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།

如实了知声音是指了知如来及天人等一切语言。
三根如经所说：由于是清净诸法之主故为根。于何根中有未知当知者，即称彼为未知当知根。已知根与具知根是具有已知之根。
所谓无相是因声闻等四颠倒无相，及菩萨们一切戏论相息灭而缘于法性故。
调伏慢是为调伏相应的烦恼故。
有寻有伺等三种三摩地如经所说。
念佛等十随念如经所说。
禅定与无色定是示入修。
四无量亦如入修之四无量。
八解脱：有色观诸色是第一解脱。内无色想而观外色是第二解脱。净解脱是第三解脱。此三者因对治变化障碍而清净。其中前二是不净，第三是净。
有些瑜伽师为对治欲界色贪等，缘内声等入定后，其后缘外青等而入初禅。为对治初禅色贪等而入第二禅，即所说有色观诸色，因缘内色故称有色，因缘外色故称观色。有些瑜伽师由不缘内而唯缘外事等，如前入初禅或第二禅，即称为内无色想而观外色。


།དེ་བཞིན་དུ་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཞུམ་པ་དགའ་བར་བྱ་བའམ། ཅི་བདག་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་རྣམས་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་འམ་ཞེས་སད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྡུག་པར་མོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་མོ། །གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་ནི་ལྔ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་དག་པ་པ་ནི་དེའི་རོ་མྱང་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ། ཞི་བར་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཡང་ ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པའོ།།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྟེན་ཅིང་ལངས་ནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པ་སྟེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ་ཞི་བར་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མདོའི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གནས་ལ་ཡང་གནས་ སུ་གནས་པ་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གནས་སོ།།འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་པ་ནི་གནས་སོ། །མི་འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །སེར་སྣས་དབུལ་བ་ནི་གནས་སོ། ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ནི་གནས་སོ། །དབུལ་པོར་གྱུར་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་གནས་སོ།

如是修习不净观时心相续低落而应令欢喜，或思维我是否于悦意色执为净相而生色贪等，为警觉故缘悦意色而入第四禅，称为净解脱。这是三种色解脱。
无色解脱有五种：从空无边处解脱乃至灭受想解脱。其中空无边处等四无色清净，因是其味著障碍之对治故为解脱，亦称为寂住。灭受想亦是随顺解脱而住。依无想无所有处而起，灭除心心所，因断其障碍故为解脱，亦称为寂住。
所谓九次第等至是四禅、四无色等至及灭受想。
如来十力是：处非处智力、业异熟智力、种种界智力、种种胜解智力、根上下智力、遍行道智力、禅解脱定等至染净出离智力、宿住随念智力、死生智力、漏尽智力。彼等相如经次第。
所谓于处亦了知为处于非处亦了知为非处是：从不善行生不悦意异熟是处，生悦意是非处。从善行生悦意是处，不悦意是非处。由悭吝致贫穷是处，获大财富是非处。由布施获大财富是处，致贫穷是非处。由破戒生恶趣是处。


 །བདེ་འགྲོ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་གནས་སོ། །ངན་འགྲོ ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལ་སོགས་པ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་དག་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རོ། །དེས་ན་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གང་ དང་གང་ཡང་དག་པ་ཞེས་ཟློས་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྟོབས་ཏེ་གཏན་དུ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་དང་གཏན་དུ་གཞན་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིར་གནས་དང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པའོ། །ཕྱོགས་གང་དུ་དེའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གང་གི་རྒྱུ་དེའི་ལས་ཏེ་རྒྱུད་དང་བཅས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁམས་ སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ།།ཁམས་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཁམས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདོད་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆགས་ པ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་མོས་པ་དང་།ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པ་ཡང་ཆགས་པ་ལ་མོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོའོ། །དབང་པོ་འབྲིང་པོའོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོའོ། །དབང་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་མཁྱེན་ཅིང་སྟོན་པ་དང་། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་དང་མཐུན་པར་བཏང་སྙོམས་ སུ་བྱེད་དོ།།འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལམ་མོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་ནི་བཞི་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བརྒྱད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གསུམ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །ཀུན ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རོ་མྱང་བའོ།

生善趣是非处。由持戒生善趣是处，生恶趣是非处。如是等处非处，以清净、无著、无碍智如实了知，即是无颠倒。故称为清净。
所说"如实"重复，是显示无著。所说"以何种方式如实"，是显示由遍知一切行相故无碍。此智即是力，因为永不为他所胜及永能胜他故。
关于"过去"等，此中所说处与因，即具处与因。其业所作之处即是处。声闻等之因即是业，具相续。异熟即是苦乐等。
所谓种种界是宣说，多界是随宣说。界即是增上意乐，能生福非福不动等。
所谓种种胜解，此中欲即是胜解，如住贪者亦胜解于嗔，住嗔者亦胜解于贪。
所谓根次第，即信等根之差别：此是钝根、中根、利根、无根等。
遍行道智，此中菩萨了知众生界正性定聚及不定聚，知并示现随顺彼等之道，对邪性定聚则随顺舍置而行舍。此是对治贪之道，此是对治嗔之道等。
关于禅解脱定等至染净出离，禅有四，解脱有八，定有三：即有寻有伺等。等至是四无色等至及九次第等至。其中染等，染即是味著。


།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའམ་ཐོད་རྒལ་བའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བསྙེངས་པ་མེད་པས་རིགས་པར་ གསུངས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོའམ་ལས་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་འཇིགས་པ་ནི་དེར་དམ་འཆའ་བ་དང་། དགོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་གི་དོན་ཏོ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་གཞན་དག་ལ་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད རྒྱ་ཆེར་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།འདིར་ཡང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དང་བདུད་སྨོས་པས་ལྷའི་མིག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་ནི་མཐུ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དེ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་དག་གིས་བརྒལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་ནོ།།བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སྐུ་ལ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། སྤ་བཀོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གསུང་ལ་ཞུམ་པ་དང་། དམན་པ་ ལ་སོགས་པ་དང་།ཐུགས་ལ་དོགས་པ་དང་ཞུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་དམ་བཅའ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པ་སྒྲོག་།ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་མཛད། །ཚངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་ན་ཚངས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་འོ། །འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ན་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་ གཉིས་ནི་ཆོས་སོ།།དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོའི་ཚིག་ངེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་རྒྱུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་སྐད་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ།དེ་དག་སོ་སོར་རིག་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་སོ་སོར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོར་རིག་པའོ།

清净即是无所缘等。出离即是狮子奋迅或超越等至。其余三者如经所说。
如狮子般毫无怯懦而如理宣说即是无畏，其事或业即是此。无畏有四：即于正等觉无畏、于漏尽无畏、于障法无畏、于出离道无畏。
关于"正等觉"等，无畏即是于此立誓及安立之义。前二者是智慧与断除的特征，即自利。后二者是利他，因为为他显示故。广大特征如经所说。
此中提及沙门婆罗门，是因其有慧增上慢故。提及天与魔，是因具足天眼及他心通故。梵天是因其有大威力等故。所说"不见其因"即是彼等诘难之因所成过失。
所说"获得安乐"、"获得无畏惧"、"获得无畏"，依次是身等业清净，即离身毛竖立、战栗等，离语怯弱、卑下等，离意疑虑、怯弱等故。
因此依次于牛王处立誓、宣说真实狮子吼、转梵轮。梵即如来，因超胜一切世间故。是彼等梵者。或者，梵即解脱，为其义故称梵。因利益众生故为轮，即是法轮之义。
如来十二部经即是法。其所诠无余即是义。即彼等名身等多种确定语即是词。或者，一切因法即是法，一切果法即是义。六道众生一切语言即是词。依次了知彼等即是法无碍解、义无碍解、词无碍解。


 །ཆོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ པ་ནི་སྤོབས་པ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །མ་འདྲེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དག་སྟེ། གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་བཅོ་བརྒྱད་དེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། གཉིས་པ་ངག་གི་ལས་དང་། དེ་ནས་བཞི་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནས་དྲུག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལ་རྟེན་ནི་འདུན་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དབང་པོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་ནི་གསུམ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་ མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ།དེས་ན་གསུམ་སྟེ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་གྲོང་ལ་སོགས་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ན་གླང་པོ་ཆེ་དང་། བ་གླང་དང་། ཁྱི་གཏུམ་པོ་དང་། ཚེར་མ་དང་། སྡིག་ སྤྲུལ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་འབྱུང་བ་དང་།ཡང་ན་དགོན་པ་ན་ཆོམ་རྐུན་དང་སྟག་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅ་ཅོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་ བཅོམ་པ་དག་དགོན་པ་ན་ལམ་སྟོར་ནས་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གད་མོ་རྟ་གད་འབྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་མི་མངའ་སྟེ།རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བརྗེད་པས་བྱ་བ་ཤོར་བ་དང་། དུས་ལས་ ཡོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་མི་མངའ་སྟེ།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གང་གི་ཚེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཞི་བར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

为显示法等其他，法等无碍解现前即是辩才。此既是彼又是无碍解，故称辩才无碍解。
因不共行故为不共法，即是与他不共之义。此有十八种，如经所说。
其中，第一是身业，第二是语业，其后四者是意业清净。其后六者是如来诸根及其所依、及其果无有未得而退失。其中所依是欲，果是解脱，根是精进等。
其后三者是由智住于身等诸业故为智因，及与智同行故。其后于三时无碍无著而智趣入，故为三。由此六者成为十八。
所谓"无错乱"，即如阿罗汉等入村等处为福德而行时，会遭遇象、牛、恶狗、荆棘、毒蛇等危害，或在旷野遇盗贼、虎等怖畏，如来完全无有如是错乱，因为恒时正确思维故。
所谓"无喧哗"，即如阿罗汉在旷野迷失道路时发出喧哗声，或因习气而发笑声等，佛陀无有如是，因为恒时等持故。
所谓"无忘失"，即如阿罗汉由忘失而失事、过时，佛陀则无有此，因具大悲故。
所谓"无不等持心"，即如阿罗汉入定时为等持，出定则不然。佛陀不如是，因为恒时等持故。
所谓"无种种想"，即如阿罗汉对蕴执为不调顺想，对涅槃执为寂静想，佛陀则不如是，因于二者无分别故。


 ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་གྱི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཡལ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སོ། །གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུངས་ནི་བཞི་སྟེ། བཟོད་པའི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ ཀྱི་གཟུངས་དང་།དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཡི་གེ་ངེས་པར་བསམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་མང་པོའི་ཚིག་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེའི་ཚུལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེས་འདྲེན་པར་བྱེད་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཡི་གེའི་ཚུལ་ཏེ། དོན་དམ་པར་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད དོ།།ཡི་གེའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་སྒོ་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ན་ཡི་གེའི་སྒོའོ། །ཡི་གེས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་ཨའི་སྒོ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་དང་རྒྱུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཟོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་འདི་ཡི་གེ་ཨ་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ སྒོམ་པ་ན་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཡི་གེ་ཨ་ཙམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ།དེ་བས་ན་བཟོད་པའི་གཟུངས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཤད་པའི་ཚོགས་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ སོ།།དེ་ནས་དེའི་དོན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་གྱི་གཟུངས་སོ།

所谓"无不观察舍"，即如阿罗汉不加观察而舍弃众生利益，佛陀则不如是。佛陀是观察时节等而舍，非其他情况。
所谓"无退失欲"等，即阿罗汉对佛地和佛事业不生欲等，故由未得而退失而成退失。佛陀则不如是，因为于彼等殊胜法无有未得，已得者恒常故。其余易解。此为道之资粮。
今当说总持资粮。其中所谓"于总持门"，总持有四：即忍总持、法总持、义总持、咒总持。彼等之门即是文字。由决定思维文字力而彼等得生。
于一而说多词，是以果假名因。此中从总持门所生智慧即名总持门。
所谓"文字理平等"，由文字引导令知故为文字理。胜义中彼即是一切法相，缘彼之智慧称为彼。
所谓"文字门"，因此门是文字故名文字门。由文字趣入，是就获得义而言。
所谓"由本来不生故为一切法门"，即阿字门由如实了知故为一切法门及因。为何？因本来无生故。由一切法于本初垢染位即无生故，瑜伽行者于阿字假立无生义而修习时，由串习力，唯由极修习阿字而得一切法无生忍，故成忍总持。
其后成为持受十方诸佛菩萨所说教法之因，即是法总持。其后持受彼义之因，即是义总持。


 །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡམས་དང་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་གཞི་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་ མཚུངས་པ་དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་།།ཚུལ་འདིས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྡུལ་གྱིས་མ་གོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དོན་དམ་པར་ཁྱད་ པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མིང་དུ་བརྗོད་པ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་སྲེད་པའི་འཁྲི་ཤིང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདས་པ་ཉིད་ནི་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དུལ་བ་དང་དུལ་བར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་མ་དུལ་བར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དུལ་བ་དང་དུལ་བར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པའོ།།བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་འཆིང་བ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲག་ཁྲུག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཁྲག་ཁྲུག་སྟེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཆགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ལམ་ནི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

为了息灭一切众生的疫病和损害而作的咒语基础，即是密咒总持。
无生等是一切法之真如，彼如虚空，故如虚空无生，真如亦然。以此理应观一切文字。
所谓"离尘故"，即如虚空因无尘垢故离尘，真如亦然。
所谓"胜义中无差别故"，即真如于胜义中无差别故。
所谓"不见死生故"，即于真如中不见死有与生有故。
所谓"离名故"，即真如离言说名称故。
所谓"出世间并彻底摧毁爱著藤蔓之因缘故"，此中应加"于真如"。出世间是因获得出世智慧及无为故。彻底摧毁是因获得彻底摧毁故。
所谓"断除调伏与住于调伏故"，真如中无不调伏之烦恼及不调伏住之体性业，故断除调伏与住于调伏。
所谓"解脱束缚故"，即从贪嗔痴等束缚中解脱故。
所谓"离散乱故"，即离因烦恼、业、异熟力所生之散乱故。
所谓"不见执著故"，即无烦恼障、业障、异熟障三种执著故。
所谓"语道声音彻底断故"，即语言名言体性之声音彻底断绝故。
所谓"不离真如故"，即不舍真如自性故。
所谓"如实不生故"，即如理而无生故。


 །ཁེངས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁེངས་པ་སྟེ།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྤ་བཀོང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་བདག་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་ པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལས་མི་འདའ་བའོ།།ང་ཡིར་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲེད་པའི་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྟོབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་མེད་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། འཇིག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པའོ། །མདོག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁ་དོག་སྟེ་འོད་དེ་མེད་པའོ།།དྲན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །བོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟུག་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟུག་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་འདུས་བྱས་པ་དང་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓"不见傲慢故"，即无傲慢，也就是无随烦恼和我慢故。
所谓"不见作者故"，作者即自我、大自在天等不相顺因，以及因缘诸法，不见彼等故。
所谓"不离平等性故"，即不离一切法之平等性故。
所谓"不见我所执故"，即无以我所为门的爱执故。
所谓"不见趣故"，即无善趣恶趣之趣故。
所谓"不见住故"，即无相续性之住故。
所谓"不见生故"，即无从无而有之生相故。
所谓"不见气息故"，即无力故。
所谓"不见法故"，即不见法相故。
所谓"不见止故"，即无止故。
所谓"不见等同虚空故"，即一切法以等同虚空性故不可得。
所谓"不见尽故"，即无无常性之尽相故。
所谓"不见赞叹故"，即无赞叹故。
所谓"不见知故"，即因无所知故无知相故。
所谓"不见他故"，即无他故。
所谓"不见行故"，即无因相故。
所谓"不见坏故"，坏即损坏。
所谓"不见色故"，即真如中无色即光明故。
所谓"不见忆念故"，即真如非忆念识之境故。
所谓"不见称呼故"，即无可称说故。
所谓"不见喜悦故"，即一切法无动故。
所谓"不见稠密故"，即离稠密分别故。
所谓"不见成办故"，成办即有为及造作，无彼故。


 །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོ་ དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒ་བ་ནི་གནས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའོ། །བསྡིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྡིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ འཚེ་བའོ།།ངར་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ངོ་། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་པོ་དང་ཉན་པ་ པོ་དག་གོ།།བརྗོད་པ་དང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ནི་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་སོ།།གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུངས་ནི་དོན་ལ་ངེས་པ་སྟེ། ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དེས་དོན་ངེས་ པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ངེས་པའོ།།ཡི་གེ་དག་གི་དོན་ལ་མཁས་པ་ནི་མཁས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་གང་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་འདིར་གཟུངས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་སོ། །སྒྲ་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །སྒྲ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་ཤེས་པའོ། །ཡི་གེ་ཉིད་ ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ།དོན་དམ་པ་བརྡ་གཟུངས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནོ། །རྒྱུད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་བརྗེད་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་ནོ།

所谓"无烦恼故"，即离烦恼的烦恼和分别的烦恼故。
所谓"不见果故"，即不见果法故。
所谓"不见蕴故"，即无烦恼、业和异熟蕴故。
所谓"不见老故"，老即从住转变为异相故。
所谓"不见行故"，行即来去。
所谓"不见威胁故"，威胁即损害。
所谓"不见我执故"，我执即见和慢的自性。
所谓"彼以上"，即真如以外。
所谓"何"，即名。
所谓"彼"，即法。
所谓"施设"，即说者和听者。
所谓"言说和显示"，即说者，其中说自性即如说"牛"，说差别即如说"白"。
"了解"即非现量智。
"见"即现量。
所谓"如是"，即以法性之理。
所谓"皆无"，即无任何法，因为诸法相如实不存在故。
所谓"入陀罗尼门"，陀罗尼即于义决定，入阿等字的显示，即以何字决定显示何义，入即决定。
于字义善巧即因为是善巧境故。以何入于何的了知即是彼入。此亦是陀罗尼教法聚。
所谓"于任何声音皆无碍"，即于一切言说寻求胜义故。
所谓"此"，即声。
所谓"以平等性正成就"，即于真如正加行。
所谓"善巧声智"，即了知一切语言之意。
字即印契，是胜义表示陀罗尼教法聚之义。
"具理"即随顺正理。
"相续"即心相续。
"念"即正不忘失。
"慧"即随顺胜义。


 །རྟོག་པ་ ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་གང་གི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་མྱུར་བར་འགྱུར་བའོ།།བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ས་བཅུ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བས་སའི་ཚོགས་སྟོན་པ་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་འདི་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ གིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིགས་པ་དང་བདེ་བ་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་བྱ་དཀའ་བ་དེ་བས་ན་འདི་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ འབྱེད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བདེན་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་འབད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ འདི་ནི་རིང་དུ་སོང་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་བདག་གིས་ཆོས་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །གང་གི་ ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་རིམ་གྱིས་འཕོ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཕོ་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལ་ ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་འགྲེལ་པ་ནི་མདོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

觉知即意志坚定且由其力使慧迅速生起。
智即世俗境界。
余易解。
此为陀罗尼聚。
所谓"十地"，即显示地的聚集，应当宣说。
彼等为何？即：极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、极难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地。
由于初地获得成办自他利益的能力而生极大欢喜，故名极喜地。
由于此地远离破戒垢染，故名离垢地。
由于此地不退失三昧，成为大法光明之处，故名发光地。
由于此地以菩提分焚烧一切障碍，故名焰慧地。
由于世间与出世间的道理和安乐相互违背而难以成办，故此地名极难胜地。
由于此地依缘起抉择住于般若波罗蜜多，现前无著之门，故名现前地。
由于此地住于无相缘取菩提分、谛理及缘起的精进因，故名远行地。
由于此地以自性趣入真如而无动摇，故名不动地。
由于此地以自己的无碍解智宣说大法而成为善妙菩萨，故名善慧地。
由于此地菩萨受法王灌顶，故名法云地。
为何称此为大乘？因为次第趣入彼等而证得菩提。
如何趣入？以善巧方便。
彼复为何？即正依二谛：依世俗谛而遍净，依胜义谛而见彼等一切无别。
遍净次第的开示和解释，于经中已说。


 །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་གིས་ནི་ མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་ བསྟེན་པ་དང་།།དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཚོལ་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ངེས་པར་ འབྱུང་བའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བར་སེམས་པ་ནི་དེ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དགའ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བཅུའོ། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ། །བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་བརྩོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ བ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སོ། །བཀུར་སྟི་ནི་བཀུར་བར་འོས་པ་དག་ལའོ། །བླ་མ་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལ་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལའོ།།བརྒྱད་པ་སྨོས་པས་ནི་གཉིས་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱས་པ། །རློམ་ མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་ལྔ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་མང་བའོ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཁེངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ལྔ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

论中仅作略说。
以十种遍净，获得初地。此即"以十种清净"之义。
彼等为何？即：思维与利益事，对诸有情心平等，布施与亲近善知识，寻求正法所缘境，恒时出离之心性，欢喜欲求佛身相，说法以及诚实语，此即所许第十种。
思维即信心与意乐。
利益事即欲利一切有情。
其因即心平等性。
布施即布施波罗蜜多。
寻求即遍求，其义为缘于正法而欲求法。
出离即出离在家生活。
出离心即欲求彼。
"欢喜"一词此处与"恒时"相连。
"诚实语"即说真实语，此为第十。
应知此等以无所得自性而遍净。"此等"即思维等。
戒律知恩并忍辱，极喜及具大悲心，恭敬虔诚而听闻，第八精进施等行。
戒律即戒律清净性。
忍辱即忍辱力。
极喜性即极喜。
大悲心即不舍一切有情。
恭敬即对应受恭敬者。
恭敬听闻上师即视善知识为导师。
"施等"即诸波罗蜜多。
说"第八"表示第二遍净唯八种。
于闻法无厌足性，无染而作法布施，清净一切佛刹土，不厌轮回具惭愧，无慢自性此五种。
"闻"即多闻。
遍净即回向彼福德。
"无慢自性"即由此无有傲慢。
"此五种"即第三遍净唯五种。


 ། ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་སྟེན་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །སྐྱོ་བ་དང་ནི་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནགས་གནས་ནི་དགོན་པར་གནས་བཅས་པ་སྟེ། དེའི འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་སྟེན་ནི་མི་འདོར་བའོ། །སྐྱོ་བ་དང་ནི་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བྱུང་བ་དང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་བག་འཁུམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིར་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་བས་ན་བཞི་པའི་སྦྱོང་བ་ནི་བཅུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་ འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི།།བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེ་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམས་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་འཐོབ། །ཁྱིམ་པ་དག་དང་རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་དང་འདྲིས་པ་དང་།ཁྱིམ་སྟེ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། འདུ་འཛི་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་མོ། །བསྟོད་པ་ནི་སྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །བརྙས་པ་ནི་སྨོད་པའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་ལས་ཀྱི་གཞིའོ། །རློམ་པ་ནི་སེམས་མཐོ་བའོ། །ཁེངས་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བླ་ མ་ལ་མི་འདུད་པའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་དོན་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པའོ། །ཡིད་གཉིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་ལྔ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་ འགྲུས།།བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྱོ་བའི་སེམས་སྤངས་པ། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་དགའ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྐྱོ་བའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་དང་། བསླངས་ན་མི་ཞུམ་པ་སྟེ་སེམས་ཞུམ་པ མེད་པ་ཉིད་དང་།།བདོག་པ་ཀུན་བཏང་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བཀྲེན་ཡང་སློང་མོ་པ་དག་མི་སྤོང་བ་དང་། དེ་ལྟར་གསུམ་སྟེ་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ས་དྲུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

居林少欲知足性，持守净行修头陀，不舍学处诸律仪，呵责诸欲生厌离，舍弃一切诸所有，无有怯弱不贪著。
居林即住于寂静处，因为此为其果。
知足即于一切知足。
持守净行修头陀即不舍弃。
"生厌离舍弃一切"即心生厌离并舍弃一切所有。
"无有怯弱不贪著"即心无怯弱及于一切事物无所贪著，无怯弱即无畏缩。
此处也应加上下文所说的"十"字，因此第四清净唯十种。
亲近及贪恋居家，住于喧闹之处所，自赞毁他不善行，十不善业及慢心，颠倒二意忍烦恼，若能断除此十法，即得清净第五地。
与在家出家人亲近，贪恋即趋近所应趋近之家。
喧闹即非理言谈。
赞即赞叹。
毁即诽谤。
业道即业基。
慢即心高。
骄即身不敬上师。
颠倒即于义理颠倒执著。
二意即疑惑。
忍烦恼即安住贪嗔痴，断除此十法即得第五地。
布施持戒忍精进，禅定智慧皆圆满，于声闻辟支佛等，断除欢喜厌离心，乞求无惧舍一切，无有不悦心欢喜，虽贫不舍诸乞者，如是获得第六地。
布施等波罗蜜多各自圆满，如是六法，同样断除对声闻欢喜、对独觉欢喜及厌离心，如是三法，乞求无怯弱即心无怯弱，舍一切所有而无不悦，虽贫亦不舍弃乞者，如是三法，以此十二法获得第六地。


 །བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ ཕུང་པོ་དང་།།ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་གནས་དང་། །སེམས་ནི་རྟག་པ་ལ་ཞེན་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། །དེར་ལྟ་བ་ཡི་མངོན་ཞེན་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་གསོད་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་ རྣམ་ཆད་པ།།དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་འཐོབ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བརྙས་མེད་དང་། །ཆོས་མཉམ་དང་ནི་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད་ཤེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་ འཇོམས་པ་དང་།།འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ས་མིན་གར་འདོད་པར། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་ མཉམ་འགྲོ་དང་།།ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉི་ཤུ་པའི་སྒྲ་གཉིས་པའི་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཉི་ཤུ་གང་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ས་བདུན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །རྟག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བདུན་ པའོ།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ། དེར་ལྟ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གནས་པའོ། །ཡིད་གསོད་པ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། ཁམས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་ དང་།ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་ལ་ གནས་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡི་གསོད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།

我来翻译这段藏文：
执著我与众生想，命者补特伽罗见，断常二见及相因，蕴界处等诸执著，贪著三界诸境界，执著心识为常法，于三宝及诸戒律，生起执著诸见解，轻毁空性诸法门，违背空性诸过失，若能断除此二十，即得清净第七地。了知三解脱门义，三轮清净无执著，大悲无慢知法等，通达一切同一理，了知无生及忍智，宣说诸法唯一性，摧毁一切诸分别，断除想见诸烦恼，善巧止观诸法要，调伏自心无障碍，于一切境智无碍，不住贪著随意行，能往他方诸刹土，了知自性本空寂，此二十法为圆满。
"二十"之后应加"圆满"二字。断除我执等二十种过失垢染，以及了知三解脱门等二十种功德圆满，即可获得第七地，此为总义。
执著即妄执，其对境从我到处等。"常"为主要聚合之第七格。三宝即佛法僧，彼见即对佛法等之见解。于彼执著即安住。轻毁即厌离。违背即与空性相违。"等同"即相似之义。
我执、众生执、命者执、补特伽罗执、断见执、常见执、相执、因执、蕴执、界执、处执、住三界、贪三界、依三界、住佛见、住法见、住僧见、住戒见、轻毁空性法、违背空性，此为说明过失之义。


 །སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་།དེ་དག་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ སུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་དུལ་བ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དང་། ཆགས་པའི་ས་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་དུ་འདོད་པའི་ཞིང་ དུ་འགྲོ་བ་དང་།དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པས་བརྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། ། དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རྣམ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བརྒྱད་པ་ལ་ཡོངས སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བརྩེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་ མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་ རྟེན་ནོ།

我来翻译这段藏文：
圆满通达空性义，现证无相诸法门，了知无愿深妙理，三轮清净无执著，对诸众生起慈悲，于彼不生轻慢心，见一切法皆平等，如实通达诸法性，了知无生忍智慧，宣说一切法一味，摧灭一切诸分别，远离想见诸执著，断除一切诸烦恼，善修止观诸法门，善巧修习胜观慧，调伏自心得自在，于一切境智无碍，不住著于贪欲地，随意往生诸佛土，于佛眷属中示现，此为宣说诸功德。
了知一切众生心，以神通力起慈悲，成就清净佛刹土，亲近诸佛为观察，了知根器诸差别，如幻清净诸佛土，随愿受生度众生，此八种业如是说。
"清净"即是"圆满"，与"成就"相连。"八种"之语表明第八地有八种清净，即：随顺一切众生心，以神通力起大悲，成就佛土，亲近诸佛为观察（此二合为一项），了知上下诸根器，清净佛土，如幻三昧常入定，随愿受生。佛土有二种：一是器世间，二是有情世间。


།སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་ཡིན།།ས་བརྒྱད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགུ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དག་ནི་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་།རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་འབྲང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ།།ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གི་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནི་རིགས་ ཀྱིའོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བརྒྱད་པའི་སའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་བསྲབས་པའི་སའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སའོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ཅན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། དེའི་ས་ནི་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་སའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་སྟེ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པོ་སྟེ། ས་དགུ་པོ་དེ་དག་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སའི་ཚོགས་སོ། །སའི་ཚོགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་གོང་དུ་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་གཉེན་པོའི་ཚོགས་བཤད་དེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་ དག་ལ།།གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། གོམས་པ་ནི་བསྒོམས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་དག་ ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་དང་། གཉིས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནོ།

我来翻译这段藏文：
无量广大诸愿力，了知天等诸语言，辩才如同大江流，最胜入胎诸功德，种姓血统与家世，眷属转生诸功德，出离菩提树功德，圆满具足诸功德。
第八地之后即为第九地，其清净有：无量愿力，了知天等诸语言，圆满辩才，圆满入胎，圆满种姓，圆满血统，圆满家世，圆满眷属，圆满转生，圆满出离，圆满菩提树，圆满一切功德等十二种。
超越九地之智慧，安住于佛地者，应知彼即是菩萨第十地。所谓九地，即种姓地等。其中涅槃种性者为种姓地；入预流果者为第八地；见地即为预流果；一来果为薄地；不还果为离欲地；了知已办故为阿罗汉，其地为已办解地；声闻地即是这六地；独觉地为独觉地；菩萨地即前述九菩萨地。超越这九地的智慧，使菩萨安住佛地者，即是第十菩萨地。
这是诸地之集。在诸地之集之后，出离修行之前，经中广说对治之集，依此而言：
于见修二道中，为息灭能取所取分别，有八种对治。其中"修"即修习，"能取"即能执取。见道之违品四种分别为见所断，其中所取分别二种是：依于事物及依于二取。


 །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལམ་གཉིས་ནི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདིར་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་གཉེན་པོའོ།།གཉིས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དག་ མི་དམིགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ།མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་གཉེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།འདིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་གཉེན་པོའོ། །བཞི་པ་ནི་རབ་འབྱོར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ།གནས་དེ་ནི་བསྐྱོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་གཉེན་པོའོ། །ལྔ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བསྐྱོད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་དུ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་མི་དམིགས་པའི་གོམས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་གཉེན་པོའོ།

我来翻译这段藏文：
能取分别二种是：依于补特伽罗实有和依于假立人我。这四种分别也是修道违品所应修断。因此，为断除这些，二道即是八种对治。
其中第一，从"须菩提，如你所说'此乘从何处出离'..."到"如来所化空无自性"。此中见道即是见到所取真如等、色等、梦等无所得法性，此见道是第一所取分别的对治。
第二，从"布施波罗蜜多"开始，直至"诸佛法空无自性"。此中见道即是见到布施等对治分之事无所得，此见道是第二所取分别的对治。
第三，从"须菩提，若欲无相法生起者，其阿罗汉..."直至"一切相智性空故"。此中见道即是见到阿罗汉等补特伽罗实有无所得，此见道是第一能取分别的对治。
第四，从"须菩提，欲无相法生起者，名..."直至"彼处不可动"。此中见道即是见到名、表示、言说等无所得，此见道是第二能取分别的对治。
第五，从"须菩提，如你所说'此乘住于何处'..."直至"以不动之理而无所住"。以一切法无住性故无所住，以法界无住之理而取所取事无所得，是修道，此修道是第一所取分别的对治。


།དྲུག་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་དེས་སུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ནས་བརྩམས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གོམས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་གཉེན་པོའོ། །འདུན་པ་ནི་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གོམས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ནི་ འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་གཉེན་པོའོ།།བརྒྱད་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བཏགས་ པར་ཡོད་པ་དག་མི་དམིགས་པ་ནི་གོམས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་ འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཅན།།རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་ནི་ཁམས་ གསུམ་པའོ།།དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དགུ་པོ་དག་གི་ཆོས་སོ། །དགུ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་ས་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་།སངས་རྒྱས་སོ།

我来翻译这段藏文：
第六，从"须菩提，如你所说'此乘谁将出离'"开始，直至"不见佛不共法"。此中不见布施波罗蜜多等是修习道，此修道是第二所取分别的对治。
第七，从"欲求极为清净故是预流"开始，直至"若取极清净"。此中不见预流等补特伽罗实有是修习道，此修道是第一能取分别的对治。
第八，从"预流果"开始，直至"住于一切相智"。此中不见以预流果等假立的预流补特伽罗是修习道，此修道是第二能取分别的对治。这是对治之集。
宣说集之修行后，为宣说以一切相智为主直至圆满的出离修行，说道：
"所为及平等，
有情利无勤，
极为出离及，
获得相出离，
一切种智及，
出离道境界，
此八种自性，
名为出离行。"
关于所说大乘之相，为何称为大乘？因为超越世间而出离。为何称为大乘？因为与虚空平等，为一切有情开启，远离来去住，三时平等故。
此中世间是指三界。因为极度超越彼故为殊胜。这也是九种补特伽罗之法。何为九种？种姓地、第八地、预流、一来、不还、阿罗汉、独觉、菩萨、佛陀。


 །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གཞུང་དང་པོ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ་ སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་།ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། གང་ཟག་དགུའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་གཞུང་གིས་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། ཆེན་པོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་དེའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤོང་དང་རྟོགས་པ་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ གྱི་རང་བྱུང་གི།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ བའི་མཐར་ཐུག་པ་དག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ།།དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཕྱོགས་དང་ཁ་དོག་དང་དུས་དང་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་དང་ མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་མི་དམིགས་ཏེ།གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཡོ་བ་དང་འགུལ་བ་དང་རྩོལ་བ་ནི་འབད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

这是那段藏文的直译：
这是为一切有情，大乘因与虚空平等故是一切有情之最胜。这在第一出离经文"须菩提，若初发心"之前已广说。以"初发心等"经文说明发心之大，以"金刚智"等经文说明证悟之大，以转法轮经文为断九种补特伽罗法障说明断除之大。以此三大成就一切有情最胜性，此为所为。为此所为而行四种修行。
如说：
"为诸有情最胜性，
心及断证此三者，
以三大性自然起，
此即名为所为事。"
其出离是圆满一切众生事业，由圆满及清净故。于欲界等及一切有情转法轮究竟中，了知为无实体性故为清净。这是所为之出离。
因离方位、颜色、时间、增减等，了知大乘与虚空平等，此为平等性。其出离即平等性之出离。
大乘如虚空般为无量无数无边有情开启机会，故为利益彼等。如是以无有情故无与虚空平等，以彼无故无大乘。以"三者亦不可得"等广说有情利益之决定。
大乘如虚空般不见来去住，因无动故等。动摇、迁动、造作即是勤作，因无彼故为任运出离。
于大乘中不见前际等，因三时平等故等。


།དེ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་དང་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་གང་པོས་གསོལ་པ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉི་ག་ཐ་མི་དད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཐོབ། དེ་ མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་ཏེ།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དང་པོའོ། །གཟུགས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་རིལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།།གང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགུ་པའོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་བཅུ་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གུད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐོབ་པའི་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་པོའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་།ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་དེས་དེའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་རྙེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་དོན་ཏོ།

这是藏文的直译：
如是因超越三时平等性之边际故，此大乘极为出离。
当说获得之出离。其中首先说大乘成就菩提性及三时平等性之大乘赞叹。
其后象问："此处所说大乘非般若波罗蜜多。"
因此，世尊以"随顺"乃至"开示"说明二者无别。菩萨一切所缘皆显示为空性，意为空性之显示即在般若波罗蜜多中。
须菩提以十二略语说"如何获得一切相智"。其中"世尊，如是菩萨摩诃萨前际"等为第一。"色遍无边故"等为第二。"色即菩萨"等为第三。"世尊，如是"等为第四。"菩萨性亦全然"等为第五。"如何我"等为第六。"世尊，如是于一切无自性法"为第七。"若无实成就之色"等为第八。"世尊，若无实成就者"等为第九。"以无实成就之无实成就"等为第十。"离菩萨外"等为第十一。"若如是开示时"等为第十二。
因此当说彼等之义：所获事业、能获菩萨、能获般若波罗蜜多、所获一切相智及一切法皆不可得，由彼通过彼而获得，此为摄义。
当说支分义：菩萨于三时中亦无所得无所获，此为第一之义。


 །མཐའ་དང་ལྡན་པ་འགྲོ་བ་པོས་འགྲོ་བར་བྱ་བར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་གྱི། མཐའ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་མེད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་མེད་པ་གང་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་གདམས་པའམ་ཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་བདག་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ན་གང་ལས་གདམས་པའམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གདམས་པ་འམ་ཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ།རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་ པར་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་ཞེ་ན།ཅི་ཡང་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་གདམས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བེམས་པོ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ན་སེམས་གང་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的直译：
有边际者可由行者抵达所行之处，而无边际如虚空等则不然。菩萨亦是无边际，如何能获得？此为第二之义。
菩萨非色等，若于何处皆无所有，如何能获得？此为第三之义。
如是彼与般若波罗蜜多于一切相中皆不可得故，将无教诫，无有彼者从何处获得？此为第四之义。
所谓菩萨仅是名称，毫无实义，因此于彼无教诫亦无所得，此为第五之义。
如我执所谓之我极不成立，菩萨亦复如是，从何处得教诫或获得？此为第六之义。
一切法亦如是为无实体性，则无教诫或获得，此为第七之义。
其中菩萨即是色等。彼有三种：遍计所执色等、分别色等及法性色等。其中遍计与分别是有所成就，因有因故。若是法性色等则非成就亦非造作，因永恒如实安住故。其中何为无实成就？一无所有。因无如相般遍计及如显现般分别故，此为第八之义。
若无实成就者非色等，然为色等之法性，此为第九之义。
其中若色等之法性亦为色等之自性，则彼时如何于无实成就菩萨以无实成就般若波罗蜜多作教诫？因次第为无情性及不可言说性故，此为第十之义。
离无实成就外不见菩萨，此为第十一之义。
如是显示十一种不可得时，心于所显示起执著，此为其义。


 །དེ གང་མི་ཞུམ་པ་སྟེ་དེ་དམིགས་པ་བོར་ནས་གཞན་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་འགོང་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྡུས་པར་གྱུར་པའོ། །གཞན་དུ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་འགོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་བསྡུས་པ་ལ་ དེ་དང་འགལ་བར་འགྲོ་བས་ན་འགོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་ནི་སེམས་བྱིང་བ་སྟེ་བློང་བའོ། །རྒོད་པ་ནི་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འབད་པ་བཏང་བར་གྱུར་ན་འདི་ལ་འདི་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ། བཏང་བ་ལས་སྐྲག་པ་ནི་སྐྲག་པ་ སྟེ།དེ་འབད་པས་ཟློག་པ་ནི་མི་སྐྲག་པའོ། །འབད་པ་དང་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཇུག་པ་བོར་ནས་འདུས་བྱས་པ་ལ་སྐྲག་པ་ནི་དངང་བ་སྟེ། དེས་འདུ་བྱེད་པ་དེ་བཏང་བར་གྱུར་པ་ལ་མི་དངང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་ཡང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རེ་རེ་བའམ་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤཱ་རིའི་བུས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་རྒྱུ་དྲིས་པ་དེ་ལ་རེ་རེ་བ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་ལའོ།།གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་འོག་ ཏུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རེ་རེ་ཞིང་འདྲི་བ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས།རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅུ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ལན་རྒྱས་པར་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོར་རྗེས་ སུ་བཟླས་ནས་ཐ་མར་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།བཅུ་གཉིས་པའི་ལན་རྒྱས་པའི་མཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的直译：
彼不怯懦，即舍弃所缘而于他处亦无怯懦，因自性动摇故。不沉没即摄于彼所缘。于他处亦不怯懦，因自性广大故。心不沉没者，即心无动摇及摄持中，与彼相违而行即成沉没，依次序为怯懦与掉举。其中怯懦即心昏沉，迟钝。掉举即忆念可贪著境而成贪欲分之近烦恼，为息灭彼等故心不当背离。
如是说：
"为见定之功德，
当息灭不喜彼，
为见散乱过患，
亦当息灭掉举。"
若舍弃精进，思维此中彼等亦当存在，由舍弃而生畏惧即是恐惧，以精进遮止彼即是不恐惧。精进、造作、勤勉是异名。其后舍弃任运而行，对有为法生畏即是惊惧，以彼舍弃造作故不惊惧。于极为任运之三昧亦不惊惧，仅此即显示圆满成就自性无戏论三昧。正因如此，故说"菩萨如是行时"等。
在彼等略语之后，舍利子依次第单独或同时重述彼等并问其因，其中单独者为第一、第二、第十一及第十二。第三与第四是同时。第五、第六、第七、第八、第九与第十亦是同时。其后依次第逐一重述询问，须菩提广答十二问，其中初者为无众生性。长老汝于任何处说"复次"者，即如是于第二等一切之初重述后最终总结。第十二答广说之末云："行般若波罗蜜多时"。


 །དེ་བས་འདི་ལྟར་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་མི་གནས་པ་སྟེ།མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བགྱིད་ལ། འདོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་རིག་པས་མི་ཤེས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་སྟེ། གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་དེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་དང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་གང་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་ དུ་སྨྲས་པ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བྱང་ཆུབ་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་ཀྱང་འདི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རྟགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་བརྡའོ།།མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྲལ་བ་དང་རིང་དུ་སོང་བ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་བྲལ་བ་སྟེ་མི་ལྡན་པའོ། །སོང་བས་ན་སོང་བ་སྟེ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་ ཕྱིན་པས་རིང་དུ་སོང་བ་དེ་བས་ན་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་གང་གཟུགས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ།

以下是完整的直译：
因此如是行此者是随法了解，彼于色等不缘色等而不住，即不执著、不安立。其义依次第不为自证所知，因无自相故。不显现，因无所取能取故如是无显现。不以胜义谛而了解，不以仅是分别而分别。彼等之相即说"彼色"等。
若问何故不知？因无故、因无生故、因无尽故。又说"色"等及"彼等入无二数"，是密意说法性之色等。彼是所得之出离。
是一切相智所说，故舍利子问："何为菩萨？何为般若波罗蜜多？何为遍观？"即思维于一切相智中此三者如何。
须菩提答：菩提自性之勇士即是菩萨。以彼菩提虽知一切法相而此无执著。法之色等。关于"以何相"等，相即是显示。标即是名与表示。相即是性相。离及远离，故名般若波罗蜜多，谓断尽所断故离即无有。由去故名去，即越过所行之义。至彼岸而到达故远离，因此此为般若波罗蜜多。
如何遍观即"色非常"与"非无常"等遍观。
说道之出离，舍利子："云何菩萨摩诃萨行六波罗蜜多时清净菩提道"开示处说"长老"等，易解。


།དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་ ཡིན་ནོ།།འདིར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་གདམས་ངག་ནི་ཐོག་མར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཅུ་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་རྟེན་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་གང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཅོམ་པ་དེ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དྲུག་གོ། །གང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛེག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །གང་གིས་རྒྱུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ ཀྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ནོ།།གང་གིས་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པ་ས་གནོན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་བས་ན་བཞི་པོ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་བྱས་ནས་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། རིན་ ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ། རུང་བར་མ་བྱས་པ་ལ་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རུང་བར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དང་པོར་དེ་ཉིད ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་ དང་ནི་དེ་ཡི་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་ཤེས་ནས་དེའི་དངོས་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའོ། །འོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的直译：
此乃八种出离修行，亦是圆满一切种智。此处首先显示发心，因为是圆满菩提之种子。其次教诫，为了遍知最初十种所应遍知。其次顺决择分，因为是出世间道之加行。其次所依，是修行所依，为断我执故。其次所缘，为断彼愚故。其次所为，为断邪所为及了知正所为之自性故。
其次四种修行：于彼修行中，摧毁一切障碍者即是六种铠甲修行。能登大乘者即是九种趣入修行。能得因究竟者即是十七种资粮修行。能镇伏果究竟者即是八种出离修行。因此此四者是修行。分类计数成四十。
此《现观庄严论释·具足》由宝源寂造，为一切种智品第一。
于显示道智中，不应对未堪能者显示，彼堪能性即是菩提心。因此首先以"殊胜诸法"等乃至"彼等所应增上所缘"宣说发心。彼即：
"为令诸天堪能故，
以光令其惶惑及，
境决定与遍及性，
自性以及彼之业。"
所说者是余文。"诸天"即天众。"为令堪能"何故？因世尊知已降伏一切世间而发彼事之心故。以"憍尸迦彼"等开示。因此未发菩提心者应当发心，即为令堪能而发起。"以光"即以佛光。


 །མོག་མོག་པོར་ མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟི་མེད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་དག་གིས་ཀྱང་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ དག་པར་གཟུང་བ་སྟེ་དེ་ནི་ལས་སོ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེའི་མདོ་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་གོང་མ་ཡན་ཆད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཡིད་ལ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་ བ་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བདག་གི་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤི་བའི་རོ་ལ་ཤི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གི་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་ སྤང་བར་འོས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནད་དང་ཤུ་བ་དང་ཟུག་རྔུ་དང་སྡིག་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་གདོན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། ཕ་རོལ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་གཡོ་བ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་སྟེ། བདག་ནི་དོར་བར་མི་ནུས་པས་འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ལོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་ ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གིས་ལམ་རྣལ་མས་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྐབས་སུ་བབ་པའི་ལམ་གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །མྱུར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་པའོ། །འབྱུང་པོ་དང་སྲིན་པོ་དང་ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགོ་བའི་ནད་དོ།

以下是完整的直译：
"令惶惑"即令无威光之意。"何者"即境决定，因为不是由声闻寂静一分所发起。"然而"等表示不可思议，因为已转向菩提的声闻也能发起。
"于善分自身"等表示自性，善分即善法。"殊胜"即由正持菩提心故。"极为殊胜"即正持大乘，此即是业。
关于道智之理："以不缘行相，了知四圣谛，应知此声闻，所有诸道智。"其中"首先"是余文。其经从"憍尸迦彼"开始至"世尊"之前。
色等有二种：苦谛与集谛。其中苦以四相忆念：无常、苦、无我、寂静，依次是因为具有生灭故，因为不顺故，因为无我相故，因为空无我所故。如是于死尸说"死"，因为空无我所故。
集以四相应知应断之义：病、疮、箭、罪，依次是因为是苦因故，因为是增长苦之因故，因为难以拔除故，因为此世他世皆具苦因法性故。
又以四相了知其力：彼岸、坏法、动摇、极坏。因不能舍我故为彼岸；坏法者因刹那刹那坏灭故；动摇者因阿罗汉以正道断根故；因应时之道能坏故为极坏。速成之义亦有三：如雷击等故为坏灭；与部多罗刹相顺故为趣病。


།མུ་གེ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཚེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།དེ་ལ་ངེས་པར་འགོག་པས་ན་འགོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འདིས་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འགོག་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། དབེན་ པ་དང་།སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་སྟེ། དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། ། དེ་གཉིས་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབེན་པ་སྟེ། གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་སྟེ། དེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །མ་འོངས་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདིར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་དག་མི་དམིགས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ། སྔར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་གཞན་ལ་ཡང་འདིར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་གཞུང་ལྷག་མས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོ་སོར་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་དག་གི་བར་དུའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的直译：
因与饥荒、他方军队等相顺故为损害。如是逆观缘起，从"无明灭故行灭"开始，直至"唯此大苦蕴灭"为止。其中由决定灭故名为灭，即灭谛。由此能灭故名为灭，即道谛。
彼等各有七相：无我、寂静、远离、空性、无相、无愿、无为。其中瑜伽师之我即苦性蕴，因此由无苦事故为无我。因烦恼寂灭故为寂静。此二为不净，因彼等尽故为远离，即清净义。因离我与我所故为空。因离一切有为相故为无相。三界之愿即愿望，因彼尽故为无愿。因无造作未来业故为无造作，此为灭谛之行相。
道谛亦即彼等，因道亦是得涅槃之因，故由能得无我等故为无我等。如是此中二十九种行相是声闻道，因为能得彼菩提故。由不缘彼等而入道智性，因先愿求大菩提故，后亦回向一切相智故。
由此二殊胜于其他道亦入此中，故说两个"复次"之语。余下五种观察之文广说不缘性。其中从"法法"至"观察"为显示。"如是"即将说之语。"以法"即以菩提心或回向心。"诸法"即声闻道等。


 །སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ ཟག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ།།འགྲོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉི་གས་བརླན་པ་ནི་མངོན་པར་བརླན་པའོ། །ཕན་ཚུན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀུན་ནས་བརླན་པའོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལྷག་མར་བྱས་པ་དེ་སྦྱོར་བ་ནི་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པ་སྟེ།རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་གསོས་པ་དེ་བས་ན་དེ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཀྱང་རིག་པ་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའོ། །དཔེར་ན་བྲེ་འདི་ལས་བྲེ་འདིར་ཚད་འདི་ཙམ་ གྱིས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་འདི་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་སྦྱོར་བ་དེའི་བཤད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརླན་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་མི་ཞེན་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དྲི་བ་ནི། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།སེམས་སྔ་མ་དག་གིས་སེམས་ཕྱི་མ་དག་ལ་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་ལས་དེའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་འགྲོགས་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་ སྟོང་པ་ཉིད་དེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དག་ནི་བག་ཆགས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ མ་ཡིན་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བསམ་པ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的直译：
由补特伽罗空性见平等性故为加行。由伴空性加行亦以二相润泽为显润。由互空性加行为遍润。以自性空性为余之加行为圆满，由自性空性圆满滋养一切法空性，故见彼圆满。由圆满亦增上见智为周遍。譬如此量器较彼量器多出若干，此为增上义。
余者已说，其中初加行之解释为"无我"等。若问"何故"即问彼显润从何而来。答即"如是"等。若问"何故"即问彼遍润从何而来。答即"憍尸迦若"等。"不执不缘"即因无我与我所事故。
帝释问："大德须菩提"等，由前心熏习后心故，由此门与回向心相伴，即互相和合之意。答即"憍尸迦若"等。"非心"即心空性，因一切法无自性故。无自性者无熏习及熏习所依事，此为所思。然"以非心性"即愿心空性。"于非心性"即善根空性，无事即离作业作者等功能故。
"如是"等为广说，"如是"即彼心无自性故。"非心者"即心即空性、真如、法性。"彼不可思议"即非分别境故及无分别故，彼不可思议，即超越思维之义。


 །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པས་ནི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཏེ། དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་སྤངས་ནས་ནི། ། དྲུག་པས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་རྫོགས། །ཀུན་རྫོབ་ཚུལ་དང་བྲལ་བས་ནི། །དེ་དག་བདེ་བར་ཚོགས་རྫོགས་མིན། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱི་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟག་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས ནས་ནི།།མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དོ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ ནི་དྲོད་ཡིན་པར་འདོད་དེ།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ལའོ།།རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་གནས་པ་བཀག་པ་སྟེ། དམིགས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །ས་བཅུ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སོ། །བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་བྱས་པའོ། །ས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངག་གི་ཚོགས་རྒྱས་པར་མི་གནས་ཏེ།མི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། མཁྱེན་ནས་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའོ། ། གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་འདོད་པའོ།

以下是完整的直译：
所谓"不可思议者即非心"，是依"由思维故为心"之理。"非心性回向"即无分别故回向无分别之义。"如是则不合理"为余文。如是以五种观察遮止胜义谛理回向。虽然如此，于世俗谛理则是回向。
舍弃下乘菩提，
第六圆满五度，
离世俗谛理故，
彼等不能圆满资粮。
此为声闻道相。从"尔时世尊"等至"现证圆满菩提"为开示段落。
圣者声闻道中，
色等诸蕴皆空，
诸空性无别故，
彼等无所缘故，
许为顶位所摄。
于彼常等理中，
遮止住故为忍，
从十地开始已，
广说无住理故，
说为胜法所摄。
何故佛陀已知，
不见诸法之故。
其中"圣者声闻道中"即声闻所说道之因是暖位所摄。如色等蕴为聚，彼由空性故。彼等空性亦无差别故。"彼等"即由不缘色等故，许为顶位。"于彼"即于色等。以常等理遮止彼住，由遮所缘故许为忍位。"从十地"即从初地、二地等。"开始"即首先作。从"初地"等至"不作"等之广大语聚无住，为显示无所缘故。若问"如何显示"，即"何故佛陀已知"，即现证故。"不见诸法故"即有因。何者？即许为胜法。


 །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་ སྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་འབྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཡན་ཆད་ དོ།།ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །སྐད་ནི་ངག་གོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་སོ། །སྨྲས་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུའོ། །སྟོན་པ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་དག་ལའོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཀྱང་ངོ་།།མ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་ཐོས་པར་མི་རུང་བའོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་པར་མི་རུང་བ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །སྟོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་པོ་མེད་པའོ། །མི་དགོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསྟན་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་ བཅོམ་པ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་ དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

以下是完整的直译：
从"尔时具寿须菩提"等，以及"尔时帝释"等，以及"不应以所缘方式住于色常"等，以及从"复次舍利子"等至"以无住方式"等，这些内容依次为暖、顶、忍、胜法。
若问："为何这些声闻决择分是声闻的？"因为是为修声闻圣道而修，故称为声闻道。
当说独觉道，其开示段落为从"尔时彼众中"等，以及"须菩提言"之前，及其后至"此甚深般若教法"之前。
"词"即教法。"余"即解释。"语"即言语。"宣说"即词组。"说"即表述，由宣说之聚故。"解释"即于众中。"教示"即对彼类众生。"一字亦"即仅一字也。"未说"即未对其他独觉示教。"彼"即不应于最后有中听闻。彼等不应由闻力了知。"文字"即因无教示而自证菩提故。"般若波罗蜜多"即独觉圣道。"无师"即无教授者。"不需"即不需他人教示。
依甚深智慧而说"无文字"等，因不从教法而生，及无师教他故为无文字。若问："其何故？"关于"天子，如来"等，如来即证悟真如故。阿罗汉即独觉。正等觉即断除所取分别故。菩提即果位智慧。以譬喻显示彼智慧，即从"譬如"至"须菩提，彼不存在"。


།ཀྱེ་མ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བདག་ཅག་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བའི་ལམ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། ཕྲ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་ པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།སུས་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཐོས་པ་མེད་པ་བསྟན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་བར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ་བཞག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དག་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེ་དག་གསུངས་ཏེ། བདག་གི་རྫས་མི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་དག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ བཏགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཉན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དག་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་ནས་འདི་ བསྟན་པ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་གནས་བརྟན་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་། ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱས་དྲིས་པའོ། །སུ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདོད་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། བརྟག་པར་དཀའ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསམ་པའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པའི་རྒྱུ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བར་དཀའ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཆོས་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའོ། །མཁས་པ་དང་མཛངས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་དག་གི་ཚིག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགག་པ་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ལན་ནི། དེ་ནས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཡན་ཆད་དོ།

以下是完整的直译：
"啊！长老须菩提为我等开显独觉道"，如是思维的刹那，从甚深微细之道宣说极为甚深微细的菩提智慧，此即甚深智慧性。
从"尔时具寿须菩提"等至"无人宣说、无所闻、无所教"等，说明色等诸法非甚深、非微细，因为是无性故。无有色等执著，因为是无性故。如是，独觉已断所取分别。
从"尔时诸天子"等至"无二"等，虽然不见有我之实体，但因于蕴上假立众生，故众生及闻法者如幻等；外在色等亦如幻等，因为不如其相而有故。如是，独觉未断能取分别。
当说此时，随顺所求与不求者的各自情况，长老须菩提与六位长老及千亿天子问询。所求即是希求。甚深即难以通达故。难以观察即唯自证知故。非寻思境即超越思维道故。微细即息灭一切分别戏论故。善巧即是通达一切法实相之因故。难见即非五识聚境故。难解即非意识境故。寂静即息灭一切烦恼故。殊胜即息灭一切苦故。
超胜诸法即最胜。应由智者了知即应由不退转等了知故。对独觉种性者所求词义之遮破及其诘难的回答，即从"尔时具寿须菩提告诸天子"至"尔时世尊告帝释天主"。


 །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་སོ།།འདིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་ བསྟན་པའོ།།དེ་མི་དགོས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་གཉིས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལས་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉན་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེ་ནི། གང་དང་གང་དོན་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་དག་གི་འཕགས་པའི་ལམ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤེ་ན། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱིས་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཏགས་པ་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར པ་གཟུགས་ལ་སོགས།།འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་དང་མི་ འགལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོ་བའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །མདོ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལས་འོག་ཏུ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གང་སློབ་པ་ད་གཉིས་ སུ་བྱར་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དྲོད་ཀྱིའོ།

以下是完整的直译：
尔时世尊告诉天帝释等，说明独觉种性也唯是法界。"以法眼"即以法眼。如是，未生非为花，如是未生色非为色，乃至未生正等觉非为正等觉，此即独觉种性。
此中论师说：
"因自然证悟故，
不需他人教，
独觉之智慧，
宣说为甚深。"
他人教示即他人之教导。不需彼教及智慧甚深性二者即独觉，称为缘觉。为何不需？因为彼等自然证悟故。独觉如何利益他人？仅以意乐而已。如何从彼等听闻？仅以欲闻而已。如说：
"于何等义中，
如何如何闻，
虽无声而义，
如是如是现。"
其圣道程度如何？如说：
"因断所取分别，
及未断能取故，
依止独觉道，
应知为圆摄。"
"假名法性无违故，
能示相为暖位，
顶位以色等，
无减等分别。
以内空性等，
不执色等故忍，
色等无生等，
诸相为胜法。"
其中，以色等假名不相违而显示色等法性之相为暖位。色等无增无减之相为顶位。以十六种内空等遮遣诸法执取之相为忍位。于色等各别无生、无灭等十种相为胜法位。
经中于独觉种性之后，从"尔时世尊告天帝释"至"于一切相智所学无二，学于无量无数佛法"为暖位。


།གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྩེ་མོའིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཟོད་པའོ། །དེའི་འོག་ནས་མི་སློབ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ བསྟན་པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་མཐོང་བའི་ལམ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་མདོ་དེའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་ བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་ པ་དང་།།ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་སོགས་སྟོང་ཉིད་ཁྱབ་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རྣམ་ པར་བྱང་བ་ཀུན་དང་ནི།།ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ནས་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་གསུངས་ཏེ། ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐའ་ཁོ་ན་ནི་མཐའ་ཉིད་དེ་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་མེད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བདུན་པོ་དག་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直译：
从"不学为增长色及减少色"到"不学为执取色及令无"为顶位。从"为何"开始，至"以无执取一切法之理而成就一切相智"为忍位。其后至"不学不生起之理"为胜法位。这是宣说独觉道。
其后当说菩萨道。其中首先略说见道及功德之经义：
"谛与谛之忍，
及知刹那四，
于道智见道，
此说具功德。"
于各谛有四刹那：二忍及二智，即苦法智忍、苦法智、苦随智忍、苦随智。集、灭、道亦如是，此等即此中所说道智见道。
广说功德：
"真如与佛陀，
互无依所依，
不许诸异名，
具大及无量。
无量无边际，
住彼色等中，
决定执佛性，
无取无舍等。
慈等空遍满，
执持于佛性，
一切清净及，
除怖及诸病。
执涅槃寂静，
诸佛护持等，
不杀生等事，
于遍知理中。
自住令有情，
安立及布施，
回向菩提等，
道智之刹那。"
具无量即与无量俱，意为大性及无量。唯边际即边际性，即可度量及边际。无彼等即无可度量及无边际之义。色等是与七刹那相配，因为色等即是苦及集。


 །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་སྟེ།འདིའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་པ་ཉིད་ དུ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་མེད་ཕྱིར། །གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནོ། །ཁས་ལེན་པ་ནི་གནས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས པར་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཟུགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལས་གུད་ན་ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་སྐབས་འབྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྟག་ཡན་ཆོད་ནི་བསྟན་པའོ། །དེའི་འོག་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་ནི་བཤད་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མེད་པ་ཞེས་ གསུངས་པའི་ལྟག་ཡན་ཆད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།འདི་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཡན་ཆད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གྲངས་སུ་མི་ཆོད་པ་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། གང་ མཐའ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་གོང་ཡན་ཆད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།

以下是完整的直译：
慈等见色即第八刹那，此所缘即是色等，显示为有情。因此八刹那是住于色等。若说第一刹那见到如来住于色等之真如性，此亦不合理。因为经中说："真如与佛陀，互无依所依"，以及"于色真如中无如来，于如来中无色真如"。
异名即是异相。承许即是安住，如无常等由自性。又广说："色真如非异于如来，如来非异于色真如"。如是如来非异，般若波罗蜜多亦非异。若成异性，则不应理，因为将不成无分别。从"色非般若波罗蜜多，离色亦无般若波罗蜜多"等，乃至"离一切相智法性亦无般若波罗蜜多"。般若波罗蜜多即是苦法智忍。
开显缘于大等之四刹那：从"此波罗蜜多是广大"开始，至"何以故"以上是宣说。其后至"具诸根"以上是解释。其义如是：色等之大性即是三时中无断绝为有性无性，以真如体性如虚空故。因此由所缘大性，此即是大波罗蜜多。至"无量"以上是苦法智。
无法限量即是无量，至"波罗蜜多不可度量"以上是苦随智忍。数量不尽即不可度量，至所说"无边"以上是苦随智。


།སྐྱེ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡིན་ལ་འགོག་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཐའ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་མཐའ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་མེད་པའོ། །གང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དེ་ནས་དབང་པོ་དང་ བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་ཡང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཁྱབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དག་མཐོང་བའོ།།འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ལྷག་མ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱང་བ་དང་སྦེད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་འགག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ ཉིད་ནི་ཡོངས་འཛིན་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པའོ། །གང་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ ནས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འདུལ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོངས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

以下是完整的直译：
生是前际，灭是后际。其遍无量性即是色等无边性。一切相智无边、法界无边、真如无边、有情无边，缘于此故，此即是无边波罗蜜多。从"因虚空无边故波罗蜜多无边"开始，至"具诸根之诸天"以上所说，是集法智忍。
"彼处"即是色等住于般若波罗蜜多。决定执为佛性即应视为唯佛。从"其后具诸根之诸天"开始，至"将成佛世尊"之间所说，是集法智。
"无取无舍等"即是色等无所取无所舍，即住于色等空性。从"尔时彼诸天子白世尊"开始，至"不得其便"之间所说，是集随智忍。
"慈等"即是慈、悲、喜、舍。余者是功德。从"憍尸迦，若善男子善女人"开始，至"亦不离一切相智心"之间所说，是集随智。
"空性遍满"即是见十六空性。其余带理由者是功德。从"憍尸迦，复次"开始，至"当不间断守护摄受隐藏"之间所说，是灭法智忍。
"佛性即摄受"是指为调伏无佛刹土中之有情，自身化现佛身。从"尔时天帝释白世尊"开始，至"以三乘调伏甚为希有"之间所说，是灭法智。
于"遍清净"中，应加"摄受"。


 །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །གང་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉམ་ ང་བ་ནི་ཕོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ནད་ནི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཛིན་པ་ཟད་པའོ།།གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ གྱི།ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་པོར་བྱས་ནས། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་འགོད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ།།གང་དེའི་ཚིག་བླང་བར་འོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལེགས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི ཚེ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དེ་དག་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ།

以下是完整的直译：
如是，由于摄受般若波罗蜜多，将摄受一切清净法。余者是功德。从"尔时天帝释"开始，至"将尽苦际"之间所说，是灭随智忍。
"除怖畏及诸病"中，怖畏是指贫穷、诤讼等。病是指有之苦。从"憍尸迦，譬如"开始，至"不复增长"之间所说，是灭随智。
"执涅槃寂静性"即是执涅槃之尽。从"何以故憍尸迦"开始，至"令诸罪不善法寂灭而不增长"之间所说，是道法智忍。
"诸佛守护等"即是诸圆满佛之守护、救护、隐藏，及善法增长。从"憍尸迦，三千"开始，至"一切相智将增长而不减损"之间所说，是道法智。
"不杀生等，于一切智道中，自住而安置有情"即是以不杀生为首，自住于一切相智性中，如是安立他人直至。从"其言当受"开始，至"善哉随喜"之间所说，是道随智忍。
"布施等，回向圆满菩提"即是以正念于所行布施等一切，回向无上正等正觉。从"憍尸迦，复次行六波罗蜜多时虽行布施"开始，至"将得此等功德"之间所说，是道随智。
"道智刹那"即是此中彼等于道智性中见道之十六刹那。


 ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ནས། བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་མདོ་ཉུང་བས་དང་པོར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་དུལ་དང་ཐམས་ཅད་ནས། །བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་དུལ་བའོ། །དེ་དག་གི་ཁེངས་པ་མེད་པ་ནི་འདུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདུད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་དེ་སྐད་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདུད་པའི་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བདག་དང་གཞན་ལས་ སོ།།གང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕོག་ཅིང་ཟུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་བྱེད་པའོ། །གནོད་པ་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ།།གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་བྱེད་པའོ། །རྟེན་མཆོད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ ནས།ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དེ་ནི་རྟེན་ཏེ། དེའི་ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པའོ། །གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཀུར་སྟི་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་མཆོད་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ་ དག་ནི་བསྡུས་ནས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་གོང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།

以下是完整的直译：
如是宣说见道后，当说修道。其作用有六种，因经文简略故先说：
"普遍调伏及一切，
战胜魔及诸烦恼，
无能摧毁及菩提，
供养所依皆成就。"
无著于我及我所即是调伏。彼等无慢即是敬礼，即是礼敬。"普遍"之声义即是遍调伏及遍礼敬之义，此二者皆因无所缘故。从"如是帝释启白"开始，至"亲近"之间所说，是遍调伏及遍礼敬之作用。
"一切"中战胜烦恼，此处"一切"是指从自他而言。从"尔时世尊"开始，至"不能伤害刺中"之间所说，是战胜烦恼之作用。
"无能摧毁"即是不为他人损害所摧，一切处不可损害及无损害性。从"憍尸迦，复次若善男子"开始，至"于二俱不能损害"之间所说，是无能摧毁性之作用。
"菩提"即是无上正等正觉。从"何以故"开始，至"现证菩提"之间所说，是现证菩提之作用。
"供养所依"即是此中从受持般若波罗蜜多乃至作意，是为所依，为一切天众所供养。从"憍尸迦，譬如"开始，至"恭敬供养"之间所说，是供养所依性。
出世间道之六种作用，总摄为无差别性，如上所说。世间修道先当宣说，因为是最初故。其亦有三种：胜解作意、回向作意及随喜作意。


 ། དེ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་རང་གི་དོན་ཡིན་པས་ན་རང་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དང་། གཞན་གྱི་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ཡང་ནི། སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེ་ན། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཕྱེ་བས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་དང་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་མོས་ཤེ་ན། མདོ་ལས་བསྟན་པའི་བཅོམ ལྡན་འདས་མ་འདྲི་བ་དང་།ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱོད་པ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ནས་མར་མེའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་མཆོད་པ་ལའོ། །སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དེའི་འཐད་པ་ཡང་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་སྩལ་བའམ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་སྣོད་དུ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་ནི་དང་པོའོ། །མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་དང་། མོས་པ་དམན་པ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་དག་གིས་རྟོགས་པར དཀའ་བར་ཤེས་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ལ་བསོད་ ནམས་ལྷག་པར་འཕགས་ཏེ་གསུམ་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གསུམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དཔག་ཚད་ཙམ་བྱས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ།།ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བཞི་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ན་དེའི་མོས་པ་ལས་སོ།

以下是完整的直译：
关于胜解，作如是说：
"胜解自利及，
自他利他利，
三种当了知，
彼复各分三。"
此为自利故称自利。如是自他之利及他利亦然。"彼复"中"彼"即指自利等。云何为三种？即小中大。"如是"与此相连。以小中小等差别，彼亦各分为三。如是分为二十七种。"如是"即如是分类。"彼"即是胜解。
即：自利胜解之小小、小中、小大，中小、中中、中大，大小、大中、大大。如是自他利胜解及他利胜解亦然。
胜解即信心与欲乐，具有确信及希求之相。于何胜解？即于经中所说世尊母之请问、读诵等行为，以及从花等乃至灯明为止之供养。行为与供养所生功德之理趣亦如经所说。
若将舍利安置于七宝塔中，或置于七宝器中而作供养，其功德较彼供养功德更多，此为第一。如经所说，菩提难为懈怠者、无精进者、胜解下劣者、志向下劣者及恶慧者所证，此为了知。
其余亦复如是，当知功德更胜，此为第二。于世尊母反复修行供养，及如理作意其中所含布施波罗蜜多等诸行，功德更为殊胜，此为第三。"不离一切智智心"是其差别。
余者与第三相同，即造作一由旬量之七宝塔并如是供养所生功德，较彼功德更多增长，此为第四。第五等一切皆同第四，差别在于功德更胜，是从其胜解而来。


 །བཞི་པ་ལས་བསྟན་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། ། སྟོང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །སྟོང་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པའོ། །དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་འདིས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དགུ ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་བསོད་ནམས་འདིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བསོད་ནམས་ལ་མོས་པ་ ལྷག་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མཆོད་རྟེན་རེ་རེ་བྱས་ལ།བཀུར་སྟི་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་པོའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་མོས་པ་ལྷག་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །མདོ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲེན་པའོ་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མོས་པ་ལྷག་པ་ནི་བཞི་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་ལྷ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཉན་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་སེམས་སོ།།དེ་དག་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦེད་པ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་གང་ལས་འཇིགས་པ་དང་གང་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མོས་པ་ལྔ་པའོ།།དེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་དང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་དག་གི་ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ།

以下是完整的直译：
以第四所说之塔遍满瞻部洲，此为第五。遍满四大洲世界，此为第六。遍满小千世界，此为第七。遍满中千世界，此为第八。遍满三千大千世界，此为第九。此九者皆为自利，因了知此功德将为己成就众多功德。
其后九者为自他二利，因了知此功德将成就自他众多利益。世尊母是一切圣者之真实因，如是增上胜解及对功德之殊胜胜解故，十方世界众生各造如前所说之塔，其供养功德不及供养世尊母功德之百分之一，乃至不能比喻，此为自他二利之第一胜解。
"当受持此般若波罗蜜多"等，世间一切不善悉皆损减等将得出离，如是增上胜解是为第二。如经所说，世尊母即是一切佛法之导师，如是具理增上胜解是为第三。
由受持世尊母等将与如来等同，声闻缘觉之智慧、戒蕴等，于彼戒蕴等之百分之一亦不能及，乃至不能比喻，如是增上胜解是为第四。
精进修行供养世尊母者，百千俱胝天众为闻法故将近前来，且将成就辩才。彼等亦将受世尊母之守护、救济与庇佑。如是于一切法无所缘中，何所畏惧、谁能畏惧、畏惧为何，此为第五胜解。
彼为一切圣者、天人阿修罗等众生所喜爱，此为第六。


 །སྤོབས་པ་མི་འཕྲོགས་པ་དང་སྦྱིན་པ་མི་འཕྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་ དག་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་འགའ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་སྦྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་གང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནས་དེ་དག་དེར་འོངས་པ་ནས་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པ་བྱས་ནས་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །དེས་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་མཐོང་བའམ་ལྷའི་དྲི་མནམ་པ་ལས་ལྷ་རྣམས་འོངས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ། ས་ཕྱོགས་གཙང་བ་དེ་ཡང་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ པ་དག་གི་གཅལ་བཀྲམ་པར་བྱ་སྟེ།མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགུ་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ནི་དགུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་རྩོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པ་སོ་སོར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་ པས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ན།སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་པོའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་བལྟམས་པ་གཏད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱིན་ན་དེ་ལས་བདག་གིས་འདི་ཉིད་བླང་བར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ འདི་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་མཆོད་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྩོལ་བར་མཛད་པའོ། །གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རྩོལ་བ་མཛད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཉིས་སུ་མེད་དེ།དེ་དག་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་གང་གིས་འགྲོ་བ་དམན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་དམན་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ།

以下是完整的直译：
从不夺辩才、不夺布施等乃至一切种智，以正法降伏外道，此为第七。十方世界诸天子中有发菩提愿者，愿以此法布施彼等，如是发心已，彼等来此修行供养，守护救济庇护后离去，此为第八。由见广大光明或闻天界香气而知诸天来临，自当保持清净行，亦当以香花遍洒清净处所，如经所说将获众多利益，此为第九。
其后唯有九种利他胜解，因于此阶段唯精进利他故。其中，以一切资具供养十方诸佛及声闻僧众，又于入般涅槃之声闻僧众，各造七宝宝塔并作供养，其功德尚不及供养世尊母所生功德，更何况修行供养，此为第一利他胜解。
若以遍满瞻部洲如来舍利与一部世尊母经典相较，我当取此经典。如是由此生故获彼等供养，世尊母能赐予一切佛法。无可执取者因无相故非无所作，因无二故。如是一切佛法、一切空性与世尊母无二无别，此为第二。
供养世尊母者不堕恶趣，不得下劣菩提，不离成熟众生，往诣种种佛土而作种种供养诸佛，


 །གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་ བལྟམས་པ་ཞིག་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་པ་རྙེད་ན་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ།།སྐུ་གདུང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལས་བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བལྟ་བ་དེས་ སངས་རྒྱས་ལ་བལྟ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་དེ་དག་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །གང་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བཀའ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་ མཛད་པ་དང་།གང་ཡང་འགའ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བཟུང་ཞིང་བཅངས་ལ་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་མཉམ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དང་གསུང་རབ་དག་ནི་འདི་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བལྟ་བར་ བྱ་སྟེ།འདིར་དཔེ་ནི་ལྷའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །གལ་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་བལྟམས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་རྙེད་ན་བདག་ནི་འདི་ལེན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་ངན་སོང་བཅོམ་ནས། བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་ཉུང་ཟད་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་བཟུང་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་བར་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། འདུས་མ བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།

以下是完整的直译：
若得三千大千世界充满如来舍利与世尊母经典之间，我当取此经典。供养舍利所得善趣安乐及三菩提圆满，皆从世尊母而生。谁见世尊母即见佛陀，如来与世尊母无二无别，此为第四。
十方一切如来以三种神变宣说十二分教法，若有人受持世尊母并广为他说，其功德等同，因如来、神变及经典皆从此生，此为第五。
若令三千大千世界众生从受持乃至如理作意，人非人不得其便。彼世尊母将行持佛业，当观彼世界佛陀出世，此中以天宝珠为喻，此为第六。
若得恒河沙数世界充满如来舍利与世尊母经典之间，我当取此。彼等因从此生故得供养，由供养此则摧破恶趣，略得善趣安乐，终至苦尽。从受持世尊母乃至如理作意，圆满从波罗蜜多等直至不共功德，获得菩萨神通后往诣净土。欲见十方诸佛者，当修佛随念及有为法、无为法，此为第七。


།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་དོར་བ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། གང་འདི་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ ནས།སྲོག་དང་གསོ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་སོ། །གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འདིར་མི་དམིགས་པ་དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དམིགས་པ་ མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་དགུ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པ་ཡིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་དང་ ལྷག་པར་མོས་པའོ།།ཆ་དང་ཆ་ཤས་དང་ཕྱོགས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆ་རྣམས་ལ་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་ བསྔགས་པ་དག་ཏུ་འདོད་དེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགུ་ཚན་དང་པོ་ལ་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་པ་ལ་ནི་བཀུར་བ་སྟེ། འབྲིང་ངོ་། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པ་ལ་ནི་ བསྔགས་པ་སྟེ་ཆེན་པོའོ།།གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ལྷག་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་བདག་ཉིད་བྱེད་ལ་གང་གིས་དེ་དག་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ནས་གཞན་ལ་བྱིན་ན་འདི་ཉིད་སྔ་མ་ལས་བསོད་ནམས་ མངོན་དུ་འཕགས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྱིན་པ་ནི་ཆོས་སྦྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་དང་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་དང་བརྗོད་ཅིང་བཀྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གསལ་བར་ བྱས་ན་འདི་ཉིད་སྔ་མ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ།དེ་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།

以下是完整的直译：
三世如来以及声闻、缘觉的一切菩提，皆于世俗谛中从世尊母而生，于胜义谛则不然。因世尊母无二，无所舍无所取，此为第八。
此世尊母乃珍贵波罗蜜多，若有修持者能彻知一切众生心行，从不见众生乃至命、寿、士夫等，以及蕴等、菩提、佛陀及佛法等皆不可得。由于此中不见诸法自性差别，故世尊母无所缘。如是一切法皆为一味，此为第九利他胜解。
于般若波罗蜜多，以胜解于诸法，以三个九数而赞叹、恭敬及称扬。此为胜解及增上胜解。
分、分支及某方面是异名。所说般若波罗蜜多胜解以三个九数分类，其诸分以三个九数详细分别，依次为赞叹、恭敬及称扬，为令菩萨胜解生喜故。其中第一个九数为小赞叹，即宣说真实功德。第二个九数为恭敬，即中等。第三个九数为称扬，即最大。
此三之后，以殊胜三个九数宣说：若人自身修持供养世尊母，及书写经卷施予他人，此较前者功德殊胜，因施予世尊母即是无上法布施，此为第一赞叹。若如所说世尊母般往诣他处，解说、开示、宣说、阐释并分别明了，此较前者福德增长更多，应视其为导师。


 །སྟོན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ལ་བསླབས་ན་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་གཉིས་པའོ། ། སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དགེ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ བ་ནི་ལྔ་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་བས། གང་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་ འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ།།གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་བས་གང་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྟོད་པ་དགུ་པའོ།།གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་བདག་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། གང་གིས་གཅིག་ཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བ་དང་པོའོ། །གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་བླ་ན་ མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བ་གཉིས་པའོ།།གང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཅིག་ཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་བསྟན་པ་དང་གང་ཟག་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་གི་སེམས་ཅན་ལ་ལ་གང་ཡིན་པས་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་ བས།གཞན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གླེགས་བམ་དུ་བྲི་བ་ཡང་བྱས་ལ། གཞན་ལ་བྲི་བ་དང་ཀླག་པའི་ཕྱིར་བྱིན་ན་འདི་ཉིད་དེ་བས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ལ་གཉིས་སུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ།

以下是完整的直译：
导师非他，世尊母亦非他，因修学此即能获得三种菩提，此为第二赞叹。若令一众生安住预流果的功德，较令赡部洲众生行十善，此为第三。如是令住一来果，此为第四。如是令住不还果，此为第五。如是令住阿罗汉果，此为第六。如是令住独觉菩提，此为第七。较之令赡部洲众生住预流果，若令一众生安住无上菩提，此功德更为广大，此为第八。较之令赡部洲众生住一来果，若令一众生安住无上菩提，此功德更为增长，此为第九赞叹。
较之令赡部洲众生住不还果，若令一众生住无上菩提，此为第一恭敬。较之令赡部洲众生住阿罗汉果，若令一众生住无上菩提，此为第二恭敬。较之令赡部洲众生住独觉菩提，若令一众生住无上菩提，此为第三。
一切无漏法皆从世尊母所示，一切补特伽罗圆满及天人圆满亦从世尊母而生。是故，较之于十方各如恒河沙数世界中任何众生令住独觉菩提，若有人书写世尊母为经卷，并为他人书写诵读，此功德更为增长。较之令三千大千世界众生住十善、禅定、无色定、无量及神通，若如理作意从六波罗蜜多乃至一切相智究竟，因于菩提无二行故，功德更为增长，此为第四。


།གང་གིས་འདི་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་བྱེད་ལ་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མ་ཡིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐར་མ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་པར་ མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་སྟེ།འདི་ཉིད་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་གྱི། གང་བདག་འབའ་ཞིག་གིས་དེ་དག་བཟུང་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ལྔ་པའོ། །བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ནས། དེའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ།།གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་སིལ་སྙན་དག་གི་བར་གྱིས་བདེ་བར་སྦྱར་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱས་པ་བས་གང་གིས་འདི་གཞན་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནས།ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱས་པའི་བར་འདི་ཉིད་སྔ་མ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དག་ནི་འདི་ ཉིད་ལ་བསླབས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།།གང་ལ་ལས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པ་ནས། ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་བར་བྱེད་པ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་བཅོས་ མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཉིད་སྔ་མ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།།དེ་ལ་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱ། འདི་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མི་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་ པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོས་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་བས། གང་གིས་འདི་གཞན་ལ་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པ་ནས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱས་པའི་བར་དང་། འདི་ཟུང་ཤིག་པ་ནས་ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བའི་བར་འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ། འདི་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བ་དགུ་པའོ། །གང་གིས་འཛམ བུའི་གླིང་པའི་སེམས་ཅན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་དང་པོའོ།།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།

以下是完整的直译：
若有人为他人广说此义并确立其义，如是彼等应观无二无二分，因无分别故。如是乃至非真实边际，亦非非真实边际，此功德更为增长。若仅自己受持乃至如理作意则不然，此为第五。从我受持般若波罗蜜多乃至宣说确立其义，其功德聚无量无数不可思议，此为第六。
较之于十方各以幢幡音乐等一切安乐事供养无量无数不可思议如来直至寿尽，若有人以种种方便广为他人宣说乃至正说，此功德较前更为增长。因三世诸佛皆从修学此而证菩提，此为第七。
较之于无数劫中以有所缘方式为他广说六波罗蜜多乃至正说，若以无所缘方式尽形寿断除造作，此功德更为增长。于此，我应布施、此应布施、为他布施，如是即是无所缘之所缘。于诸波罗蜜多三轮清净即是无所缘。断除无常、苦、空、无我等造作，此为第八。
较之令十方各如恒河沙数众生住预流果，若有人为他广说此义文并嘱咐受持乃至精进，此功德更为增长。因从此出生诸预流，此为第九恭敬。较之令赡部洲众生住一来果，此为第一称赞。令住不还果，此为第二。


 །གང་ལ་ལས་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ བཀོད་པ་བས།གང་གིས་གཞན་དག་ལ་འདིའི་དོན་དང་ལྡན་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ནས། ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བའི་བར་འདི་ཉིད་སྔ་མ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་ པ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།གང་གིས་དེ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་ལ་དོན་དང་ལྡན་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པ་ནས། ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བསྒོ་བའི་བར་དེ་ནི་སྔ་མ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་བས།གང་གིས་འདི་དོན་དང་ལྡན་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་ནས་ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལྔ་པའོ།།གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བརྒྱད་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་བཀོད་པའི་བར་བས།གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཅིག་ལ་བརྗོད་དེ་བསྟན་པ་ནས་དོན་དང་ལྡན་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་དེ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བར་དེ་ནི་སྔ་མ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་ འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་དགུ་པའོ།།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་དག་ལ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་གཟུང་ ཞིང་བསྟོད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྟག་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་ སོ།།དེ་ལྟར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །འདི་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ།

以下是完整的直译：
较之于令十方各如恒河沙数世界众生证得阿罗汉果，若有人为他人宣说此义文并嘱咐精进，此功德较前更为增长，此为第三。较之于令十方众生证得独觉菩提，若有人为求法者广说此义文并嘱咐精进，此功德较前更为增长，此为第四。
较之于令赡部洲一切众生趣向圆满菩提，若有人宣说此义文乃至嘱咐精进，随其精进程度而愈近圆满菩提，此为第五。若为四大洲众生，此为第六。若为千世界众生，此为第七。若有人令十方众生趣向圆满菩提，此为第八。
较之于令十方众生住不退转地，若有人为彼等一切或一不退转菩萨广说此义文，此功德较前更为增长，此为第九称赞。
为令菩萨生起精进，如是宣说赞叹、恭敬、称扬，如是菩萨随其殊胜程度，应以法财二施极为摄受并应赞叹。为显示三宝皆由菩萨开显，从"尔时天帝释"乃至"尔时慈氏菩萨"等经文宣说。
如是已说带有功德之胜解作意，回向作意则为："殊胜回向是此最胜所作，彼具无所缘相，无颠倒为相。"


 །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། ། རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་བཅས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མདོ་ནི་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མི་མཉམ་དང་མཉམ་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདིའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ།རབ་དང་དམ་པ་ནས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཏེ།དེས་བསྔོས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པའོ། །མདོ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་ལྷ་དང་མི་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བྱང་ཆུབ་གང་དུ་སེམས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ།གང་ཡང་སེམས་དེ་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་། གང་ཡང་དམིགས་པ་སྟེ་འཛིན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མི་དམིགས་ པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།མདོ་ནི་བྱམས་པས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མས་མ་ཡིན་མངོན་པར་ཞེན་པས་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་ བསྔོ་བའོ།།མདོ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དབེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དབེན་ པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།མདོ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱམས་པས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་དོ།

以下是完整的直译：
寂静与佛之福德资粮，
自性念行境，
具方便无相，
随喜诸佛及，
不属三界中，
小中及大乘，
其余三回向，
皆为生大福。
从"尔时弥勒菩萨摩诃萨"乃至"等同无等"之间的经文。此义为菩萨福德回向超胜一切小乘福德蕴，殊胜殊胜乃至等同无等。以何方便？与一切众生共同回向于圆满菩提。因此以此殊胜故为殊胜，彼回向即为殊胜回向。
从"何以故"等乃至"回向"为止，此为其作用。经文从"尔时具寿舍利子"起，至"回向于圆满菩提"止。于过去现在诸如来及其声闻，以及信仰彼等的天人之一切善根随喜，以此随喜相应福德事业，以何心回向于何菩提，若于彼心有实执，及所缘即执著之回向，彼等皆因无如实相故不可得，以不可得而回向即为无所缘回向。
经文从"弥勒言"起至"无上回向"止。因彼等皆空故，非以相非以执著，是故为无颠倒回向。经文从"若"字起至"菩萨摩诃萨般若波罗蜜多"止。如是一切法皆离自相，以此离相之心回向即为离相回向。经文从"复次"起至"弥勒言"之前。


 །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པ་ འགག་པས་བྲལ་བ་སྟེ།བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་ བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ།རང་བཞིན་དྲན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །མདོ་ནི་བྱམས་པས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཟུག་རྔུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེ་བས་ན་ དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།མདོ་ནི་ད་ལྟར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསླབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ མ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །མདོ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དུག་མེད་ཅིང་བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ དག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དང་།རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་གང་གིས་ཡོད་པ་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྗེས་སུ་གནང་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།མདོ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འདི་ལྟར་ དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསྔོ་བ་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ ཆེན་པོའོ།

以下是完整的直译：
过去现在十方一切诸佛及其声闻等的一切过去善根，皆已灭尽消散。回向福德等一切有为法亦是如此法性，如是随念佛陀福德资粮自性的回向等有为，即是回向佛之善根，此为自性念回向。
经文从"弥勒言"起至"有刺回向"止。方便善巧即以般若波罗蜜多回向福德，因此无所缘无相之回向即是方便善巧回向。
经文从"譬如现在"起至"不应学"止。如同色香圆满而带毒之食物，如是即为有相回向。因此彼回向即为无相回向。
经文从"舍利子言"起至"无毒究竟甘露"止。如彼等佛世尊所知无上佛智善根之种性、自性、相状及法性，我亦如是随喜。如彼等佛世尊随许回向无上正等正觉，我亦如是回向，此即诸佛随许回向。
经文从"复次"起至"回向于无上正等正觉"止。如不属三界，如是亦不属一切法，彼非过去、非未来、非现在。若如是无实，无实亦不能以无实回向，此即不属三界回向。
其余三种回向生大福德自性，即小、中、大三种。


།མདོ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེས་ཡོངས་ སུ་བསྔོས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་དགེ་བ་བཅུ་དང་།བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པ་དག་གི་བསོད་ནམས་ལས་གཙོ་བོ་ནས། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུའོ། །མདོ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་པའི འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་བས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འབྲིང་ཡིན་ནོ།།མདོ་ནི་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་མཆོད་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་།བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་དེ་དག་ཆགས་པ་མེད་ པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས།རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་དེ་ དག་གི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཅིག་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དག་ནི།དེ་ནས་རྒྱལ་ པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།

以下是完整的直译：
经文从"尔时世尊"起至"无上"止。无相之理、无缘之理，及非他真如等词即是无执著之理。以此所回向的福德，即是三千大千世界众生获得十善、四禅、四无量、无色定、五神通等福德为首，乃至"无上"止，此为生大福德小回向。
经文从"复次舍利子"起至"以无执著回向所得福德更多"止。若有人于三千大千世界一切众生成为缘觉者，尽形寿以一切资具承事供养，不如以无执著回向所得福德更多，此为生大福德中回向。
经文从"复次舍利子"起至"恭敬供养"止。三千大千世界一切众生成为菩萨，于十方每一方各有如恒河沙数世界众生，以一切资具及安乐之事，于如恒河沙数劫中承事供养每一菩萨，彼等福德以无执著回向，百分不及一，乃至不能为比，此为生大福德大回向。
若三千大千世界众生成为菩萨，彼等有所缘回向所生福德聚，于一菩萨无所缘等回向福德，百分不及一，乃至不能为比。此等即由"其时四大天王"等乃至"无上"等文所说。


 །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཡན་ཆད་དོ།།དེའི་དོན་ནི། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་ བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་མི་ལེན་མི་གཏོང་བ་ནས། དེ་ལྟར་བདག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དག་གིས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལྟ་ བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གཉིས་པ་ནི་དེ་ཉིད་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་ འདུ་མི་བྱེད།།ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱིའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པས་ན་ཤེས་རབ་བོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །མཆོག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་ནས།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་བར་གྱིས་ནི་མཆོག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直译：
如是宣说回向作意后，当说随喜作意。其中经文从"尔时具寿舍利子"起至"尔时具寿舍利子"以上。其义为：
以方便及无所缘，
于诸善根作随喜，
此即是为随喜心，
于此宣说为修习。
即以方便及无所缘对善根随喜，此即是此处随喜作意修习。
此有二种：以无所缘门随喜者，即从"于彼善根不取不舍"起，至"如是我随喜已，当回向无上正等正觉"止。以方便门随喜者，是为新入大乘者，即如所解脱般之善根，如是诸佛等，如是一切法，如我随喜已，当回向圆满菩提。
第二段"复次舍利子"等文，即说此福德殊胜。此即是随喜作意。
宣说世间修道三种作意后，出世间修道即是修习及极清净，如前所说。其中依修习而言：
"彼之体性最胜性，
于诸法中不造作，
于诸法中无所缘，
能成办故为大义。"
"彼之"即是道之义。体性即是般若波罗蜜多。超越分别故为智慧。从"世尊，般若波罗蜜多为极清净故"起，至"世尊，般若波罗蜜多以无事体性空性故，一切法体性亦空"止，即说体性。"最胜性"者，即从般若波罗蜜多是五波罗蜜多中最胜及最上，乃至"无等等"止，即说最胜性。


 །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེའི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ།།གང་གཟུགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དང་།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ།།གང་དེ་ལྟར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་གཏོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཆེ་བར་མི་བགྱིད་ཆུང་བར་མི་བགྱིད། མཐུ་དང་ལྡན་པར་མི་བགྱིད། མཐུ་ དང་མི་ལྡན་པར་མི་བགྱིད།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཆེ་བའམ་ཆུང་བ་དེ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་ སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ནི་མོས་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལའོ།།སངས་རྒྱས་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་གི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་འདིར་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདིར་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱིན་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའོ།

以下是完整的直译：
"于一切不造作"者，即于一切法不造作，此即是其现证。从"无色现证"起至"一切相智"止，由无现证故，应现证般若波罗蜜多。从"为无色现证故"起，至"以于一切相智无现证、无生、无所缘故，应现证般若波罗蜜多"止，即说现证。
"于诸法无所缘"者，即以一切法无所缘门而能安立佛法。从"如是现证般若波罗蜜多不得任何法"起，至"亦不得一切相智"止，即说以一切法无所缘门安立诸法。
譬如般若波罗蜜多是大波罗蜜多，彼于色乃至佛法皆不作大不作小，不作有力不作无力。凡是色等大小，彼非其顺因，菩萨非有所缘想。如是以无所缘方式证得菩提故称大义。现证已说讫。
出世间修道与见道之根本是胜解。其因为何？
"亲近诸佛及布施，
方便善巧诸所作，
此等即是胜解因。"
"此"即是般若波罗蜜多。"亲近诸佛"者，即于十方正等正觉佛作承事后来此故。从"尔时具寿舍利子"起至"生于此处"止，即说亲近诸佛。"及布施等"者，从"舍利子"起至"尔时具寿舍利子白世尊言"以上，即是生起布施等。


 །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བརྩོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱིས་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང་། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། བདུད་ ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་།ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་གོ། །རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡི་མཚན་ ཉིད་ནི།།འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང་། །གཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་འདིས་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དག་པ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ སྐད་དུ་འདི་ཉིད་འདི་ལྟར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་དེ་དག་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ནི་དེའི་དམིགས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ།གང་རབ་འབྱོར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ སྟེ།འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

以下是完整的直译：
从"尔时具寿善现白世尊言"起至"精进"止，即是方便善巧。从"善现，复次菩萨乘"起至"堕入恶友手中"止，是法贫乏之业。
法贫乏之因有四：
"魔众所覆蔽，
不信深妙法，
执著诸蕴等，
恶友所摄持。"
即法贫乏之因有四：为魔所加持、于深法无信解、执著蕴等、为恶友所摄持。从"善现，复次菩萨"起至"摄受无量"止，即是法贫乏。从"善现白言"起至"失念不具正知"止，即是法贫乏之因。
今当说清净。其相为：
"果清净色等，
清净性故彼，
二者无差别，
不可分故净。"
善现，从色至菩提之清净，即是果清净。由彼二无差别且不可分，即所谓无二无二分。如是以此相说为清净。何者清净？即般若波罗蜜多，修道之义。
如是说："色清净、果清净及般若波罗蜜多清净，无二无二分。"般若波罗蜜多清净即是其所缘及其果清净。从"善现，色清净"起至"善现复次"以上所说，即是"无二无二分"之开示。"非各别无差别"是解释，此即清净之相。


 །དེའི་དབྱེ་བ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱིས། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སློབ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །བསེ་རུ་ནི་རང་ སངས་རྒྱས་སོ།།རྒྱལ་བ་དག་གི་སྲས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལམ་གསུམ་པོ་དག་ལ་སྲིད་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་ལམ་གྱིས་ཏེ། ལམ་གསུམ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།འདིའི་ཤིན་ཏུ་བའོ། །མཐའ་ནི་མཚམས་དང་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བ་སྟེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་པོ་དག་གིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རང་རྒྱལ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའོ།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་དགུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའོ། །དེ་དག་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་དོན་དུ་ས་དང་ས་ལ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲི་མའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་གྱི་གཉེན་པོས་སོ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས བརྩམས་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲིང་གི་ འབྲིང་ངོ་།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ།

其分类亦有四种：
"烦恼所知道三种，
断故声闻独觉及，
佛子诸人之清净，
诸佛一切最极净。"
所谓声闻即是学人，独觉即是麟角喻，王者之子即是菩萨。彼等之清净依次为：烦恼、所取分别、三道所生无知即是道，因为已断除三道。诸佛即是世尊，此为最极。边际即是界限与时分，超越彼即为最极，因为已断除一切带随眠之障。"一切"即是一切种。
其中以"善现复次"四句，说明我与众生等清净及贪等清净，是声闻之清净。以"善现复次"一句，说明独觉之清净。以"善现复次"一句，说明菩萨之清净。
所说"一切种"即：
"于九地中大，
大等诸垢染，
对治门中小，
小等即是道。"
九地即是欲界、静虑、无色界。彼等清净即是所应成就。为此义故，于地地中各有九种，修道从小小至大大，依次是大大垢染过失乃至小小之对治。
其中紧接菩萨清净后以"善现复次"一句说明小小道。以"善现复次"一句说明小中。以二句说明小大。从"乃至"起至"一切种智清净"止为甚深者，即是中小。从"舍利子白言"起至"为一切种智清净故清净显现"止，即是中中。从"舍利子"起至"一切种智无迁无结生即是清净"止，即是中大。


 །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །ཁམས་གསུམ་པོ་ཡི་གཉེན་པོ་ཉིད། །འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་ཉིད་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ལམ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དོ། །གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཚལ་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །དེ་དག་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་འདོད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།འདིའི་འོག་ནས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོན་ཏེ་དེ་ནི་དེའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དྲིས་པ་ལ། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ལམ་གྱི་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

从"舍利子"起至"一切种智自性无烦恼故清净"止，即是大小。从"舍利子"起至"一切种智无碍无现证故清净"止，即是大中。从"舍利子"起至"一切种智无成就故清净"止，即是大大。
"三界之对治，
称量所量等。"
从"等"起至"无色界自性无所缘故清净即是无生"止，即是道三界对治。从"白言"起至"一切法无所缘故清净即是一切法无所知"止，即是智与所知平等性。
"遍断诸诽谤，
道即彼对治。"
唯此等为修道所许，余非所许。何以故？因下文广说问答故。如是经文终至"世尊，如是通达即是菩萨摩诃萨般若波罗蜜多"。
世尊告曰："极清净故"者，义为极无过失故。
白言："世尊，般若波罗蜜多于一切种智"等，是思惟"彼非其道"。"极清净故"是答，义为自性清净故。为明了故复问，"法住性故"是答。"法住"即法性，彼自性光明，道之作用唯是尽除暂时障碍，此为密意。


 །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བ་གཉིས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གལ་ཏེ་དེ བཟུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ལ།མ་བཟུང་བ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་ མེད་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་དག་པ་ནི་འཕགས་པ་དག་གི་གཟུགས་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ནི་བྱིས་པ་དག་གིས་མ་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གཟུགས་རྣམ་ པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཟུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གསལ་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྒལ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ།བདག་དང་གཟུགས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཅིའི་སླད་དུ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྒལ་བ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས། ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ། གཉི་གའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གསལ པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྒལ་བ་ལ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡང་འདི་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་ གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཡིན་ལ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཡིན་པས་སོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡང་བརྒལ་བ་སྟེ།བདག་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དག་ཀྱང་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།

"何故"是第二问难，意为若执持般若波罗蜜多清净即是般若波罗蜜多，则成执著分别，若不执持则不能了知，此为所思。
"法界"等是答。凡不执取法界者，其事即是如此。一切法以自相无所缘性即是法界所缘，此为密意。
"尔时具寿须菩提"等，我清净是圣者们的色清净，不清净是凡夫们的不清净，因此"我清净与色清净"是问难。"极清净故"是答，意为我与色极无实性。
为明了故又问"何故"等是问难。"极清净故"是答，因我与色非真实故。如是从受等乃至一切种智。
"何故无二而清净"等是另一问难，意为道与果二者，非是获得果清净，非是现证道清净，因二者无实性故。"极清净故"是答。
为明了故又问难，"无烦恼及无清净是法平等性故"是答。诸法平等性即是法界。无烦恼亦是此，因自性光明故；无清净亦是此，因非先有烦恼故。彼等即是法平等性故。"为因故"即是依彼故。
"我无边际"是又一问难，意为我是常故，蕴亦是常性。"极清净故"是答，意为我与蕴恒无故。


 །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུའམ་ཞེས་བརྒལ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བརྒལ་བ་སྟེ། ཅི་ཞིག་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་ལམ་ཤེས་པ་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་ འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ལ་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཚུ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་བར་ལ ཡང་གནས་པར་མི་འདོད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མཚན་ མར་དམིགས་སྒོ་ནས།།ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་མཚན་མར་བཅས་པའི་དམིགས་པས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་དུ་སོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་རིང་དུ་གྱུར་པའོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདི་ཉིད་ནི། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མ་ཆགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ།།གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ།དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གང་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འདུ་ཤེས་པའོ།

因超越边际空性及无始无终空性故，此为明显。
"世尊，是否如此"是问难，意为是否如所说那样。"极清净故"是答，意为极无过失。
"何故"是又一问难，意为以何为因。"因知道之行相故"是答。这些是宣说清净修道及道智。
这是《现观庄严论释·宝源寂》中道智品第二。
今当宣说一切智性，为此而说：
"不住此岸彼岸边，
亦不住于其中间，
知诸时平等性故，
许为般若波罗蜜。"
般若波罗蜜多即是一切智性。"不住此岸边"即不住轮回。"不住彼岸边"即不住涅槃，亦不许住于彼等之间。为何？因知三时平等性故。从"所问"至"三时平等性故"是不住轮回涅槃性。
"彼以相为所缘故，
非方便故成远离"
彼以有相所缘非方便故而成远离。从"所问世尊"至"般若波罗蜜多成远离"是远离。
"此即善巧方便性，
说为真实亲近性"
无执著而行即是善巧方便，故彼成亲近。从"须菩提所问"至"彼等无执著"是亲近。
"色等诸蕴空性及，
三世所摄诸法与，
布施等菩提分法，
行相之想为违品"
色等乃至一切智性究竟诸法聚，此中色等诸蕴，其空性从"色空性"至"一切智空性"是想。


 །གང་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དག་ནི་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་མང་པོའི་ཚིག་ནི་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །གང་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐམས ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ན་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དག་ལ་འདུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་མེད པ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་གང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ཆགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པའོ།།གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གང་དེ་གཉི་ག་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཉི་ག་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱལ་ ལ་སོགས་པ་ཆགས་པ་ཕྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་དག་དང་གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།

凡是三世所摄，即是认为有过去、未来、现在。"诸菩提分法"中的复数词，是"等"的意思。因此，从无量等乃至一切智究竟也应包括在内。
凡是对布施等及菩提分等的行相之想，即从"行布施波罗蜜多时"乃至"行一切智时"，这一切都是违品。从"具寿舍利子"至"行一切智性时执著"是违品。
颂中说"诸法"是其他聚，凡是对法的认知也都是违品，这是"违品"的含义。从"尔时天帝释"至"不能回向"所将解说的也是违品，因为说"对诸法的认知是违品"。
对诸法无认知是对治，这应从义理中了知。从"具寿舍利子"至"无现在法之想"中已说明。
"布施等无我执，
他人于彼修行，
彼即遮除执著边。"
对布施等无我执，即从"舍利子"至"行无执著"所说。他人于彼修行，即修行于无我执。从"憍尸迦，复次"至"永断一切执著边"将解说。彼即遮除二种执著边，意为二者皆是对治分。
"佛等微细执著"中的"等"字，是指对彼等及他人的善根随喜等，即是有相所缘。


 །གང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་དང་དེ་མ་ཡིན་ པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་མཚན་མར་བྱེད་དེ།མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སུས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ སྤོང་བ་ཡིན།།ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་གསུངས་ སོ།།མཐོང་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྟོགས་པར་ དཀའ་བ་གསུངས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པས། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས། མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ།།དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ འདི་ཤེས་བྱ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུའོ།

从"尔时世尊"开始，直至"不应作有相作意"这段经文宣说了微细执著，即对彼等及其他众生的善根作相而执著。
"法道以自性，
本空故甚深。"
这是说般若波罗蜜多甚深，因为一切法自性本空的缘故。从"白言世尊"至"任谁皆不能现前圆满成佛"宣说了甚深义。
"诸法同一性，
知此断执著。"
若知诸法同一自性，则能断除一切执著。从"须菩提，此"至"永断一切执著边"宣说了永断一切执著边。
"以遮见等故，
说此难通达。"
即遮止见等，故说难以通达。从"白言"至"未圆满成佛"宣说了难通达义。
"不知色等故，
许此不可思。"
即因不知色等乃至不共法，故说不可思议。从"白言世尊"至"以一切相智性不可得故"宣说了不可思议性。
这是宣说违品与对治。
"如是遍知道，
违品与对治，
无余诸分别，
应知如所说。"
"如是"是指如论中所说。"如所说"是指如经中所说。


 །ད་ནི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་ དང་།།དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །ཆགས་པ་མེད་དང་དེ་དང་ནི། །མི་འགྱུར་བྱེད་པ་མེད་ཉིད་དང་། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་རྣམ་གསུམ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང་། །གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་ དང་།།ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡུག་པ་འམ་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གོང་ཡན་ཆད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཉེས་པ་བརྗོད་ཀྱང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་ འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མ་བསྟན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་དག་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་འཚལ་བའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གདེག་པར་འཚལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཚལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ ཀྱི་སྦྱོར་བའོ།

现在要说明修行，为此而说：
"色等彼无常等，
彼未圆及圆满，
遮止修行即是，
无执及彼以及，
无变无作性与，
三种难行修习，
随缘得果故而，
许彼有其果报，
不依他缘者，
七种能知显现，
于色等诸法，
无慢四种平等。"
这是说，对色等是常或无常等，以及色等未圆满和圆满，以及对色等无执著和有执著的行为，遮止这些修行，即是般若波罗蜜多的修行。从"须菩提"至"若不行一切智性则是行般若波罗蜜多"是关于色等的修行。
从"若不行色为常"或"无常"至"可爱或不可爱"是关于色等无常等的修行。
从"须菩提复次"至前面的"白言世尊"是关于色等未圆满和圆满的修行。
从"白言世尊如是"至"于无上正等正觉无执著无执著想"是关于色等有执著和无执著的修行。
从"白言世尊"至"虽说过失亦无减"是关于不变的修行。
从"须菩提譬如"至"虽未说亦如是"是关于无作者的修行。
从"白言世尊"至"为诸法故被大铠甲者是被大铠甲"是关于所为难行的修行。
从"世尊"至"欲举"是关于修行难行的修行。
从"世尊"至"欲行"是关于难行性的修行。


།དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ མི་འགྲོ་བའི་སྦྱོར་བའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །འདིར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གང་ ཞེ་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུགས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ལ་བདག་གི་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།སྤྲུལ་པ་ལའང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་དག་གི་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྟོན་ཅིང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ ལ་མཐོང་བའི་ལམ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་རེ་རེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པ་དག་དང་།ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དག་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ པའོ།།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

从"尔时比丘"至"顶礼"是关于有果报的修行。
从"尔时帝释天主"至"成为疲惫者"是关于不随他缘的修行。
从"憍尸迦，于意云何"至"遍知如幻诸法"是关于七种能知的修行。
此处所说的十二种修行，其平等性是什么呢？即是对色等无慢四种：不以色起慢心，不以色而起慢心，不以"我的"对色起慢心，不对色起慢心等。从"须菩提白言"至"于幻亦不起慢心"说明了修行的平等性。
为了说明见道，为了说明千佛和十方千佛教法的平等性，从"尔时以佛威力"至"宣说开示"而说。
因此，见道即是：
"于苦等诸谛，
法智随智忍，
及智刹那性，
遍知道见道。"
这是说，于一切智性之道中，具有十六刹那的自性，即是见道。于苦等每一谛中具有四刹那的自性，即法智、随智的忍和智，也就是法智和随智。其自性即是：苦法智忍、苦法智、苦随智忍、苦随智。集、灭、道亦复如是。


 །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་མི་རྟོག་དང་། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ། །མཚན་མ་དག དང་མ་འབྲེལ་དང་།།དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ ཡིན་པ་ནས།བཅིངས་པ་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། གཟུགས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།མཐའ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནས། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ།གང་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །མཁའ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ།

这十六刹那依次为：
色非常非无常，
超越边际及清净，
未生未灭等诸相，
如空远离诸贪著，
解脱一切执著性，
自性本来不可说，
以此义理宣说故，
不可授予于他人，
令成无所缘对境，
极其清净无病苦，
恶趣断绝无分别，
现前证得诸果时，
不与一切相连系，
于事及名二者中，
智慧生起本无有，
此为遍知诸刹那。
所谓"色非常非无常"，是指从色乃至识，既非常亦非无常，乃至非束缚非解脱；从"色非过去"等乃至"一切种智非过去"等。从"如是禀白"至"不为说法"，是苦法智忍。
"超越边际"即是极超越，从色极清净乃至一切种智极清净。从"白言世尊"至"为说法"，说明了苦法智。
"清净"即是遍清净之义，从色遍清净乃至一切种智遍清净。从"其白言"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了苦随智忍。
"未生未灭等"是指色无生无灭无染无净，乃至一切种智。从"须菩提色"至"一切种智"，说明了苦随智。
"如空"是指如虚空般，色等无生等，乃至一切种智。从"须菩提复次"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了集法智忍。


 །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ མཁའ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་གོས་པ་མེད་པ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། གང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལ རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་བརྙན་གཉིས་ནམ་མཁའ་ལ་གྲགས་པ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ དུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་འདི་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་འདི་གཞན་ལ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ།།དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ན་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། གང་ ནམ་མཁའ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། གང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ། །ནད་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནད་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་དོ།

所谓"远离贪著"，是指如虚空般，从色无染著乃至一切种智。从"如虚空中无有去"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了集法智。
所谓"解脱执著"，是指如虚空般，从色无所执取乃至一切种智。从"须菩提复次"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了集随智忍。
所谓"自性不可说"，是指如同回声在虚空中响起一样不可言说，如是从色不可言说乃至一切种智。从"须菩提如虚空无言说"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了集随智。
"以宣说"应与"远离"相连，即从色至一切种智如虚空般不可言说。为何如此？因为此义不可授予他人，因为想要言说的这个意义无法通过语言文字传授给他人。从"须菩提复次"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了灭法智忍。
所谓"令成无所缘"，缘即是所缘，因无所缘故，从色无所缘乃至一切种智。从"如虚空无所缘"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了灭法智。
所谓"极清净"，是指从色极清净乃至一切种智。从"一切法"至"般若波罗蜜多遍清净"，说明了灭随智忍。
关于"无病"，病是指身病。


 །ཡང་ན་ཉམ་ང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་ནད་ཡིན་ལ། དེ་དག་མི་ འབྱུང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ།གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ངན་སོང་ཆད་དང་མི་རྟོག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངན་འགྲོ་དག་ཆད་པའོ།།མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་ངན་སོང་ཆད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ གསུངས་སོ།།མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ།གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གོས་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གསུངས་སོ། །དངོས་དང་མིང་དང་ གཉིས་པོ་ལ།།ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ལའོ། །མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་མིང་དག་ལའོ། །གཉིས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེའི་ཤེས་པ་ལའོ། །ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྣང་ བའོ།།གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དེ་ ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་བའོ།།དེ་ལྟར་མི་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་མིང་དང་འདྲེས་པས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ བཞིན་ཉིད་གཟུང་བ་དང་དེའི་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་འཕྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

或者说，各种恐惧即是病，这些不生起是指精进修习薄伽梵母时不会产生。从"须菩提"至"即是大宝般若波罗蜜多"，说明了灭随智。
"断恶趣及无分别"，是指断绝恶趣。无分别性即是灭尽一切法生灭分别。其中"断恶趣"，从"须菩提于此"至"般若波罗蜜多宝"，说明了道法智忍。
无分别性，从"须菩提何谓波罗蜜多宝"至"波罗蜜多宝无所缘"，说明了道法智。
"于现证果时，不与诸相相应"，是指为现证果位而不与任何相结合即无染著。从"须菩提"至"无染著波罗蜜多宝"，说明了道随智忍。
关于"于事与名二者，无有智生"，"事"是指一切法的自相。"名"是指它们的名称。"二者"是指一切法的真如及其智。"智"是指各别显现。"无生"即是一切法无戏论真如智之义。从"须菩提若"至"当得一切智"，说明了道随智。
"于此亦不作如是想"是指不见一切法自相。"如是不分别"是指不以名相混杂而执取一切法真如。"如是不缘"是指不从能取所取的角度见到一切法真如及其智慧的意思。"如是亦不散乱"是指不被这三种戏论即颠倒所动。


 །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དེ་དག་ནི་ ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདི་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་།རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་གྱི་སྒྲ་ནི་སོགས་པའི་དོན་ཏེ། །གསུམ་པོ་དག་ ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དང་པོ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིའི་སྒྲ་གསུམ་པོ་ནི་ཡང་གི་སྒྲ་ལས་འོག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རབ་ འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པའི་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ལམ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་ པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་དེ་དག་བཤད་པ་ཉིད་དོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གཞི་ཡི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞི་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རྣམ་པ་གང་དག་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཞེས་ བྱའོ།།མཚན་ཉིད་ནི་མིང་ངོ་། །ཀུན་མཁྱེན་པ་དག་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ ནས།མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་བ་དང་། འདི་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པའི་བར་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ།།དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་ལ་བཞི་བཞི་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔའོ། །མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ཐུབ་པ་མེད་པའོ།

"一切智刹那"是指此处一切智见道有十六刹那。
"如是此及此，复此为三种，此即三种位，圆满宣说竟"中，"如是"字表示等义，应用于三者。"复"字应用于第一。三个"此"字是从"复"字往下看。"三种"是指三种殊胜，即"任何法"等以及"须菩提如是般若波罗蜜多此"等。"三种位"是指以逆序说明一切智所摄、道智所摄、一切相智所摄圆满宣说完毕。
《现观庄严论释·宝源》清净具足中第三品《一切智品》。
现在要说"现证一切相"，因此说："基智差别即，名为诸行相"。"基"是所缘，即四谛等。其智慧差别，即以何种行相遍知彼等，称为"行相"。"相"是名称。
"由三种智故，彼亦许为三"中，"诸智者"是类的复数词，意为一切智性。其中就一切智而言，"从无相开始，乃至不动相，于各谛四种，道中说十五"。即从"此是无所有波罗蜜多"的无相开始，到"此是不动波罗蜜多"的不动相为止共二十七种。其中苦、集、灭各四种，道谛余十五种。无相波罗蜜多即是无相波罗蜜多，以下诸相同理。
其中苦谛的基础是无所有、平等性、远离、无能胜。


 །མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་ པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐུབ་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་གཞི་ནི་གནས་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པའོ། །གནས་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་མེད་པ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་བཞི་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། །གཟུང་ དུ་མེད་པ་དང་།མི་ཟད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འགོག་པའི་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། ། མི་ཟད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཟད་ཅིང་དེངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་མེད་ཅིང་འགོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་བཅོ་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག པ་མེད་པ་དང་།རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རློམ་པ་མེད་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་ དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་ནི་རྨི་ལམ་ མཐོང་བ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་བརྙན་ནི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ཡོར་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ནི་ཆུའི་ཕུང་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་སུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

无所有是指色等如虚空。平等性是指色等一切法无所缘故平等。远离是因为极空性的缘故。无能胜是因为一切法无所缘故。
集谛的基础是无住、虚空、不可说、无名。无住是因为色等五蕴无所有故。虚空是因为色等无出入息故。不可说是因为无分别观察所缘故。无名是因为色受等无所缘故。
灭谛的四种是无去、不可取、不尽、无生。灭谛的无去是因为一切法无去及自性解脱故。灭谛的不可取是因为一切法不可取故法于法无执取。不尽是因为一切法极尽离去故，即无有极尽及灭。无生是因为一切法无生无灭。
道的十五种是无作者、无知者、无迁移、无坏、梦、响、影、阳焰、幻、无烦恼、无清净、无染、无戏论、无慢、无动。道无作者是因为无所缘作者故。无知者是因为无所缘知者故。无迁移是因为无所缘生死故。无坏是因为一切法自性无坏故，自性即是真如。梦是因为无所缘梦见故。响是因为无所缘音声故。影是因为无所缘色与影像故。阳焰是因为无所缘水聚故。幻是因为无所缘其因相故。无烦恼是因为无所缘烦恼自性故。无清净是因为无所缘烦恼众生故。


 །གོས་པ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རློམ་པ་མེད་པ་ནི་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྒྱུ་དང་ ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་།།འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་འདིར་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་དང་པོར་གསུངས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། སྡུག་ བསྔལ་དང་འགོག་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང་། བདུན་དང་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བརྒྱད་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞེན་པར་བྱ་བའོ། །གནས་ནི་ཞེན་པ་དང་། སྲེད་པ ཡིན་ལ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ ཆགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་མུན་པ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཚད་ མེད་པ་དང་།མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་མཐའ་ གཉིས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

无染是如虚空。无戏论是因为完全摧毁一切戏论故。无慢是因为完全摧毁一切慢心故。无动是因为安住于法界故，这是一切智的行相。
就道智而言，经中说："因与道及苦，灭谛依次第，彼等八七及，五与十六种。"因即是集谛。因此此处先说集谛和道谛，是因为它们是果的方便故；苦谛和灭谛是因为它们是果故。
经中说这些行相依次为八种、七种、五种和十六种。其中集谛的八种是离贪、无住、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无众生。离贪是因为不见色等贪欲的因相故，贪欲的因相是所执著。住即是执著和贪爱，因其无故，无住是因为一切色等法无所缘故。寂静是因为于色等一切法无颠倒真如中现证菩提故。无贪是因为无贪欲故。无嗔是因为无过失故。无痴是因为摧破黑暗故。无烦恼是因为无遍计故。无众生是因为无所缘众生故。
道谛有无量、不系二边、无别、无执为胜、无分别、不可量、无著。无量是因为于一切法无等起故。不系二边是因为无所缘二边故。无别是因为一切法无差别故及远离故。无执为胜是因为超越声闻缘觉地故。无分别是因为无所缘分别故。不可量是因为无所缘一切法的量故。


 །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ མེད་པའོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་སྟེ། མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚོལ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་ནི་ ནང་གི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ལམ་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀུན་མཁྱེན་ ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པར། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིམ་བཞིན་དུ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ དག་ཏུ་བཞེད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བར་དུ་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དག་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ།།ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་དག་གི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་།སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་གོ།

无著是因为一切法与虚空自性平等故。苦谛的五种是无常、苦、空、无我、无相。无常性是因为色等一切法无坏灭故，无坏灭即是无，所以是无常，无的含义即是无常的含义。苦是因为一切法无寻求加行故，寻求即是受用。空性是因为一切法的自性无所缘故。无我是因为于一切法无执著故。无相是因为一切法无相故。
灭谛的十六种行相，从"内空性的灭是因为内法无所缘故"乃至"无事物自性空性的灭是因为无事物自性空性无所缘故"，这是道智的行相。
就一切相智而言，经中说："由三种遍智，随顺于道谛，从念住为始，乃至佛性相，声闻菩萨及，诸佛依次第，三十七三十，四及三十九。"
一切相智从念住开始直至佛性相共有一百一十种行相，即从念住波罗蜜多开始直至佛波罗蜜多。最后具有佛性相者即称为彼。由三种遍智的差别，声闻、菩萨、佛陀的道谛相顺，依次为三十七、三十四、三十九种。


 །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། བདེན་པ་བཞི་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱུང་བར་གྱུར་པས་ན་བྱུང་བ་སྟེ། བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་འདོད་པས་འདི་བྱུང་བས་ན་རང་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེ་ན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ན་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཉན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ན།ཅི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྟ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་ བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་།།སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་དང་། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འདི་ཉིད་ཉན་པ་སྟེ།རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པའི་སྣོད་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བར་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། ཀུན་འདྲི་བ་དང་བཅས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་ནས།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་བར་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།

其中，由于菩提分依止声闻道，以及三解脱门、八解脱、九次第定、四谛、十波罗蜜多依止菩萨道，以及十力、四无畏、四无碍解、十八不共法、如来性、自然性、佛性等依止佛道故。此中"超越一切法故"是指超越声闻等诸法故。如实宣说诸法安住之理故称为如来。如何呢？一切佛语皆是真如故。由已生起故为生，即是已生起之义。所谓自然，是指自己欲求而生起故为自然。其如何？因为于一切法得自在故。如何为佛性？因为证悟一切法故，即是一切相智故。
诸相总合为一百七十三相。现在应当说修行，由于世尊母（指般若波罗蜜多）少闻亦难得，何况修行？为显示此义，经中说：
"供养诸佛已，由此植善根，善知识摄受，是为听闻器。亲近及请问，布施持戒等，受持诵习等，圣者许为器。"
即是说，于往昔诸佛作供养、于彼等植善根、为善知识所摄受者，彼等是此法的听闻之器，即是耳闻之器，其他则不是。又于往昔生中亲近众多佛陀、具足请问的六波罗蜜多行者，由此而成为受持、执持乃至精进修习般若波罗蜜多的法器，非其他方式。


 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གང་ལ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དེ་ ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྦྱོར་བ་པོ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ ཕྱིར།།དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་ མེད་ཕྱིར།།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག། །འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྦྱོར་བར་བཅས་པ་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་མི་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། ། གང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ ཟབ་བོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའོ། །གང་གསོལ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།གཏིང་དཔག་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།

因此，应当了知凡是耳闻世尊母者，必定具足供养等三种功德。凡是受持等乃至精进修习者，应当确知其具足供养等三种功德以及亲近佛陀等功德。从"尔时，天帝释"开始，直至"汝当忆持，我当宣说"之间，是说明修行者难得。
关于修行，经中说：
"由不住色等，遮止彼修行，
由彼真如深，彼等难测故，
彼等无量故，久修难证故，
授记不退性，定出无障碍，
近菩提速证，利他无增减，
不见法非法，不见不思议，
色等及其相，不分别自性，
能施宝果报，彼具清净际。"
此中"彼"是指修行。何为修行？因为如前所说"具足修行"，已经显示了修行之处，故此是修行之时。"由不住色等"是说不住于色等诸法即是修行。从"憍尸迦"开始，直至"不得一切相智"之间，宣说了不住色等的修行。
"遮止彼修行"是说遮止于色等的修行，从"复次，须菩提"开始，直至"中亦不可得"之间，宣说了不修行色等的修行。"由彼真如深"是说由于色等的真如甚深故，世尊母甚深。从"具寿"开始直至"甚深"之间，宣说了甚深的修行。"彼等难测故"是说由于色等难以测量故，世尊母难以测量。从"白言"开始直至"难测量"之间，宣说了难测量的修行。


 །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཚད་མེད་པའོ། །གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་གྱིས་ནི་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།འདིར་དང་གི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་རྗེས་སུ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཟབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཚད་མེད་པ་ལ་མི་ སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་མདུན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐྲག་ནས་འདི་སྤངས་ཏེ་ ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟོགས་པའི་ སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།ལུང་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར། ཐོས་ནས་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཛིན་པ་ནས། གནས་པའི་བར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བར་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉེ་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་རང་ ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཉེ་བར་གྱུར་ནས་ཀྱང་འཛིན་པ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱིས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་རྙེད་པ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ།

"彼等无量故"是说由于色等无量故，世尊母无量。从"白言"开始直至"无量"之间，宣说了无量的修行。此处应当补充"和"字，即"遮止彼修行"这一内容应当连贯理解。"于彼"是指对于甚深性、难测性和无量性的修行遮止，即宣说：若不以色等为甚深而修行，则是修行般若波罗蜜多。同样地，对于"难测量"和"无量"也是如此。从"白言"开始直至"乃至佛法"之间，宣说了不修行甚深的修行。从"复次"开始直至"乃至佛法"之间，宣说了不修行难测量的修行。从"复次"开始直至"乃至佛法"之间，宣说了不修行无量的修行。
"久修难证故"是说世尊母的甚深性、难测性和无量性这些不应在初入大乘者面前宣说，因为有些人会因恐惧而舍弃此法，造作堕恶趣等业，需要经过长时间的大精进才能证得无上正等菩提。从"舍利子白言"开始直至"有如是难处"之间，宣说了以大精进长时修证的修行。
"授记"是说若有人听闻甚深的世尊母而不生恐惧，听闻后从初始到最后能受持乃至安住，此人将在一、二或三尊如来之内获得无上正等菩提的授记。从"帝释"开始直至"当知近之"之间，宣说了授记的修行。"不退性"是说那些菩萨将成为不退转者，此世尊母将亲近于他们自身，亲近后从受持乃至如理作意，他们将接近获得菩提授记。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒལ་བ་སྟེ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཉེ་བར་གྱུར་པས་དེ་གཟུང་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱས་པས་ལུང་སྟོན་པ་ལ་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འབྲོག་དགོན་པ་ ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ནས་འབྱུང་བ་གྲོང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ།།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔ་ལྟས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་རི་ལ་ སོགས་པར་བར་ཆད་དང་བྲལ་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་པ་དང་ཉེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྙེད་ལ་ཐོས་ནས་འཛིན་པ་ནས།ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་རྙེད་པ་དང་ཉེ་བའོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱར་ཡོད་ཅེས་བགྱི་བར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་སྡོང་པོ་ལོ་མ་ལྷགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཤེས་པ་ན་དེ་དག་གི་ ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྙེད་པ་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདེ་ཞིང་ཉམས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ལུས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་འདི་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བཙའ་བར འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནས།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་ནི་དེ་དག་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྐྱེས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།

从"世尊何者"开始直至"不退转"之间，宣说了不退转的修行。"决定出离"是指完全超越障碍之地，由于世尊母亲近于彼处，从受持乃至如理作意，将接近获得授记，如同从极远荒野中出来寻得村落等标志一样。从"世尊譬如"开始直至"前相"之间，宣说了决定出离的修行。
"具无间"是说，譬如前往大海时，到达无障碍的山等地方，即将抵达大海。同样地，见到世尊母等义利后，从听闻受持乃至如理作意，将接近获得菩提授记。从"世尊所说"开始直至"应当了知如理作意"之间，宣说了具无间的修行。
关于"菩提近"，譬如树干叶芽接近成熟时，知道其叶、花、果不久将生起。同样地，获得如是道等义利，从受持乃至如理作意，即是接近圆满菩提。从"世尊譬如"开始直至"安乐受用"之间，宣说了接近菩提的修行。
"迅速"是与"菩提"相连。譬如孕妇身体沉重而痛苦，由此知道不久将生产。同样地，对于那些亲近世尊母者，从受持乃至如理作意，应知不久将获得菩提授记。从"世尊母譬如"开始直至"以佛力生"之间，宣说了迅速趣向菩提的修行。
"利他"是指菩萨各种利他的修行。从"尔时具寿"开始直至"劝请转法轮"之间，宣说了利他的修行。


།འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནས།བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཆོས་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྲོག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། ། གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བར་དེ་མི་མཐོང་བ་ནི་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཟུགས་སུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། མཚན་མ་མེད་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།བདག་གི་དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཟུགས་ལ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་ བ་གསུངས་སོ།།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་སྦྱིན་པར་མཛད་པའོ། །གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་བའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།།དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དག་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། གང་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དག་པའི་ ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ།

"无增无减故"是说，当行持般若波罗蜜多时，不见蕴、界、处等有增有减，那时其修行将圆满。从"如是说"直至"修行圆满"之间，宣说了无增无减的修行。
关于"不见法与非法等"，若从色乃至一切智，不如实随见为法或非法时，其般若波罗蜜多将圆满。从"善现复次"直至"无命故"之间，宣说了不缘法与非法等的修行。
关于"不见色等不可思议"，从不见色不可思议乃至一切智不可思议，是无想的修行。从"白言"直至"般若波罗蜜多圆满"之间，宣说了不见色等不可思议的修行。
关于"不分别色等及其相与自性"，以空性三摩地不作色的分别，以无相三摩地和无有我体而无愿三摩地不作色的分别，不作分别，乃至一切智。从"白言"直至"甚深"之间，宣说了无分别的修行。
关于"施予宝果"，从预流果乃至正等正觉的转法轮是宝果，世尊母施予此果。从"白言"直至"转法轮"之间，宣说了施予宝果的修行。
"清净"是指从色清净乃至一切智清净故，世尊母是清净蕴。从"白言世尊母"直至"清净蕴"之间，宣说了清净的修行。


།མཚམས་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བར་ཆད་མང་སྟེ། བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པའི་གོང་དུ་ཡང་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ རོ།།གང་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་བསྟན་ནས། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་ པ།།ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམ་པར་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པོ་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་ བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་སོ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མང་དུ་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཡུལ་ལ་དཔྱད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དོན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འགོད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།

关于"有间隔"，世尊母因为是大宝故有诸多障碍，但这些障碍对于精进坚固者，在修行之前也不会出现。从"白言世尊"直至"不能为障碍"之间，宣说了有间隔的修行。
如是宣说了二十三种修行后，为说明功德，说"摧伏魔力等，十四种功德"。摧伏魔力等十四种功德是修行的利益：
从"具寿舍利子"直至"法性如是"之间，是摧伏魔力的功德。
从"舍利子"直至"当知为佛所摄受"之间，是佛所护念的功德。
从"白言世尊"直至"佛见佛证知"之间，是佛智所见的功德。
从"舍利子于此"直至"趣近"之间，是趣近菩提的功德。
从"舍利子若"直至"永不相离"之间，是大义等功德。
从"舍利子"直至"多有"之间，是观察境界的功德。
从"舍利子"直至"当利益众生"之间，是圆满一切善法的功德。
从"何以故"直至"说如是义"之间，是说法士的功德。
从"舍利子"直至"何况"之间，是无作的功德。
从"舍利子"直至"安立于善法"之间，是令众生生善根的功德。
从"善男子"直至"当为授记"之间，是如实成就所许事的功德。
从"舍利子"直至"当能摄受"之间，是摄受广大果的功德。


།དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩོན་ འགྲུས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས། སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སྐྱོན་ནི་ སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དེ་དེ་ཡང་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཐོབ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བར་ སྐྱེ་བའོ།།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དད་པས་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟན་ཏོ། །མཚན་མ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་མིག་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཚིག་གཞན་ལྔ་པོ་དག་གིས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་ ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྒྱུ་ཉམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ཉམས་པའོ།།གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཚོལ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ཉམས་པའོ། །རྒྱ་མཚོ་དང་བ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པའོ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། ཉི་མའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚིག་གིས་ནི་ཐབས་ལ་རྨོངས་ པའོ།།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཚིག་གིས་ནི་གོ་འཕང་མཆོག་དང་དམན་པ་ལ་རྨོངས་པའོ། །སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་དགག་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡི་ གེ་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཡི་གེར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།

如是从"外内诸事物"直至"声闻亦当遍知"之间，是圆满成就众生利益的功德。
从"世尊若"直至"不令精进退失"之间，是必定获得六波罗蜜多的功德。
如是宣说功德后，为说过失，说"过失四十六，应当定了知"。过失即是修行的障碍，共有四十六种。
从"具寿"直至"应知"之间，是经长时大艰难而得。
从"须菩提复次"直至"应知"之间，是辩才过于迅速生起。
以三个"须菩提复次"，说明散乱、掉举、损害等身的过患。
识心无执著仅是护持心，而非信心所致。以四个"须菩提复次"说明心散乱。
执著相是对眼和衣等的贪著，其余五句说明以不如理而生起的诵经等。
从"说此已"直至"应当精进"之间，是执取违背的因相。
从"此般若波罗蜜多"直至"学诸法"之间，是因的退失。
从"须菩提譬如"直至"应知"之间，是殊胜味的退失。
以寻象迹的句子说明从最上乘退失。
以海洋和牛迹的句子说明所为事业的退失。
以胜利和日宫殿的句子说明于方便愚痴。
以转轮王和城王的句子说明于最上下位愚痴。
以种种戏论的句子说明分别世尊母为种种事物。
以遮遣种种自性的句子说明执著于书写世尊母。
以"须菩提若"等说明执著无事物。
以"具寿须菩提"等说明执著于文字。


 །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལ་ ཡི་གེ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།ལྗོངས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རོ་མྱང་བའོ། །བདུད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དོན་ཟབ་མོ་ གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཚོལ་བའོ།།ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་ཉན་པ་དག་གི་སྣརེལ་ཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ ལས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའོ།།དེའི་འོག་མས་ནི་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མི་མཐུན་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལས་ཉམས་པའོ།།དེའི་འོག་མས་ནི་གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་།མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མི་མཁས་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་གཟུངས་ཐོབ་པ་ དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའོ།།དེ་ནས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ནས་འཁོར་བ་ ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ།།དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ དང་།དེ་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་མི་འདོད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་མུ་གེའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ལས་ཉམས་ པའོ།།དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཟློག་པའོ། །དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་བདུད་བདག་ཉིད་བར་ཆད་བྱེད་པའོ།

以"白言世尊"等说明执著于无文字。
以地方等分别等说明作意的散乱。
以利养恭敬等句说明贪著利养恭敬等味。
以魔所示现的甚深义趣经典之句说明从其他声闻等经中寻求方便善巧。
说法者与闻法者之间的不和合应当了知，以两个"须菩提复次"说明欲乐与懈怠的不和合。
其下说明以懈怠往他处而不和合。
其下说明以欲望大小而退失。
其下说明以具足头陀功德与否而退失。
其下说明以执著非善非不善而退失。
其下说明以布施与悭吝而退失。
其下说明以施与受等而退失。
其下说明以略说了知与广说了知而退失。
其下说明以通达与不通达经等而退失。
其下说明以具足与不具足六波罗蜜多而退失。
其下说明以善巧与不善巧方便而退失。
其次说明以获得与未获得总持而退失。
其次说明以欲求与不欲求而退失。
其次说明以有障与无障而退失。
其次以一个"须菩提复次"说明背离恶趣。
其次说明背离轮回。
其次以两个"须菩提复次"说明以独处与眷属观察而退失。
其次说明以欲开与不欲开机会而退失。
其次说明以追求少许资具而不欲布施而退失。
其次说明以趣向与不欲趣向死亡方所而退失。
其次说明以趣向与不趣向饥馑方所而退失。
其次说明以趣向与不趣向有怖畏方所而退失。
其次以一个"须菩提复次"说明为观察家而退转。
其次以三个"须菩提复次"说明魔自身作障碍。


 །དེ་ནས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་བཅོས་མ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ།།དེ་ནས་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ཅན་གྱི་བདུད་དང་དེའི་འཁོར་གཉི་གར་སྤྲུལ་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མང་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆེས་མང་དུ་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེས་ནི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་གིས་མཚོན་དེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་ སྟེ།།མཚོན་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མཚོན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་སུ་སྒྲུབ་ པའོ།།དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ ཕྱིར་བལྟས་དང་།།མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང་། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས།།ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་དག་གི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

其次以两句说明修习波罗蜜多等虚伪。
其次以三句说明现为佛陀形相的魔及其眷属双重化现而令欢喜，魔业生起出现，制伏后多修习般若波罗蜜多。
为了显示凡是精进修习般若波罗蜜多者，十方一切诸佛都会关注且善法会增长，所以从"须菩提复次般若波罗蜜多"等乃至"不退失于正等正觉"而说。这是显示过失。
依据所说相的意趣而说：
"能相即为相，
所知亦知及，
差别作三种，
所相即体性。"
由此表示，能表示的能相有三种：了知、差别和作者。所表示的所相也由此相而成立。这也称为体性，共有四种相。
就一切智而言有十四种智：
"如来出世及，
世间无坏性，
有情心行相，
摄彼及回向，
无尽诸行相，
有贪等广大，
成大及无量，
识不可示现，
心不可见智，
动等所说及，
复次于彼等，
如是性了知，
牟尼证真如，
说示于他者，
此由一切智，
摄智之体相。"
这些"了知"等词应以第七格词尾相连。


 ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཐད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་གསུངས སོ།།འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་ སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཡོད་པའམ་དམིགས་པ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པའོ། །སེམས་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གསུངས་སོ།།ཆགས་བཅས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང ཞེས་བྱ་བ་ནས།སེམས་ཡངས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཚད་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་ ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་བསྟན་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་ བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།

"如来出现"是指从《般若经》中了知如来出现，即从"须菩提请问"乃至"生起如来"之间所说的了知如来出现。
了知世间不灭是指从"请问：世尊，如来说般若波罗蜜多显示世间"等所说的了知世间。
了知有情心行是指从"须菩提，无量有情"乃至"岂有存在或所缘"之间所说的了知一切有情心行。
了知心摄持与散乱是指从"须菩提复次"乃至"如实了知"之间所说的了知心摄持与散乱。
"无尽行相"是指从"须菩提"乃至"如实了知"之间所说的了知心无尽行相。
"有贪等"是指有贪与离贪，从"须菩提复次"乃至"如实通达离痴心"之间所说的了知有贪心与离贪心。
"广大"是指广阔，从"须菩提复次"乃至"广大心"之间所说的了知广大心。
"成大"是指从"须菩提复次"乃至"如实通达广心"之间所说的了知广大心。
"无量"是指从"须菩提复次"乃至"如实通达无量有情"之间所说的了知广大心。
"识不可示现"是指心不可示现，从"须菩提复次"乃至"如实通达心不可示现"之间所说的了知心不可示现。


།སེམས་བལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་བལྟར་མེད་ཅེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ སེམས་བལྟར་མེད་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་འཕྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དང་བཀྲམ་པ་དང་བཅུམ་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འཕྲོ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བསྡུས་པ་ནི་དགག་པ་སྟེ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བཀྲམ་པ་ནི་གཉི་ག་སྟེ། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།བཅུམ་པ་ནི་གཉི་ག་དགག་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅུམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དམིགས་སུ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་དང་། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ ཉིད་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།དེ་ནས་གང་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་ན། རབ་འབྱོར་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ ཀྱིས།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུག་མེད་དང་། །འདུ་ མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་ཏེ། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་སྒྲས་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དག་དང་སྦྱར་བར བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གང་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།

"心不可见"是指从"须菩提复次"乃至"如实通达心不可见"之间所说的了知心不可见。
"动摇等"是指了知心的流散、收摄、扩展和收敛。其中流散是肯定即"有"；收摄是否定即"无"；扩展是二者俱有即"亦有亦无"；收敛是双重否定即"非有非无"。同样，应当了知"常与无常"、"亦常亦无常"、"非常非无常"等等。从"须菩提复次"乃至"如实了知收敛"之间所说的即是心的动摇等。
"彼等复次，了知真如行相"是指从"须菩提复次"乃至"如实了知无所缘"之间所说的了知真如行相。
"牟尼证悟真如及教示他人"中，牟尼圆满证悟真如以及随后对他人的教示，即从"须菩提，去来"乃至"一切真如"之间所说。
如是，此处"以一切智性品摄集智慧相"是总结。
依据道智性而言："空性及无相，远离诸愿求，无生无灭等，于法性无乱，无为无分别，广分无性相，以道智性品，许为智慧相"。"智慧相"一词应与第七格词尾相连，这些即成为智慧的特征。
空性智慧是从"从此"乃至"此是空性相"之间所说的空性智慧。


 །མཚན་མ་མེད་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་ བྱ་བ་ནས།མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྨོན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མེད་ འགག་པ་མེད་སོགས་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུག་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་པར་ བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།འདུ་མི་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆགས་པ་མི མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ བརྟེན་ནས།།གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང་། །ཀུན་དུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །བསམ་མི་ ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན།།འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།

"无相"是指从"诸天子"乃至"此是无相之相"之间所说的无相智慧。
"远离诸愿求"是指从"天子"乃至"此是无愿之相"之间所说的无愿智慧。
"无生无灭等"是指从"诸天子"乃至"胜义中则不"之间所说的无生无灭等智慧。
"于法性无乱"是指从"诸天子"乃至"不可知"之间所说的法性无乱智慧。
"无为"是指从"诸天子"乃至"乃至一切种智皆非有为"之间所说的无为智慧。
"无分别"是指从"诸天子"乃至"因虚空界是无为故"之间所说的无分别智慧。
"广分无性相"是指广分别和无相。其中"广分别"是指从"世尊宣说"乃至"相之广分别甚为稀有"之间所说的广分别智慧。从"如是说已"乃至"具无著智"之间所说的是无相智慧。
"以道智性品，许为智慧相"是总结。
依据一切种智而言："依止自法住，恭敬而承事，尊重及欢喜，供养无所作，遍入智为何，开示未见者，世间空性相，言说智现前，不思议寂灭，灭除世间想，于一切种智，说为智慧相。""智慧"一词应遍一切处配合。依止自法而住的智慧是从"尔时世尊"乃至"依止此而行"之间所说的依止自法而住的智慧。


 །གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ དེ་ལ་རིམ་གྲོར་མཛད་པ་དང་།བླ་མར་མཛད་པ་དང་། མཆོད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྐྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གསུམ་མོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ མངོན་སུམ་སྟེ།མཐོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང་། ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་མཛད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་རབ འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞི་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ཞིང་དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་དོ།།དེ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་ བའོ།

关于"恭敬、尊重及欢喜，供养无所作"，其中供养无所作是指从"于此法作恭敬、作尊重、作供养"乃至"当观为已作"之间所说的恭敬等智慧。无所作智慧是指从"复次须菩提"乃至"当观为已作"之间所说的无所作智慧。
"遍入智"是指从"复次须菩提"乃至"示现此世间"之间所说的遍行智慧。
"开示未见者"是指从"须菩提白言"乃至"生起示现世间"之间所说的开示未见义理的智慧。
"世间空性相，言说智现前"是指三种智慧。因依根故为现前，即是见义。某些经文中出现"令见"的说法。意思是以空性相而作言说、作了知、作开示。
其中言说是指从"复次须菩提"乃至"示现世间"之间所说的空性言说智慧。了知是指从"复次须菩提"乃至"示现世间"之间所说的空性了知智慧。开示是指从"复次须菩提"乃至"示现世间"之间所说的空性开示智慧。
关于"不思议寂灭"，既是不可思议又是寂灭，因为是其事物的缘故，所以是不可思议寂灭性。因开示此故为开示，从"复次须菩提"乃至"示现世间为寂灭"之间所说的是不可思议寂灭性智慧。
"灭除世间想"是指从"复次须菩提"乃至"无有如是法能成后世想"之间所说的灭除世间想的智慧。
"于一切种智，说为智慧相"是总结。


།དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་ བཤད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མི་ཉམས་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་ པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་།།མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱོང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པའོ།།མཉམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པའོ། །གཞལ་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད ཞུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དག་གོ།།འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ ཆགས་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཁས་ པ་ཡིས།རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།

这样讲述了智慧的特征之后,为了说明殊胜特征,因此说道:
"以不可思议等殊胜,超胜真谛行境者,十六刹那所说为,殊胜之相"。
经中将要解说不可思议等殊胜之道,超胜其他道的四谛行境十六刹那,说为殊胜相。
那么不可思议等是什么呢?
"不可思议不退减,超越度量及计数,圣者摄集诸智者,所知不共之智性,速知无减无增益,成就及以正成就,所缘及与所依止,周遍摄持无味着,十六自性应当知,以此胜过余道故,名为殊胜之道相。"
因超越思维故为不可思议;因超越等同故为不等;因超越度量故为无量;因超越计数故为无数,即是佛性。色等与一切智性究竟亦复如是。
这四种殊胜即是大性、不等性与等性。从"白言:世尊"乃至"授记当成佛"所说,因此依次为以四种殊胜超胜的苦谛四刹那。
"圣者摄集"是指摄集一切圣法的般若波罗蜜多。如说:"于色乃至一切相智无所执著无所贪着而安住"以及从"尔时具寿须菩提"乃至"不应贪著不应执取"所说。以摄集一切圣者的殊胜为集谛第一刹那。
关于"智者所知不共智性",是指智者所应了知和不共智性。


 །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། མཁས་པའི་ཤེས་ པས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པོ་འོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཟོད་པར་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ།།ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་མྱུར་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་དེ། ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་ནི་བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་ཡང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་བྲི་བ་མེད་པ་དང་འཕེལ བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འགོག་པའི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ།།སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཉན་པ་དང་བཅས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་མོས་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་འོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །ཡང་འདི་ཐོས་ནས་ནེམ་ནུར་དང་རྨོངས་པ་དང་ ཞུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་དམན་པའོ།

其中第一,从"尔时欲界"乃至"生起善根"所说,是以智者智慧所应了知的殊胜而有的第二刹那。
不共于声闻等,既是不共又是智慧,其体性即是不共智性。从"世尊,若"乃至"摄于忍中"所说,是以不共智慧的殊胜而有的第三刹那。
关于"速知无减无增益",速知即是神通迅速,从"诸天子"乃至"广说"所说,是以神通迅速的殊胜而有的集谛第四刹那。
无减无增是指无有减少与增长,从"尔时欲界"乃至"亦不知增减"所说,是以无减无增的殊胜而有的灭谛第一刹那。
关于"成就及以正成就",成就是指以闻般若波罗蜜多等信解等而精进,即从"尔时欲界"乃至"闻已即生信解"所说,是以成就的殊胜而有的第二刹那。
正成就是指果,即闻已生信解等这些将成就圆满菩提。又若闻此而有迟疑、愚痴、怯弱者,则是劣菩提。


།གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའི་འོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྲུ་ཞིག་པའི་མིས་རོ་དང་ཤིང་དང་ཤིང་ལེབ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུས་ན་དེ་ནི་བར་མ་དོར་དུས་མ་བྱས་པར་སྐམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ།དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་འཇུག་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བར་མ་དོར་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ།གང་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་ དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ།།རྟེན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། མཐའ་དག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅས་པའི་སྒྲ་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རིམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་གྱི་བར་མ་དོར་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་ལྟུང་སྟེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་ལེགས་པར་ཚོས་པར་ཆུ་བླུགས་ཏེ། ཁྱིམ་དུ་སོང་ན་བར་མ་དོར་འཇིག་ཅིང་ས་ལ་ ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཐའ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་གྱི། བར་མ་དོར་བྱང་ཆུབ་དམན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་ལེགས་པར་བཅོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་ནས་མཐུན་པའི་རླུང་དང་ ཆུ་ལ་བཏང་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་གྱི་བར་མ་དོར་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་མཐའ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའིའོ།

从"所问"乃至"应知住于其中一处"所说,是以正成就的殊胜而有的第三刹那。
所谓"所缘",就像在大海中船只破损的人抓住尸体、木头、木板等,他不会中途死亡而能到达陆地。同样,世尊,凡是趣入禅波罗蜜多等乃至一切相智者,他们不会在中途现证劣菩提,而将现前圆满证得无上菩提。从"须菩提,譬如"乃至"将现前圆满证得菩提"所说,是以所缘的殊胜而有的灭谛第四刹那。
"有所依"是指与所依相应即为有所依,就整体而言,"有"字是中性词。道的所依是菩萨,他也是以般若波罗蜜多和方便善巧等次第成熟而现前圆满证得无上菩提,不会中途堕入劣菩提。譬如盛水于烧制良好的瓶中,运回家时不会中途破裂掉落在地上。从"须菩提,譬如"乃至"将现前圆满证得菩提"所说,是以所依的殊胜而有的道谛第一刹那。
"圆满"是指般若和方便善巧等道的殊胜资粮,因为以此将现前圆满证得无上菩提,而不会中途堕入劣菩提。譬如入海的船只修理良好、装备完善,顺风顺水而行,将到达所欲之处,不会中途破损。从"须菩提,譬如"乃至"不堕入独觉地"所说,是以圆满的殊胜而


 །ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ངེས་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྒན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ ཀྱིས་གཡས་གཡོན་ནས་བཟུང་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །རོ་མྱོང་ མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ།དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ནས་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ།གང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱད་ པར་གྱི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པའི་མཇུག་སྡུད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་ གསུམ་གྱི།།འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་བྱེད་པའི་བདག་།ཐ་མ་འགྲོ་བའི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེའི་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང་ བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ལ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དག་འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་ཐར་བར་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོ་སོར་འཇོག་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕན་པའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།

所谓"摄持",是指被般若波罗蜜多和方便善巧等完全摄持的菩萨必定将证悟圆满菩提。譬如一位老人被两位有力士从左右搀扶,就能到达所欲之处。从"须菩提,譬如"乃至"将成就一切相智"所说,是以摄持的殊胜而有的第三刹那。
"无味著"是指菩萨将一切善根回向无上菩提,而不执著从色乃至一切相智的圆满菩提,即是说不加分别。从色乃至一切相智都无所贪著。从"具寿须菩提"乃至"善男子,一切法皆以自性空"所说,是以无味著的殊胜而有的道谛第四刹那。
"殊胜"等词是总结说明殊胜一词的含义。
如是说明了殊胜的性相之后,为说明作用的性相而说:
"利益与安乐救护,
人们之皈依处所,
住处友军洲岛及,
引导者等称号与,
任运成就三乘果,
现前成就之本体,
最后众生事业等,
此即作用之性相。"
"人们之"应贯通一切。利益、安乐等词说明其作用。其中,为世间利益安乐而趣入菩提,现前圆满成佛后即成为世间的救护者、皈依处等。"利益"是指使众生解脱五道,安置于涅槃。从"须菩提"乃至"为利益世间而正趣入"所说,宣说了利益的作用。


 །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོ་སོར་འགོད་པ་སྟེ། གང་རབ་ འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བདེ་བའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།སྐྱབས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདྲེ་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཔུང་ གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱོགས་ཆུས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གླིང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དག་ནི་གླིང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་།དམིགས་སུ་མེད་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གླིང་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་དག་གི་མུན་པ་དེ་སྣང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གླིང་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གླིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གླིང་ སྟེ།དེད་དཔོན་ནོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་གླིང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་འདྲེན་པ་དེ་བས་ན་གླིང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གླིང་གི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།

"安乐"是指使众生解脱一切苦,安置于涅槃。从"须菩提,云何"乃至"为安乐而正趣入"所说,宣说了安乐的作用。
"救护"是指为断除轮回中的诸苦而说法。从"须菩提,云何"乃至"作世间怙主"所说,宣说了救护的作用。
"皈依处"是指使众生从生老死等诸法中得到完全解脱。从"须菩提,云何"乃至"成为皈依处"所说,宣说了皈依处的作用。
"住处"是指无杂染地说法。从"须菩提,云何"乃至"无杂染说法"所说,宣说了住处的作用。
"友军"是指究竟的作用。因为如是说法:"色之彼岸即非色"乃至"一切相智之彼岸即非一切相智,于彼岸中亦无任何分别"。从"须菩提,云何"乃至"成为友军"所说,宣说了友军的作用。
"洲岛"是指如同被水流和大海环绕的洲岛一样,一切法的前际后际都已断绝,即是洲岛。如是获得彼等之空性、无所缘乃至涅槃即是洲岛。能照亮被无明蛋壳所覆众生之黑暗者亦是洲岛,因与光明相顺故。又为获得洲岛故为洲岛,即是船主。其事业亦是洲岛,即引导至涅槃宝洲,因此洲岛有三种。从"须菩提,云何"乃至"成为船主"所说,宣说了洲岛的作用。


 །ཡོངས་སུ་འདྲེན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་གཟུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་གསུངས་སོ།།འབད་པ་ནི་རྩོལ་བ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་གཡོ་འགུལ་ལོ། །དེ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་པའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས། འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་བྱེད་པའི་བདག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་དག་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་བཀག་པ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །རྨི་ལམ་ ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཡོ་བ་མེད་དེ། འགྲོ་ བའམ་འོང་བ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།ཐ་མ་འགྲོ་བའི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཉིད་བྱེད་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །འདི་ཡང་འགྲོ་བ་དགག་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཇུག་བསྡུ་བའོ།

"遍引导"是指生起大悲心后,从色法乃至阿罗汉之间,宣说无生、无灭、无烦恼、无清净之法。从"须菩提,云何"乃至"成为遍引导"所说,宣说了遍引导的作用。
"精进"是指勤勉,即来去的动作。因其息灭故为任运成就。从"须菩提,如是"乃至"于无造作中不见来去"所说,宣说了任运成就的作用。
"以三乘现证果位之自性"中,"一切法"是指染污和清净诸法,依次遮止其来去即是现证果位。以梦等词说明缘觉乘,以众苦等词说明声闻乘,以真如等词说明菩萨乘。从"须菩提,一切法无生"乃至"无动摇,不见来去"所说,宣说了以三乘现证果位的作用。
关于"最后是趣入的事业",趣入是指获得果位。即是其作用。从"须菩提,一切法是色性"乃至"于此生信解"所说即是此义。这也是以不可得的方式遮遣趣入,为了获得所证之义,这就是趣入的作用。
"这是作用的性相"是总结。


།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། ། མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་སྐྱེ་མེད་འགྲོ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་དབེན་པ་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དབེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །རྟགས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྟགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དབེན་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚུལ་གྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉོན་ མོངས་པའི་རྟགས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ།།ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དབེན་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་མ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་ སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་དབེན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དབེན་པ་གསུངས་སོ།།དཀའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་དག་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དེ། རབ་འབྱོར་ཞེས་ བྱ་བ་ནས།གོ་ཆ་འཚལ་བ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་དང་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གོ་ཆ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གོ་ཆ་བགོས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།མི་དམིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མི་དམིགས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་གསུངས་སོ།

为了了知自性的性相，故说：
烦恼标志与相状，
违品对治皆远离，
离垢艰难与决定，
所为无得遮执著，
所缘及无障碍，
无基无生无去来，
真如亦不可得等，
十六自性为体性，
以所相为能相故，
许为第四种性相。
烦恼远离是指从"世尊"乃至"成为远离自性"所说的烦恼远离自性。
标志是指烦恼的标志，远离这些是从"须菩提"乃至"成为远离自性"所说的烦恼标志远离自性。
烦恼相状是指执取等，远离这些是从"须菩提"乃至"成为远离相状自性"所说的远离烦恼相状自性。
违品与对治是指贪欲等与无贪等，远离这些即从"须菩提，彼等菩萨摩诃萨远离贪欲与无贪"乃至"成为自性"所说的违品与对治的远离。
"艰难"是从"白言世尊"乃至"彼等是行难行"所说的艰难自性。
"决定"即是决定性，从"须菩提"乃至"非是披甲"所说的决定自性。
为度化一切众生及为自身证得一切种智而披甲即是所为，从"世尊告曰"乃至"披甲"所说的所为。
"无得"是从"白言"乃至"修习"所说的无所得。
"遮执著"是指无执著，从"复次"乃至"为勤修真如故"所说的无执著。


།དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་སམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དེ།།གང་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །མི་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་ བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་སྤྱོད་པ་སྟེ།ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བ་གསུངས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐོགས་པ་ མེད་པ་སྟེ།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཞིན་པའི་ཆོས་ཏེ། གཞི་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འདིར་གཟུགས་ ལ་སོགས་ལ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ།གང་ཆོས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྟེན་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཞི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འགྲོ་བ་མེད་པ་འོང་བ་མེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱི་ཡང་སྟེ།དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་གང་གི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། གང་གིས་རྗེས་ སུ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ དམིགས་པ་ལྟ་ཡང་ག་ལ་འགྱུར།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་ སྟེ།བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ལས་ལྷག་པའི་ཕྱིར་རོ།

"所缘"是指一切法的真如。此真如是不可分的，因为真如即是佛陀或一切种智的真如。从"白言"乃至"诸法甚深性"所说的是所缘自性。
"违品"是指一切世间难以信解，非为取或不取彼等法而宣说。取即是世间人执著我与我所，从"诸天子"乃至"不能修习"所说的是一切世间难以信解。
"无障碍"是指从色乃至一切种智皆无障碍，从"尔时具寿"乃至"无生"所说的是无障碍自性。
"无基无去无生"中，"彼"是指所说之法，即无基、无去、无生。此中由于色等无所依故无住处，从"此法"乃至"无所依"所说的是无基自性。
此中无有去故为无去，如是如来真如无去无来，须菩提亦如是。从"尔时欲界"乃至"言说"所说的是无去自性。
此中无有生故为无生，因为能生、所生及生因皆无所有。从"尔时上座"乃至"不可得"所说的是无生自性。
"真如亦不可得"是指若色等不可得，则色等真如岂能可得？从"尔时具寿"乃至"堕于声闻缘觉地"所说的是真如不可得自性。
"十六自性为体性"是指前述十六种即是自性。这是第四种性相，因为超过三种能作成就的性相。


 །ཇི་ལྟར་འདི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་ཅེ་ན། མཚན་གཞི་རུ་ནི་མཚོན་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་མཚན་གཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་འདི་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་གཞིའོ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་པའོ།།ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ བརྩོན་འགྲུས་དང་།།བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ དང་པོས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།།སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐབས་འདིར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ ཉིད་དོ།།རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལྔ་ཁོ་ན་སྟེ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་དད་པ་སྟེ། གང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བར་རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པའོ།།སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐབས་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་གསུངས་པའོ། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ དྲན་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་གང་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་གང་གསུངས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་གསུངས་པའོ།

若问此如何成为性相？因为"以标识性相之所依故"而说。因为此是性相之所依，具足性相且为所标识，故为性相之所依。这是显示自性的性相。
因为是解脱分所说，所以：
"无相布施等，
善巧于正行，
于此遍知中，
许为顺解脱。
信解佛等境，
精进行施等，
圆满意乐念，
无分别定及，
于诸法一切，
智慧共五种。
利根易证悟，
圆满菩提道，
钝根难证知。"
第一偈颂说明性相，其余诸偈说明分类。
于修习布施乃至一切种智时不作相而善巧于正行聚者，此处许为顺解脱分，这是其性相。
"五种"是指其五种分类，即信、精进、念、定、慧。其中缘佛等境是信，从"舍利子"乃至"当知不住于声闻缘觉地"所说的是信的性相顺解脱分。
"精进行施等"，从"何以故"乃至"方便善巧"所说的是精进自性。
"圆满意乐念"，从"白言世尊"乃至"菩提无疑"所说的是念的自性。
关于"无分别定"，无分别是因为向外观照，从"何以故"乃至"当行一切种智"所说的是定的自性。
"于诸法一切，智慧"，从"尔时欲界"乃至"一切法极清净故"所说的是慧的自性。


།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་སླ་བ་སྟེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣོན་པོའི་ཐར་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་བདེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་ཐར་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣོན་པོའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ།སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ནི་རྟུལ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟུལ་པོའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་ནས། ངེས་ པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་རྟོགས་པ་ལའོ།།དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་བཅུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་མཉམ་པ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་སེམས་དང་། གཡོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། མི་འཚེ་བའི་སེམས་དང་། མ་དང་བུ་མོ་དང་སྲིང་མོའི་སེམས་དང་། ཕ་དང་སྤུན་ཟླ་དང་བུའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དྲོ་བར་གྱུར་པ གང་གསུངས་པའོ།

"利根易证悟圆满菩提"是指容易获得。从"尔时具寿"乃至"以一切种智自性空"所说的是利根的顺解脱分。
"钝根难证知"，从"尔时具寿舍利子"乃至"是菩萨摩诃萨当得出现"所说。此中"如实"即是"胜义"之义。依世俗谛而如是"菩萨摩诃萨于一切法真如"等，以及"于无上正等正觉必定解脱当得出现"等文义，通达此义时远离怖畏等是利根顺解脱分；所说的怖畏等是钝根，这是钝根顺解脱分。
如是显示顺解脱分后，为说顺决择分故说：
"暖位所缘境，
赞为诸有情，
于彼心平等，
等相说十种。"
此中"此"是指遍智现观。暖位所缘是一切有情。十种行相即是对一切有情的心平等等，即：心平等、慈心、悲心、摧伏我慢心、无动摇心、饶益心、无嗔心、无害心、如母女姊妹心、如父兄子心。从"尔时具寿善现白言"乃至"当缘"所说的是暖位。


།བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ཟློག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་གནས་དང་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་བར་ལ་གནས་པ་དང་།གཞན་དག་ལྡོག་པ་དང་གནས་པ་དེ་དག་ལ་འགོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྩེ་མོ་ཡིན་ཏེ། །གང་བདག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གསུངས་པའོ།།དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། །རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་དག་གི་བདེན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་བདག་གིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་པ་ནི་བཟོད་པར་བཞེད་པའོ།།ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན པོ་འདིར།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་གང་ཡིན་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཐ་ མི་དད་པར་མཐོང་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རེ་རེས་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བརྗོད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་ པའི།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདིའོ།

自己远离罪业，且安住于布施等，令他人安住其中，赞叹随喜，这就是顶位。即自己远离十不善业，安住于布施等，乃至安住于缘起等观修，令他人远离不善及安住善法，对此赞叹随喜。从"我亦"乃至"以无所得方式而住"所说的是顶位。
同样，忍位是"了知自他依缘谛"，即生起自他谛智是忍位。从"我亦应知苦"乃至"以无所得方式而住"所说的是忍位。
"世第一法如是知，成熟有情等诸事"，即依于自他而成熟有情等是世第一法。从"我亦当令诸有情成熟"乃至"得无生法忍"所说的是世第一法位。
如是显示顺决择分后，为说不退转僧众故说：
"从顺决择分，
乃至见修道，
诸菩萨安住，
是此不退众。"
即顺决择分及见道、修道中的菩萨，在此大乘中是不退转僧众。从"如是说已"乃至"应知"所说。此中从凡夫地乃至如来地，一切都与真如无别而见。真如不是由一一分别而成，若非一切则非真如。其余易解。这是不退转相。
"从色等退转等相，以二十种相说明，安住顺决择分位不退转之


 །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་འདིའི་རྟགས་ཉི་ཤུ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་ སོགས་ལས་བཟློག་པ་དང་།།ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་།།དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་ དམྱལ་ཚོལ་དང་།།གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་དཔྱད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས གསུངས་ཏེ།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་པོའོ། །རྟགས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནས། མཐར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྟགས་བཅུ་དགུ་པ་ནི་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ཡན་ཆད་དོ།།ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་དང་། མི་ཁོམ་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་གཉིས་ཏེ། དེ་ཟད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་གཉིས་པའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་གསུམ་པའོ།།བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ལ། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཞི་པའོ། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་ལྔ་པའོ།།ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་དྲུག་པའོ། །བྱམས་ལུས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བདུན་པའོ།

这是说明，安住于顺决择分的不退转相有二十种标志，即从色等退转等如是等相。
这二十种是什么呢？
从色等退转
断尽疑惑与闲暇
自住善法
令他安住善法
为利他而行布施等
于甚深义无有怀疑
具慈身等
不与五种障碍相应
摧毁一切随眠
具足正念与正知
衣等清净
身不生虫
无有谄曲心调柔
无贪无悭等
通达法性
为众生故求入地狱
不为他所引诱
于示近他道之魔
了知为魔
行佛所喜之观察
以此二十相，安住于暖、顶、忍及世第一法者，不退转于圆满菩提。
从色等退转是从所缘退转，因为彼等无自性故。从"世尊"乃至"一切相智无自性"所说的是顺决择分不退转第一相。第二相等经文，每一相都从"复次须菩提"开始，最后以"应知"结束。第十九相到"此事不应理"为止。
"断尽疑惑与闲暇"是断尽疑惑和断尽非闲暇。其中疑惑是对真理和三宝的犹豫，断尽此即是第二相。邪见等是非闲暇，断尽此即是第三相。
"自住善法，令他安住"是第四相。"为利他而行布施等"是为一切众生而行布施等行，是第五相。"于甚深义无疑"是第六相。"具慈身等"是身等业，是第七相。


 །སྒྲིབ་པ་ནི། རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བརྒྱད་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་དགུ་པའོ། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བཞིན་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་པའོ། །གོས ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་སེམས་དང་ངག་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་གསུམ་ པའོ།།སྦྱངས་པ་ནི་ལེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིང་པ་པ་ཉིད་དང་། བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཉིད་ དང་།།དགོན་པ་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་ཉིད་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཙོག་པུ་པ་ཉིད་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་བཞིའོ། །སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ པ་དྲུག་པོ་དང་ཕྲག་དོག་སྟེ།དེ་མེད་པར་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ལས་གང་ཆོས་ཅི་ཐོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དུ་རིག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།འོན་ཏེ་བདུད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་པ་ལ་དམྱལ་བའི་ལས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་ དྲུག་པའོ།།གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་བདུན་པའོ། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དང་ལམ་ནི་ལམ་གཞན་ཏེ། །ལམ་ལ་ལྟོས་ན་གཞན་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདུད་དང་འབྲེལ་པས་ལམ་ཉིད་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟགས་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ལ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟགས གཉིས་པའོ།

"不与五种障碍相应"，如经中所说，不与五种障碍相应，这是第八相。
"摧毁一切随眠"，这是第九相。
"具足正念与正知"，即具足正念的正知，这是第十相。
"衣等清净"，这是第十一相。
"身不生虫"，这是第十二相。
"无有谄曲心"，即身语意无有谄曲，这是第十三相。
"调柔受持"，即正确受持头陀功德。十二头陀功德是：着粪扫衣、但持三衣、着毛毡衣、常行乞食、一坐食、过中不食、住阿兰若、树下坐、露地坐、住冢间、常坐不卧、随处住，这是第十四相。
"无悭等"，即远离六波罗蜜的违品：悭吝等六种以及嫉妒，无悭等即是无有悭吝等，这是第十五相。
"通达法性及为众生求入地狱"，即从他处所闻任何法，即使是说"无有佛"等，也都以通达法性而了知。若问魔示现不退转相时所示现的地狱业如何合理，这是为世间利益而求入地狱，即"入地狱"，这是第十六相。
"不为他所引诱"，这是第十七相。
"于示近他道之魔了知为魔"，其中"他道"即是异道，因为相对于道而言是他者，即非道与道的意思。对于说正道为非道的魔，了知其为魔，这是第十八相；对于说非道为正道的魔，了知其为魔，这是第十九相。


།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རང་བཟོར་བྱས་པ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་དགུ་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་ཉི་ཤུ་པའོ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ དེ་དག་གིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ ལྡོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ ཐེག་པ་དམན་དག་ལས།།རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ དང་།།ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་ཉིད་དང་། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་ བ།།དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའི་བཟོད་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ།

其中第一，即从"复次须菩提"等开始，到"应当了知诗人自作"为止，这是第十八相。
第二，即从"复次须菩提"等开始，到"令出离苦"，乃至"此非其处"为止所说的，这是第十九相。
"行持佛所喜"，这是第二十相。
以"由此二十相"等偈颂作总结，即安住于顺决择分的菩萨，由这二十种相所表征者，是不退转于圆满菩提的，这就是"不退转"的含义。
就安住见道而言，经中说："见道十六刹那，忍智诸刹那中，应知是菩萨，不退转之相"。应知这是安住见道菩萨的不退转相。
若问忍智刹那有多少，即是十六个忍刹那和智刹那的意思。
何为十六？即："色等想转变，心坚离小乘，远离诸禅定，及余支分尽，身心轻安性，善巧行欲乐，常时修梵行，活命极清净，蕴等诸障碍，及众力等俱，交战悭等中，相应随相应，各别诸住处，无得法尘许，自地得决定，安住于三地，为法能舍命，如是十六种，刹那是智者，见道住位中，不退转之相。"
其中"色等想转变"，即是转变从色乃至佛的诸想，这是苦法忍。
从"如是说已"到"应知不退转"，这是见道的第一相。


 །སེམས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཏེ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་དམན་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཏེ་གསུམ་པའོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ ལག་ནི་ལུས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་དེངས་པ་ཉིད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོབས་ཆུང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ བཞི་པའོ།།ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ལུས་ཡང་བ་ཉིད་དང་། ལུས་ལྕི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དེ། དེ་གཉི་ག་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟགས་ལྔ་པའོ། །འདོད་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདོད་པ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྟེ།གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དྲུག་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱི་བཞིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྟག་ཏུ་འབྲང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་ གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟགས་བདུན་པའོ།

"心坚"是指不被魔等所动摇，这是苦法智。从"复次须菩提"开始到"无过而入"为止所说的，这是第二相。
"远离诸小乘"是苦随忍，从"尔时具寿须菩提"开始到"不能令其退转于圆满菩提"为止所说的，这是第三相。
"远离诸禅定，及余支分尽"中，禅定和无色等支分是身。其完全穷尽即是远离，对于获得离贪等而言力量微弱，这是苦随智。从"复次须菩提"开始到"应知不退转"为止所说的，这是第四相。
关于"身心轻安性"，具足正念正知的威仪中身体轻安，以及"身不沉重"等，即是身心轻安，这二者是集法忍。从"复次须菩提"等开始到"应知不退转"为止所说的，这是第五相。
"善巧行欲乐"是指在家菩萨为了成熟有情，以善巧方便受用欲乐，这是集法智。从"复次须菩提"等开始到"应知不退转"为止所说的，这是第六相。
关于"常时修梵行"，在家菩萨以七宝遍满阎浮提等而行布施，常行梵行时金刚手常随护持，这是集随忍。从"复次须菩提"等开始到第二个"应知不退转"为止所说的，这是第七相。


 །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནས།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟགས་བརྒྱད་པའོ། །ཕུང་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ། །གནས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ་དེ་ཡོངས་སུ་ བཀག་པའོ།།གང་ལ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་བྱས་ལ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ དེ་ལ་རྟགས་དགུ་པ་ཡིན་ནོ།།བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྐུན་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཏམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐུན་པོའི་གཏམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་རྐུན་པོའི་གཏམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟགས་བཅུ་པའོ། །ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་དམག་གི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པའོ། །དབང་སོགས་བཅས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གཡུལ་འགྱེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི ཕྱོགས་དག་གི་གཡུལ་འགྱེད་པ་སྟེ།གཡུལ་འགྱེད་པ་ཡོད་ན་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པ་ནི་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ནི་དབང་པོའི་གྲོང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གྲོང་གི་སྒྲས་གསུངས་སོ། །ལུས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ གནས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒྲས་གསུངས་སོ།།ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྒྲས་གསུངས་ཏེ། དབང་པོས་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

"命行清净性"是集随智。从"复次须菩提"等开始到"应知不退转"为止所说的，这是第八相。
关于"蕴等"，修习是止观相应。"于修习相应中安住"是心行，即遮遣心行。遮遣什么呢？以蕴等为首而不执著，意思是说蕴等修习相应安住等。对于蕴等的修习相应安住的各别遮遣，即是空性的修证。因为说了"何以故"等。这是灭法忍，从"复次须菩提"等开始到"不见真实随行"为止所说的，这是第九相。
"诸障碍"是违品诸法，因为与盗贼相似且是言说对境，所说的盗贼譬喻是灭法智。从"彼盗贼言说"等开始到"不见真实随行"为止所说的，这是第十相。
"众"是指军队，即对治品之众。这是灭随忍，从"彼军队言说"等开始到"不见真实随行"为止所说的，这是第十一相。
关于"具诸根等战"，战斗是违品与对治品的交战，有战斗则能获得灭。身处受用显现的诸识完全止息即是灭。其中身是根门故以"村"字表示。身依是处所故以"城"字表示。受用是境聚，也以"聚落"字表示，因为是根所了知。


 །འགོག་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་བས་ན་གཡུལ་འགྱེད་པ་དང་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་གི་གཏམ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་གཡུལ་གྱི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།ཆོས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་གསུམ་པའོ།།ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྟེ། རབ་ འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་བཞི་པའོ། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། གནས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅོ་ལྔ་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་དུ་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་བཅུ་དྲུག་པའོ།

那灭也是获得无我等，因为彻底无有彼等。因此，于战斗、村、城、聚落等言说的修习相应安住各别遮遣，以及唯般若波罗蜜多言说和一切相智作意安住是修证。这是灭随智，从"彼战斗言说"等开始到"不离作意而住"为止所说的，这是第十二相。
关于"于悭吝等"，悭吝等是六波罗蜜多的违品。具有希求法等的是道法忍，从"布施波罗蜜多"等开始到"应知不退转"为止所说的，这是第十三相。
关于"法不见微尘性，于自地决定性"，虽然不见微尘许法，但无疑将成正等觉，这两者是道法智。从"复次须菩提"等开始到"不见真实随行"为止所说的，这是第十四相。
关于"安住于三地"，诸法无生、正等菩提是所得性、大乘是如来所说性，三处即是三地。于彼安住是魔众也不能动摇，这是灭随忍。从"须菩提譬如"等开始到"复次须菩提应知不退转"为止所说的，这是第十五相。
关于"为法舍命"，一切法空性是法，为此而舍命是道随智。从"复次须菩提"开始到"现证无碍解"为止所说的，这是第十六相。


 །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ནི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི དབང་དུ་མཛད་ནས།བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས་ཟབ་མོའི་ཚིག་གིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་ཟློས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གང་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེགས་ པར་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།དེའི་ཟབ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཟབ་མོ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་པ་ཡང་ གང་ཞེ་ན།ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྒྲ་འདོགས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་ནི་སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ།གསོལ་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ཐོས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་པའོ།།རིགས་པ་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། །དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པ་དགུ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཞི་གནས་ཏེ། འཇལ་བའོ། །དེ་ནས་དོན་དགུ་པོ་དེ་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་དང་ཡང་དུའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།འཇལ་བ་དང་རྟོག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། བཞེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པའོ།

这样的十六刹那，即是智者住于见道的不退转之相。这是总结。
关于修道位，说"修道甚深"。经中以甚深语宣说修道，以多语重复修习。住于何处则圆满一切法。从"须菩提白言"到"请善为开示"所说。
其甚深性为何？"甚深空性等"，从"世尊告曰"到"所谓甚深甚深"所说。空性等甚深又是什么？
甚深即是远离增益和损减二边。从"真如中无色"到"无菩提"是远离增益边，从"非离色"到"离菩提亦无真如"是远离损减边。从"白言"等到"此甚希有"所说。
修道又是什么？思维、度量、决择即是修道。独处一处，以闻所生慧以四理观察决定义，是为思维。理即观待理、作用理、证成理、法尔理。其后如所思维义至究竟九相是奢摩他，即度量。其后分别、遍分别、遍观察、遍伺察九义相是毗婆舍那，即决择。于此三者反复修习即是"数数"。这是修道相，从"世尊告曰"等到"度量观察"所说。
若如是，修道所缘是什么？"于加行道及见道，以及修道自性中，彼是相续故许"。如所说，从"如是我"等到"亦不趣近因"所说。


 །དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལའོ། །བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་སེམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་དག་ལའོ། །རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །འབད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ ལའོ།།གཞུང་ལྷག་མ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས་ཏེ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ དང་།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དགུའི་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྐྱེས་པས་ལུགས་ལས་བཟློག་ པའི་རིམ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་།ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤོང་སྟེ། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆེན་པོ་སྔར་དག་པར་ བྱས་ནས་ཕྱིས་ཆུང་ངུ་དག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཡང་ངོ་།།འདི་མན་ཆད་ཚིག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕྱེད་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མ་འོག་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དག་གིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ།དེ་དག་གི་འབའ་ཞིག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

所谓"应住"是指住于顺决择分。"应学"是指见道。"应修"是指修道。
同样，"修习"、"思维"、"遍观察"、"精进"分别对应暖、顶、忍、世第一法。"勤修"是指见道。"努力"是指修道。
余下经文是功德。"以相分为九种"是指修道。"又"是指由其违品相的分类成为九种。
其如何？"小中大，由小小等分"，即小小、小中、小大、中小、中中、中大、大小、大中、大大，以此次第是对治分九种之理。由此生起，则逆次第断除违品相的大大、大中、大小、中大、中中、中小、小大、小中、小小。如衣服先除大垢后除小垢，心亦如是。
此下以八大句至"如来众多"为止，上半部分说明离般若波罗蜜多的补特伽罗于蕴等无所缘，宣说违品相大大等八种。与此相应的布施等虽大，因其果小故。
下半部分以"世尊告曰"为前导，宣说对治分般若波罗蜜多相应修道的小小等八种。彼等虽是单独的或与小布施等相应，因其果大故。


 །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྒྱད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡིན་ལ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགུ་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པོ་དག་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་དག་སོ་སོ་ལ་བྱེ བྲག་ཅི་མཆིས་ཤེ་ན།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་མན་ཆད་དྲི་བ་དང་ལན་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་བས་ན་དོན་དང་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་སྟེ་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྒོལ་བ་ཉིད རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་ བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒོལ་བའི་ལན་ནི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིས་བསྟན་པས་ན་བསྟན་པ་སྟེ་སྙིང་རྗེའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་འདི་ནི་བཤད་པ་སྟེ། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པ་ཐུབ་པ་བཞེད། །དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ བའི་ལམ་གྱིས་ནི།།ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལའོ།

其中第八违品是有所造作的分别，是小中，其对治分大中是无所缘造作。第九违品唯是有所造作的分别，是小小，其对治分大大是无所缘造作。二者所说即从"世尊，无所造作"至"增长无量福德"。
因为是"无数"、"无量"、"无边"的情况，所以须菩提问："彼等各自有何差别？"对此世尊宣说至"不可计量"为止，阐明了词义差别。
此下以三问答，以"空性"异名说明一切法不尽、无数、无量、无边，如是应修。因此须菩提说："故彼等义与文异"。无义，因空性无差别故；无文，因义无差别故。仅此即已成立一切诤论。
世尊告曰："如是"等乃至"涅槃"所说。"如是"是印可，意为"就胜义而言"。"从不可说而说"是因虽义无差别而从差别门说故。
对诤论的回答说"不尽"等。由此显示故为"显示"，即大悲。此顺因即"解说"，即"不尽"等，意为"就世俗而言"。
其如何？因遮遣差别故。因此论中说："无数等诸说，胜义中不许，世俗彼等是，佛许悲顺因。于不可说法，不应损与增，以所谓修道，何损复何得？"
"于不可说"是指不可言说。


 །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནས།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་ཙམ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དངོས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཚོགས་པ་དག་གིས་ནི་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་རེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་དག་གིས་ནི་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ཙམ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན།ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་ མེད་དང་།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འགོག་པས་འགག་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཟབ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

因此"以修道何所损何所增"是诤论。从"白世尊"等至"现证无上正等正觉"所说。
"如菩提，此是所求成办义"中，"此"指修道，这就是回答。从"世尊告曰"至"如是回向"所说。
如说："菩提即真如相，彼亦许为彼之相。"以无增无减方式唯见真如，是直接菩提之相。从"白世尊"等至"应行般若波罗蜜多"所说。
"前心不能证菩提，后心亦非"。诸聚亦不能，因无相遇故。各别亦非，因若初心即得菩提，则后心成无义过，此是诘难。从"白世尊"等至"不能现证无上正等觉"所说。
"以灯喻方式"连接"将成菩提"。这就是回答。从"世尊告曰"至"缘起甚深"所说。
若问何为菩提之完整相？"八种甚深法性，即菩提"。八种法性甚深即是现证菩提。
何为八种？如说："生灭及真如，所知与能知，行与无二性，方便善巧深。"无二性与方便善巧是主要聚集的对举分类。
心相续灭尽故灭亦无生，是无生甚深。从"世尊告曰"至"世尊，非也"所说。


 །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་འགོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུད་འགགས་པས་སེམས་འགག་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་དང་ལན་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་ པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་དང་ལན་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ སྤྱོད་ཅིང་གང་ཡང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཅི་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟབ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་དང་ལན་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སྙོམས་ པར་ཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ནི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་པའོ།

如是灭与有灭法者皆不灭，是灭甚深。从"世尊告曰"至"世尊，非也"所说。
分别相续灭故心灭，是无戏论自性真如。如其所是而住之心，彼时是真实，然非真实际，是真如甚深。从"世尊告曰"至"世尊甚深"所说。
如真如般心相非无实，因其具明照相故。心亦非异于真如，因明照无别故。应知真如即是显明之真实，是所知甚深。从"世尊告曰"等以问答二者所说。
真如不能见真如，因是无实相故，是能知甚深。从"世尊告曰"等以问答所说。
是故通达一切法真如即是菩提，如是行者即是行般若波罗蜜多，若有行此者则于何亦不行，是行甚深。从"世尊告曰"至"于何亦不行"所说。
若行于此即是行无二胜义，无有相想，是无二甚深。从"世尊告曰"等以问答所说。
未圆满力无畏等而住一切法空性，入三三摩地，令有情成熟，是方便善巧甚深。从"世尊告曰"至"令成熟"所说。
此是宣说八种甚深。


 །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ བསྟན་ནས།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། མདོ་ལས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེའི་དོན་ནི། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དང་ཉིན་པར་གྱི་སྒྲས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེས་དེ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་ཡང་ ལས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གི་ལན་དེ་ཡང་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ཏེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྨི་ལམ་དང་སད་པར་བཟུང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་སྦྱིན་པ་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པ་ན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒལ་བའོ། །རྨི་ལམ་དུ སྲོག་ཆགས་བསད་ནས་སད་པ་དང་།ེ་མའོ་བསད་དོ། །ངས་བསད་དོ། །ལེགས་པར་ངས་བསད་དོ། །ཞེས་གང་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ཅི་དེ་ལས་སྡིག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་སླར་དྲིས་པ་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལས་སྐྱེའི། དམིགས་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ སད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན།གཉིད་མ་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་ལས་གཉིད་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ནི་ ལན་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་ཡང་རྒོལ་བའོ། །མཚན་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ།

宣说有学不退转众后，在修道位中说生死涅槃平等性、清净佛土及方便善巧。因此，经中依生死涅槃平等性而说，从"尔时具寿舍利子"乃至"亦有修习"。
其义谓："诸法如梦故，不分别有寂。"此中以梦中与白昼之声说生死涅槃，是因其相顺故。尔时菩萨亦知一切法如梦，故于彼无分别，即无差别之了知，见为平等性，此是其义。
"无业等诽谤，答如前所说。"即一切法如梦性中亦将生起无业等诤论。其答复即如经中所说，从"具寿须菩提"至"我必定当现证无上正等正觉"。
此中依世间共许之梦与醒而执持，若一切法如梦，则如何于梦中布施与害等不成福罪，因未积集故。如是醒时亦不成，此是诘难。
梦中杀生已醒觉，想："呜呼已杀，我已杀，我善杀之。"若如是分别，岂成罪业？对此反问，自答：唯有所缘者生业，无所缘则不生。
若谓醒时分别梦中业有所缘故有果，则未睡时之业为未睡分别所缘故有果，极有果报，此是答复。
世尊岂非说一切心所皆空耶？云何说有所缘为业？此是诘难。作为相而有所缘，胜义中则非，此是答复。


 །སྨྲས་པ་ཚེ་ དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་དེ་ཅི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྒོལ་བའོ།།མི་དམིགས་པའི་མཐར་སོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ནི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཉིད་རྨི་ལམ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟུར་གྱིས་ལན་བསྟན་ནས།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱམས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་བརྙེས་པའི་མཐར་བྱོན་པ་ཡིན་པས་དོན་འདི་དྲིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དྲིས་ནས། དེས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་རྒྱས་པར་ཟུར་གྱིས་ལན་བཏབ་བོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་ པར་མཛད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྨི་ལམ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བརྒལ་བའི་ལན་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ དག་སྦྱོང་བ་ནི་དེ་དག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་དག་པའོ། །སེམས་ཅན་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་དག་གི་ཉེས་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མ་དག་པ་ན་ལྗན་ལྗིན་དང་ལུད་ཁུང་ལ་སོགས་པའི མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞན་དུ་མཐོང་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ།ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

所说"具寿须菩提"等中，"于梦中"之声，此处因与无相相顺故，是为显示无所缘之理。若住于无所缘而修习六波罗蜜多，回向菩提时，彼能成回向否？此是不带"何"字而理解的诘难。
以无所缘为究竟相的圆满菩提之无所缘理，是方便中最胜，故以梦为对治所缘之无所缘理，此是婉转作答。然后说："圣者须菩提，弥勒已得无所缘究竟，当问此义。"
问已，彼亦广说无所缘而婉转作答。世尊亦宣说圣弥勒彼语，若问：梦亦无分别故岂非无所缘？答：梦虽非离分别亦是无分别，然非对治分别故说如梦性，此是对诘难之答。
依清净佛土而说："如是有情世间，器世间不净，于彼修清净，即是佛土净。"佛土即是有情与器世间，故净化彼等即是清净。
云何如此？有情世间具饥渴痛苦等相为不净。诸有情见此已，令自佛土有情世间清净，为使佛土诸有情一切过失不生，享受天界受用等，如是如是而行六波罗蜜多。
如是见他处器世间不净相为粪秽污泥等已，令自佛土器世间清净，为使如掌平等故。从"尔时具寿须菩提"至"应用于无上正等正觉"所说。


།དེ་ནི་ཞིང་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་ཡི་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་། །མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མཚན་མ་ སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་།།དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའིའོ། །ཡུལ་ནི་མདོ་ལས་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གསུངས་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བསྒོམ་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་པའོ།།དགྲ་རྣམས་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་བཅུར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།མ་འདྲེས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དགྲ་ ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ཚད་མེད་པ་བཞིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་འདའ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སྦྱོར་བ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཡང་དེར་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་དང་འདྲ་བར་ནི་མི་གནས་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་མ་བཏང་བ་སྟེ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

这是无上清净刹土。依方便善巧而说：
"此之境及修行，
超越诸怨敌，
如实无住力，
及不共相性，
无著无所缘，
相愿皆尽灭，
彼相无量性，
方便善巧十。"
此中"此"指方便善巧。境即经中首先所说三三昧及菩提分。其后彼境之修行，即虽修空性等而不现证。
超越诸怨敌等分为十种修行，因为这些都与"修行"相关。故有十种方便善巧。
其中境，从"尔时具寿须菩提"至"应修不共法"所说。修行，从"世尊告曰"至"不现证独觉果"所说。
怨敌即诸障碍法，以四无量降伏超越彼等之修行，即从"须菩提，譬如"至"如是住亦不现证"所说。
虽行空性等而如鸟行空不住之修行，从"须菩提，譬如"至"而得"所说。
因发广大愿故不现证真际，即在未圆满佛法时不现证真实际，此为如实力之修行，从"须菩提，譬如"至"应如是观察"所说。
不共声闻等之修行即不舍一切有情，从"白言世尊"至"不现证真实际"所说。


 །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དག་གི་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་བདག་གི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ དག་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བདག་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་སྨོན་ལམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པ་དང་སྦྱར་ཏེ།དེ་མཚོན་པར་བྱེད་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་དྲིས་པའི་ལན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསྲབས་ པའི་ས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་སྟེ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་མཆིས་སམ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཆེས་ཉུང་བའི་དྲི་བའི་ལན་བཏབ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ བྱའོ།།ཆེས་ཉུང་བ་དེ་དག་གི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཚད་ཆུང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་ལྟོ་ཆུང་བ་ལྟོ་མེད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།

执著我与我所即是贪著。为了令行此的众生断除彼执，我当证得圆满菩提后为说法，此即无贪修行。从"复次须菩提"至"非如独觉"所说。
我证得圆满菩提后，如何令众生从执著我法之过失中解脱，当如是行，此即无缘修行。从"复次须菩提"至"当得圆满"所说。
我证得圆满菩提后，如何令众生从执著相之过失中解脱，当如是行，此即无相修行。从"复次须菩提"至"当得圆满"所说。
我证得圆满菩提后，如何令众生从执著愿之过失中解脱，当如是行，此即无愿修行。从"复次须菩提"至"此非处"所说。
"彼"与不退转相连，因能表示了知彼故，为彼相修行。应作意空性等而不舍一切众生，此为问答。从"复次须菩提"至"非如薄地"所说。
白言："世尊"中，此处"菩萨摩诃萨"即发菩提心之义。"有如是不退转之法门耶"为问。从"世尊告曰"至"世间不能夺"为答。从众多发菩提心者中不退转者极少之问答，应如前理解。
彼等极少之修行，正因其量小故为无量。如说"腹小女非无腹"。


 །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་རྟོགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ། དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྟགས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས རྣམས་ཀུན།།རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །སྦྱོར་བ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ མཐོང་བའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་དང་ཁམས་གསུམ་པོ་དག་ལས་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་མི་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རེ་རེས་དང་པོ་བདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ནི་རྟགས་དང་པོའོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པོ་དག་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་གཉིས་པའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཞིང་དེས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་རྟགས་གསུམ་པའོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་བཞི་པའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཅོམ་པ་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་སད་ནས་ ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་ལྔ་པའོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་དང་དམྱལ་བ་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངན་སོང་གསུམ་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ དྲུག་པའོ།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་མམ་སད་པ་ན་གྲོང་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་མཐོང་ན་གལ་ཏེ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མེ་འདི་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་བྱས་ན། གལ་ཏེ་མེ་དེ་ཞི་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ འདིར་རྟགས་བདུན་པའོ།

这是《现观庄严论明义释》，由宝源寂造。此为第四品"一切相现观"。
顶现观：
"彼相及增长，
坚固心遍住"等，
当说前述事。
首先是相，依此而说：
"梦中亦见法，
如梦等所见，
顶加行之相，
许为十二种。"
顶现观之相有十二种，即：于梦中亦见一切法如梦。"等"字包含在梦中不生对小乘菩提和三界的欲求等。其中"复次"等词各表前七相。
于梦中见一切法如梦等，是第一相。
于梦中不生对小乘菩提和三界的欲求等，是第二相。
于梦中见在眷属中有如来，闻其说法并修行等，是第三相。
于梦中见如来升于虚空说法并显示神通变化等，是第四相。
于梦中见村落城邑被毁被烧等而不惊惧，醒后亦知三界如梦等，是第五相。
于梦中见畜生、饿鬼、地狱，便作是念："我当如何使佛土中一切种类皆无三恶道"，是第六相。
若于梦中或醒时见村落等燃烧，若我得授记无上正等菩提，以此谛实加持愿火息灭，若火因此息灭等，是第七相。


།གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་མི་མ་ཡིན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བདག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བདག་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མེད་པའི་བདེན་པ་ འདིས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ལས་མི་མ་ཡིན་པ་འདི་གུད་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱས་ན།གལ་ཏེ་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་གུད་དུ་སོང་ན་དེ་ནི་འདིར་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་གུད་དུ་སོང་བ་ལས་ལུང་མ་བསྟན་ པར་ཡང་ལུང་དུ་བསྟན་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དེ་གུད་དུ་སོང་བ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རྣམ་པ་མང་དུ་ཡོད་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བརྒྱད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་བསྟེན་པར་མི་བྱ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་དེ་དག་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཉེས་པ་འདི་དག་རྣམ པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ནས་ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དགུ་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནས།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟགས་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འདི་ལས་ རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡོད་དེ། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། གང་དུ་དེ་དག་མེད་པ་དེར་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་འཁོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དེ།དེ་ལྟར་གང་སྤྱོད་པ་དང་། གང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་མི་དམིགས་སོ།

当男女被非人加持时，菩萨如是思维：以我对正等菩提具有增上意乐心，以我无声闻等心之此谛实，愿此非人离开此男女。若以此谛实加持而使其离去，此即为相。若因魔的加持而离去，对未得授记而起得授记增上慢，是无义之因，此时其离去非为相。如是魔语亦有多种，因为对未得授记起得授记增上慢是退失之因，此为第八相。从"复次"等词至"应知为增上慢者"所说。
不应亲近如是之人，应当远离彼等并对其生起慈心等。了知"我当如何使此等过失一切种类皆无"，应自知已降伏他人，应亲近诸佛菩萨等善知识，此为第九相。即从"菩萨摩诃萨"等至"现在诸佛世尊"所说。
以不依赖他人等而住于般若波罗蜜多，此为第十相。即从"是故须菩提"等至"此中广说"所说。
彼般若波罗蜜多亦因无相故是无执著相，一切法亦复如是。如是有染污，以我执我所执而轮回故。亦有清净，于彼等无处则无执著，是故无轮回，此为第十一相。即从"须菩提白言"等至"有清净"所说。
如是行持的菩萨于任何处皆不行持，因为如是能行所行之法皆不可得。


 །དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པའི་ས་ལ་གནས་ན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་ བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་འདྲ་བ་གང་ཞེ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་པ་དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཉིན་དང་མཚན་དུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར མི་འབྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གཉིས་པ་སྟེ།དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་དམ། མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ མ་ལས་གུད་ན་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དམིགས་སམ།མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་སྤྱོད་དམ། མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དམ། མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡང་གང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དམིགས་སམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་མི་དམིགས་ཤིང་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ།

如是住于不被胜伏地时，任何人也不能胜伏，此为第十二相。即从"白言世尊"等至"是为近"所说。
如是显示诸相已，就增长而言：
瞻部洲众生数量，
供养诸佛善业等，
以此为喻而广说，
增长十六自性也。
何等为何？以瞻部洲众生数量所表示的诸佛，供养彼等诸佛的福德等，称之为如是。宣说般若波罗蜜多等，以及与彼相应作意而住，此二者为第一增长。即从"世尊告"等至"当说般若波罗蜜多相应语"所说。
昼夜住于与彼相应作意，不给其他作意以机会。如一切作意皆是空性，如是虽然恒时安住于诸法法性中，了知无增无减而如是不离，此为第二增长。即从"彼般若波罗蜜多"等至"无有损减"所说。
世尊母于世尊母中行空性耶？不也。离世尊母外，见有于彼行耶？不也。彼于彼中行耶？不也。空性于空性中行耶？不也。离空性外，复见有于彼行耶？色等及佛法亦不也。彼等空性亦不也。如是，能行于彼及世尊母二者皆不可得，任何法亦不可得。


 །དེ་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་མེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་ལྡན་ན་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེར་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེར་གཞོལ་བ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གསུམ་པ་སྟེ།གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ནམ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་གྱིས་གསུངས་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ། མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ལུང་བསྟན་པ་དང་། གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཞི་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་པ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་གི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ལྔ་པ་སྟེ།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བསླབ་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ནས། འོག་མིན་གྱི་བར་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དགོངས་པར་འགྱུར། ཕ་རོལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དྲུག་པའོ།།དེ་ལྟར་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་བདུད་རྣམས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་བགེགས་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐར་མདའ་ལྟུང་བ་གཏོང་ཞིང་འཇིགས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བདུན་པ་སྟེ། དགའ་བོ་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

这无生无灭，是菩萨对无生法的忍，具此者将得授记于不退转于正等正觉，并从趣入乃至现前圆满证悟，此为第三增长。即从"白言世尊"等至"永不损减"所说。
为一切法不生及生故，菩萨将得授记于正等正觉耶？不也。所有授记及现前圆满成佛皆不可得，因般若波罗蜜多无分别故，此为第四增长。即从"须菩提白言"等至"无分别"所说。
受持此甚深般若波罗蜜多时，如是精进，不给其他心及心所以机会，乃至现前圆满证得无上正等正觉，此为第五增长。即从"尔时天帝"等至"非学独觉学处"所说。
如是学习的菩萨，从四大天王乃至色究竟天皆来亲近，如来亦当护念，不生他胜苦及害心等，此为第六增长。即从"如是学"等至"加持"所说。
当菩萨不离般若波罗蜜多时，诸魔将为忧愁箭所中，为作障碍故降下流星并生恐怖，此为第七增长。即从"阿难陀，何时"等至"当得解脱"所说。


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཐེག་པ་པ་ལ་བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འདིས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བརྒྱད་པ་སྟེ།དགའ་བོས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གང་ཟད་པར་བྱ་བའམ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའམ།འགོག་པའམ། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་པ་མ་ཡིན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའམ། བྲལ་བའམ། འགག་པའམ། སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སློབ་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སློབ་པ་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དགུ་པ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གང་གསུངས་པའོ།།ས་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ན་འཛམ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཆེས་ཉུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ འཕེལ་བ་བཅུ་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་གནོན་པ་དེ་དག་ནི་ཆེས་ཉུང་ལ་གང་དག་མ་ནོན་པ་ནི་ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ འཕེལ་བ་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཐ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སེམས་མི་སྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

菩萨于菩萨乘中应与同为一乘道友平等而住，如彼所学，我亦当如是学习，即从诸波罗蜜多乃至一切相智、一切空性、一切法空性等处当学，此为第八增长。即从"阿难陀白言"等至"现前正觉"所说。
菩萨非为灭尽、离贪、寂灭或断除任何法而学，诸法之法性无有灭尽、离贪、寂灭或断除。如是学习即是学习真如，从波罗蜜多乃至一切相智皆是所学。如是学习者将获得一切学处中最胜波罗蜜多，乃至通达一切有情心行，此为第九增长。即从"白言世尊"等至"到彼岸"所说。
如大地中生瞻部河金之处甚少，如是学习般若波罗蜜多的有情亦极少，住于声闻地等，此为第十增长。即从"须菩提，譬如"等至"极多"所说。
不离般若波罗蜜多而证入不退转地的有情极少，未证入者极多，此为第十一增长。即从"须菩提，譬如"等至"当学"所说。
于此行持中，不生起与般若波罗蜜多相违的贪欲、嗔恚、愚痴烦恼相应之心，此为第十二增长。即从"须菩提复次"等至"不生心"所说。


 །དེ་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་དག་ ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་གསུམ་པ་སྟེ།གང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཛད་པའི་གནས་སྐབས་བརྙེས་ ཤིང་ཐེག་པ་དམན་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །འདིར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་ལ་འདིའི་འམ་གང་གིས་སམ་གང་དེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་དེས་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ འཕེལ་བ་བསྟན་ནས་བརྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ།སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །བརྟན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ དང་རང་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་།མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །བདག་རྒལ་ནས་སེམས་ཅན་མ་རྒལ་བ་བསྒྲལ་བར་ བྱ།བདག་གྲོལ་ནས་མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བར་བྱ། བདག་དབུགས་ཕྱུང་ནས་དབུགས་མ་ཕྱུང་བ་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱ། བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

彼不与色相应，乃至不生起与正等正觉相应之心，因为这些都是无所缘的，此为第十三增长。即从"与何相应"等至"一切摄入"所说。
如同萨迦耶见摄集六十二种见，如是般若波罗蜜多摄集一切波罗蜜多，此为第十四增长。即从"须菩提，譬如"等至"当学"所说。
世尊母获得圆满自他二利之位，不现证小乘果位，此为第十五增长。即从"须菩提"等至"现前正等觉"所说。
于此般若波罗蜜多中，所谓真如一切相智之修证是不可得的，此中或由此或以此而出离亦不可得，此为第十六增长。即从"须菩提"等至"行持"所说。
如是宣说增长后，就坚固而言：
不舍有情利，
遍知法三种，
圆满无上际，
此即名坚固。
所谓三种遍知法即：佛法、自然法及不夺法圆满无上，当其不舍弃有情利益时，即名坚固。
云何为不舍弃？即：我已度脱，当度未度者；我已解脱，当解未脱者；我已安慰，当慰未慰者；我已涅槃，当令未涅槃者般涅槃。即从"尔时天帝释白言"等至"令般涅槃"所说。


 །དེ་ལྟར་བརྟན་པ་བསྟན་ནས་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་དག་དང་། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་ མཛད་ནས།།བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གླིང་བཞི་པ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་སྲང་ཚད་དུ་བཟུང་བར་གཞལ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གཅིག་པ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དག་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་ པའི་རྩེ་མོས་ཆུའི་ཐིགས་པ་བླངས་པ་ནི་ཚད་གཟུང་བར་ནུས་ཀྱི།འདིར་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེས་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། གཉིས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་དེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པ་སེམས་དང་དོན་གཞན་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་སེམས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ བསྔོ་བར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སེམས་གནས་པ་བསྟན་པའོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་བས་ན། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི རྣམ་པར་རྟོག་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འཇུག་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་དགུའི་བདག་ཉིད་ དེ།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དགུ་ཡིན་ནོ།

如是宣说坚固后，关于心住：前所说者唯是三摩地，故就三摩地而言：
以四大洲及千界，
二千三千为譬喻，
以其众多福德故，
宣说三摩地功德。
从四大洲乃至三千世界可称量衡重，如是一千、二千、三千世界大海之水，以百分之一毫毛尖取一水滴尚可计量，然于此处从初入大乘菩萨乃至一生补处菩萨等一切善根随喜功德，其福德蕴不可计量。
彼以无二想及无不二想，将此等福德蕴回向无上正等正觉，因此如是缘于福德蕴之三摩地即是回向无上正等正觉之相。因为远离二与不二之想，心不趣入其他心与境，此心安住自性，故为三摩地。即从"世尊如是"等至"回向菩提"所说。此为说明心住。
如前所说：
"于见道与修，
各别之道中，
四种分别之，
对治有四种。"
故就此而言：
"于趣入及退，
所取分别各，
九种自性境，
非如实体性。"
其中所取分别有二：即对所取之分别。云何为所取分别？由于彼等非如实境，以颠倒了知故，就分别而言。彼等之境为何？即趣入分和退分。"各别"者，于二分中皆具九种自性，即有九种差别。


 །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སོ་སོར་དེ་དག་དགུའི་བདག་ཉིད། །གཞན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་ཤེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་ པ་དང་།བཏགས་པར་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིའོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་དག་གི་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་དགུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཛིན་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡང་དག་པར་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་ པའི་ངོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། གང་ཡང་འདིའི་དོར་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་འདིའི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་གཟུང་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོང་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གཉེན་པོ་ནི་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་གཉིས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལྡོག་པའི་ ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །འདིར་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སེམས་ཅན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
众生实有与假立，
分别执著如是许，
凡夫圣者之分别，
各自具有九种性。
其他执著分别有二。云何为二？依次是对实有众生和假立众生的分别。其中第一是凡夫的分别，第二是圣者的分别，彼等各自具有九种自性。
何以称为执著分别？因为对无执著而起分别，由于对非真实存在起分别，故称为分别。即如所说：
若所取境非如是，
彼等何者为能取？
如是彼等能取性，
具有空性之体相。
"执著体性"即指众生自性之执著体性。"彼等"即指执著分别。菩萨应取者为趣入分，应舍者为退分。
其中依趣入分的第一所取分别，从"不退转者"等至"对治分"以上所说。对治即是不生二想及不生不二想的般若波罗蜜多。
依退分的第二所取分别，即从"尔时具寿"等至"现证无分别法而成正觉"所说。此中三界所摄诸法及声闻、缘觉诸法是退分。此分别的对治即是无分别。余者是附带而来。
第一执著分别依实有众生而起，属于凡夫，因为他们未断除此执；不属于圣者，因为他们已断除，且是见道所断的阶段。即从"尔时具寿舍利子"等及从"行于真实"至"行于般若波罗蜜多"所说。


 །འདིར་དཔེ་ནི་སེམས ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སེམས་ཅན་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ པ་ནི་འཕགས་པ་དག་གིས་ཏེ།དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལ་དང་པོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དཔེ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང་གི་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་དང་། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི རྣམ་དགུར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་དེའི་ལས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་དེའི་ལས་དང་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའོ། །རྣམ་པ་དགུར་འདོད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དགུའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ།།འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དགུ་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་ཡང་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ཐམས་ཅད་ཞར་ལ་འོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མཐར་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དོན་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།

这里是完整的中文直译：
此处举例："应当度脱无量无数无边众生"，其对治是"彼等众生究竟无所得"等。余者是附带而来。
第二执著分别依众生假立而起，属于圣者，因为声闻缘觉尚未断除此执，且凡夫本就具有第一种执著。从"尔时世尊"至"彼无所住"所说。其中举例："菩萨摩诃萨"，其对治分是"世尊，无有"等。余者是附带而来。
关于所说此四种分别各有九种，其中第一种九分别是什么？
自性及种性，
修行与成就，
智慧所缘境，
无误违品对治，
自证及作用，
彼业果作事，
依于趣入分，
分别许九种。
"作用及其业果作事"意为作用、业及作事果。"彼分别"指第一所取分别。所以说有九种，是因为依其自性等九种所取境的差别而安立九种。
依趣入分，首先自性等九种是菩萨应取，故关于第一自性分别及其对治，从"尔时具寿须菩提"至"亦不作是念已近"所说。此对治分的一切经文及附带内容，最后以"世尊，菩萨"等间接说明诸分别。如是菩萨之自性即是发菩提心，发菩提心即是自性。


 །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་བསྲིང་བར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདིའི་འོག་ནས་མདོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དངོས་སུ་གསུངས་སོ། །རིགས་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དཔེ་ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བ་དང་དགག་པ་ལས་བཟློག་པས་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྲིང་བར་བྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཉེ་བ་དང་།རིང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའོ།།སྒྲུབ་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་བསྲིང་བར་བྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་ དུ་བདག་ལས་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཉེ་བ་དང་རིང་བར་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ལས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རིང་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཉེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རིང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཇི་ལྟར་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་བཞིན་ལས་གཞན་པ་དང་ནི་རིང་ལ་བཞིན་དང་ནི་ཉེའོ་ཞེས་མི་སེམས་པ་སྟེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རིང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དམིགས་པ་ནི། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
因此，菩萨摩诃萨由于发菩提心的缘故，认为应当远离声闻地和独觉地，并且接近一切种智，这是自性分别。此后以"如是经"等八字直接宣说对治分。种性等分别通过譬喻、有法相似及遮遣相反而间接显示。
修行所依是种性，因此"我应远离下劣菩提，接近佛菩提"，这是种性分别。如同虚空无有差别，于其中毫无远近，如是于法界自性种性中，这是对治分。"于般若波罗蜜多"是指菩萨行持般若波罗蜜多。
以修行而成就即是生起，因此"我应远离下劣菩提，接近佛菩提"，这是成就分别。如同幻化人由于无分别故不作是念："我离幻师远近"，如是行持无分别般若波罗蜜多者不作是念："我离下劣菩提远而近佛菩提"，这是对治分。"于般若波罗蜜多"不是指般若波罗蜜多，因为行持般若波罗蜜多无分别故。
智慧所缘无误即是无所缘。因此"我离下劣菩提远而近佛菩提"，这是无所缘分别。如同镜中影像不作是念："我异于面容而远离之，与面容接近"，因为不存在故。如是行持般若波罗蜜多者不作是念："我离下劣菩提远而近佛菩提"，这是对治分。所谓不存在的所缘，是因为无有故。


 །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་དང་མི མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྟོག་པ་མི་མངའ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་བས་ན་བདག་གིས་གཉེན་ པོའི་ཕྱོགས་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེད་པ་པོ་དང་དེའི་ལས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་དེའི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལས་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་བདག ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རིང་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ཉེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཟད་པར་བྱེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་པའོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོག་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ འགྲོ་བ་དང་།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམན་པ་ པ་ནི་ཞན་པ་ཉིད་དོ།།རྟོག་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་དགུ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
无分别智是对治，分别是违品，这是对治与违品的分别。如是如来无有对治与违品的分别，因为仅是法界故。如是"般若波罗蜜多"是对治。因此"我将从对治分获得违品的灭尽"，这是自证分别。
如同如来断除一切分别，如是"般若波罗蜜多"是对治分。菩萨作为能作者及其事业修习对治分，以及其所作果即违品灭尽，这是作者、作业及作果的分别。如同如来的化身由于无分别故不作是念："我离下劣菩提远而近佛菩提"，如是般若波罗蜜多亦然。如同彼如来化身虽行自事而无分别，如是菩萨虽修习般若波罗蜜多而不作分别。如同化身虽成办彼事果而无分别，如是以修习般若波罗蜜多虽灭尽分别而无分别，这是对治分。
这是宣说第一所取分别及其对治九种。第二所取分别九种是什么呢？堕入轮涅故，分别为下劣性，及无摄持，修行不圆满，为他缘所转，所为颠倒，片面及种种，于住与趣迷惑，及随行。此九种分别自性，是违品所依，从声闻等意生。所谓下劣即是劣弱。菩萨应断除分别下劣等九种过失的体性，这是违品所依。


 །སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱུང་བའོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མ་ཡིན།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དྲུག་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའོ། །དྲུག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དྲུག་པ་མེད་ན་རྟོགས་པ་དམན་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི། དྲུག་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕན་ཡོན་ནི་དང་པོར་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་པའོ།།དེ་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པ་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་དོ། །དྲུག་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་མིང་ཡང་མི་ཐོབ་པ་དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ གིས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འཁོར་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཞི་བ་ཡང་ཡོད་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལྔ་པོ་དག་དྲུག་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་བདུད་ལ་སོགས་ པས་མི་ཚུགས་པ་ཡིན་ལ།དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་དག་དྲུག་པའི་གོ་བགོས་ན་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྐྱེན་ གྱི་སྒྲ་ནི་རག་ལས་པའི་ཚིག་གོ།།གཞན་གྱི་རྐྱེན་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དྲུག་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི། དྲུག་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆུ་བོ་གང་གཱས་ཆུ་བྲན་གཞན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྔ་པོ་དག་གི་དྲུག་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལྡོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
由于未断除对轮回与涅槃的追求，故从声闻等意生。由于不见实有的执取，故非轮回；由五波罗蜜多非涅槃，故何需第六？这是质疑。以第六能断除分别而答。虽有五波罗蜜多，若无第六则成下劣证悟等，这是下劣证悟等分别。
彼等之对治分是：唯第六无分别，其功德如初所说"尔时具寿须菩提"乃至"甚为稀有"。其中两个"譬如"句是下劣证悟分别。其后八个"譬如"句是八种分别。
由离第六故，五波罗蜜多之名亦不得，因此不能获得以六波罗蜜多所得之佛菩提，而将堕入轮回。寂灭亦有，由于不见实有执取故，这是下劣证悟分别。
若五者为第六所善摄持，则魔等不能侵害；若无第六则无此，这是无摄持分别。彼等若披第六铠甲则魔等难以降服，若无第六则无此，这是修行不圆满分别。
"缘"字表示依赖义。应当了知唯依他缘，而非自相续的决定。因此彼等趣入大菩提唯依第六，无第六则不能，这是为他缘所转分别。如恒河水引导其他溪流入海般，为趣入佛菩提故，五者之第六是所为，若无第六则无此，这是所为颠倒分别。


 །དྲུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དྲུག་པ་མེད་པར་གང་ཟག་གི་རྫས་སུ་མི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལྔ་པོ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་དྲུག་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་དག་དྲུག་པ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་ལ།དྲུག་པ་མེད་ན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་འགྲོ་བ་དང་འདུག་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་ འཇུག་པ་ལ་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་མེད་དེ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ན་ལྔ་པོ་དྲུག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་དྲུག་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའོ།།མིག་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ་ཕྱིས་ལོང་བ་བཞིན་དུ་ལྔ་པོ་དེས་ཁྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲུག་པ་མེད་ན་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། འཛིན་དང་སོ་སོར་གཏོང་བ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ། ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བཏགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཛིན་པ་དང་སོ་སོར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགུའི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ དགུའོ།།དེ་དག་ཀྱང་འཕགས་པ་དག་གིས་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ འཛིན་པ་དང་གཏོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་བརྗོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
第六是遍行一切，五者是局部，因此虽然无第六而不见补特伽罗实有，也能尽烦恼障，但不能尽所知障，这是片面分别。五者摄入第六中，由与第六同一味故而得波罗蜜多，因此彼等与第六无别，若无第六则成差别，这是种种性分别。
譬如转轮王军队，若无宝轮行止，则无住与入，因为自身不知故。如是第六由遍知一切相故而行进并安住其中，五者随顺第六，若无第六则无此，这是于住入愚痴分别。如有眼者，第六由遍知一切相故而先行，后如盲人般为五者所引导，若无第六则不能行进，这是随后行进分别，因为是以果假立因故。
这是所取分别第二之九相。执取分别第一之九相是什么呢？如说："执取及舍离，作意与三界，相应及安住，执著及假立，贪著与对治，如欲行损减，应知初执取。"即对执取、舍离等九法执为实有的分别，是九种执取分别。
由于圣者已断除彼等，故是凡夫之法。彼等之对治如经所说即是第六——无分别。其中"白世尊"等乃至"不执不舍"是执取与舍离分别，并说明对治分。从"白世尊"至"证菩提"是作意分别。


 །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་གང་དང་ཡང་འདྲེ་ བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དངོས་པོར་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ ཉམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་དང་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་མེད། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ ལྡན་དང་།།གནས་དང་རིགས་ནི་འཛིན་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཏགས་པར་ཡོད་པའི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་འདིར་དྲུག་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དགུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་དང་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སུའི་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ གིས་ནི་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དྲུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ནི་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་མེད་ན་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"白世尊"至"不与任何法相混"是与三界相应的分别。从"白世尊"至"不住"是安住分别。从"白世尊"至"行般若波罗蜜多"是执著分别。从"若"至"此非道理"是假立事物分别。从"具寿"至"是行"是贪著分别。从"白世尊"至"当住"是对治分别。从"须菩提，譬如"至"当住于彼"是如欲行损减分别。
这是第一执取分别之九相。第二执取分别九相是什么呢？如说："不如意出离，无执道非道，有灭之生起，有法及无法，住处与种姓，希求及无因，反驳与所缘，是为第二执。"
此中第六是不见假立之执取。若无彼，则如所欲不能出离等九种过失，即是九种分别。这些也非凡夫之法，因为他们本来就有。那么是谁的呢？是声闻缘觉的法，因为他们尚未断除。如经所说，彼等之对治即是第六，因为必定趣向佛菩提故，第六是五者之导引，若无第六则定趣向小乘菩提，这是不如意出离分别，即从"须菩提，譬如"至"平等而行"所说。


 །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ། ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་དེ་དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ལ།དྲུག་པ་མེད་པར་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཚིག་སྔ་མའི་མཇུག་ལ་དགག་པའི་ཡི་གེ་སྦྱར་ཏེ་ཡོད་ པས་སོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དྲུག་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ དང་འགོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རོ།།དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པ་ཡིན་ལ།དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་དག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། ། རིགས་ནི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། དེ་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིན་ལ་དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས གང་གསུངས་པའོ།།གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་མེད་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
一切相智道是菩萨道，声闻等道非彼等之道，这是对道与非道的执取。若无第六则无此，这是无执道与非道分别，因为在前句末加否定词故。从"白世尊"至"道与非道"所说。般若波罗蜜多于任何法不生不灭，若无第六则成生灭，这是生灭分别。从"白世尊"至"应勤修六波罗蜜多"所说。
于彼等应如何精进呢？即从色乃至一切相智，既非相应亦非不相应。若无第六则无此，这是相应不相应分别。从"白世尊"至"应精进"所说。从色乃至一切相智不应住著，这是精进。若无第六则于彼等住著，这是住著分别。从"须菩提复次"至"现证菩提"所说。
种姓即种子，此中一切相智即六波罗蜜多，若无第六则彼将毁坏，这是种姓毁坏分别。从"须菩提譬如"至"度脱轮回"所说。为不依赖他人等目的应学习六波罗蜜多。若无第六则所求不得成就，这是无所求分别。从"须菩提如是"至"说"所说。


།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དྲུག་པ་དང་བྲལ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དྲུག་པ་ལ་སྤྱོད་ན་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲུག་པ་མེད་ན་དེ་གཉི་ག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དམིགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགོངས་པར་མི་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དགུ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལྟར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཉིད་ནི་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ སོ།།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་དགུ་པ་དག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་རྟོགས་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་གསུམ་ ནི།བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བར་ཆད་དང་བྲལ་ཞིང་འདི་ལ་དེ་མེད་པས་ན་བར་ཆད་མེད་པ་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་སྟོན་པའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ གནས་པའི་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ལ་སྟེ།དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
一切法皆从般若波罗蜜多而生，若有般若波罗蜜多则能证得一切相智，若离第六则不能，这是无因分别。从"何以故"至"应学一切相智"所说。修行第六则魔等难以降伏，三世如来作意，因一切法无所缘故。若无第六则二者皆无，这是对治与所缘分别。从"须菩提譬如"至"不作意"所说。这是显示第二执著分别的九种分别。
如是已说见道所断三十六种分别及其对治分的见道后，见道之功德即从"尔时天帝"至"当成佛"所说。其中见道之后不会立即成就菩提，因为被九地所间隔。虽有如此间隔，但不能说不能了知必定会成就的决定性。此处确实能够了知，其三种原因是：
"示他菩提及，彼因皆回向，
得彼无障碍，多福德为相。"
远离障碍且此中无彼故为无障碍，即是"若无则不生"之义。若无得菩提则不存在者，即是得彼无障碍因，这是能了知彼。其亦有三种：其中第一是示他菩提，即授记。"他"是指住见道的六百比丘，从"尔时彼众中"至"应行般若波罗蜜多"所说。


 །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་དུ་གཏོད་པ་ སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ལ་གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རབ་ ཏུ་སྦྱོར་བས་བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པ་སྟེ།ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །ཡང་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར།དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ནི་མཐོང་བས་ སྤངས་པ་དེ་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུངས་ངས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལ་ཟད་པ་དང་མི སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན།ཡུལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་པའོ།།དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ལྗགས་བཀྲམ་པས་དེ་དག་གི་དད་པ་སྐྱེད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"其因"是指现在与未来的菩萨们为菩提之因而回向。将般若波罗蜜多付嘱阿难听闻受持，这是第二因。从"阿难，善男子"至"当般涅槃"所说。以般若波罗蜜多精进修习的多福德相是第三因，从"阿难，若汝"至"般若波罗蜜多无量"所说。
或者，见道能立即引生菩提，因为："尽智与无生，智慧称菩提，无尽无生故，应知随其次。"所说。"垢"是指烦恼和分别。尽智与无生智即是菩提。见道所断彼等于见道之后立即成就，就此而言是无障碍因。
其中，了知诸法无尽即是尽智，了知生无实即是生智。从"白言世尊"至"此是我所说陀罗尼"所说。云何得知？因为诸佛皆从此般若波罗蜜多而生，此中"此"的含义是指菩提自性。
那么，为何说彼为尽智与无生智？因为说境无尽故说无尽。彼等又从何处得知？因说彼等诸法无生，若无生则何有尽故。如是，这是以略说方式显示菩提之相。为钝根者而伸舌相以生起彼等信心，以显示功德而生起欢喜所说。


 །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་པོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྟན་པའོ།།གཟུགས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་མན་ཆད་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པས་ཟད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་སྔོན་བྱུང་བའི རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟད་པར་བྱས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་དག་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། ། མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །སྟོན་པ་ལ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཡིས། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད་པའམ སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཁོ་བོས་ངོ་མཚར་དུ་བརྩིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
从"尔时具寿须菩提"至"如是菩萨摩诃萨般若波罗蜜多修习圆满"之间宣说了证悟菩提的特征。此中"甚深"是指具有尽智与无生智特征的菩提。"因虚空无尽故"是开示。"色无尽"等是说色等仅是真如性故无尽。关于"色等如虚空不可尽知"，色等唯是真如性而各别显现即是色等如虚空。"彼不可尽知"是解释。此下是功德。
"如何修习得以圆满"是考虑到：将成为寂静之因，而不具增上之因。以一切种智回向方便善巧而作答。这是广说菩提之相。如是以略说与广说显示了尽智与无生智的菩提特征。
其他人认为：过去分别念通过对治而灭尽，未来不生起，即是尽智与无生智的菩提。为了论师明确此义而说：
"无灭性之中，以所谓见道，何种分别尽？何得无生相？
他法亦存在，于师亦说有，所说智障尽，于彼我称奇。
此中无所除，亦无所增添，于实性实见，若见真实解。"
以自相空是诸法自性，即自体。彼亦无始无终。因此以见道既无何种分别念可尽，亦无何种无生可得。如诸法相是有，如是说彼等导师所知障已尽，对于他人如此所说，我感惊奇。因为彼等之相并非如实存在，因为不能经得起观察。


 །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ལོག་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བསལ་ཞིང་དོར་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ལ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལའོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་རེའི་སྒྲ་ལས་རང་གི་དོན་ལ་ཟློས་པའི་རྐྱེན་བྱུང་བ་དེ་བས་ན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ལ་གནས པའོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལས་གཞན་པ་ལྔ་པོ་དག་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་གོ། །རེ་རེ་ནི་དྲུག་ཚན་ཏེ། བསྡུ་བར་བྱ་བ་དང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དག་དྲུག་ཚན་ནང་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པའོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྡུས་ནས་གང་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་ བཅོས་མཛད་པས།དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོན་ལས་ཅུང་ཞིག་ཉུང་བ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་ཚན་དྲུག་ པའི་ཅུང་ཞིག་ཉུང་བ་ལས་འོག་ཏུ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།ལུགས་མི་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
同样，所知障也并非已尽，因为差别性颠倒的所知障对治分不相应故。因为相空性故，种种唯是法性，因此无有任何对治分所应断除与舍弃，亦无任何对治分所应增添，因为无生故。那么应当如何？应当如实观察真实性，即应如是观察种种唯是法界性。若如是见，则从所知障中解脱。
此中见道刹那有几何？故说：
"布施等一一，彼等互摄者，一刹那忍摄，此即是见道。"
此中"此"是指顶现观。一刹那是见道。彼亦是由忍所摄，而非由智所摄。从"一一"声而生重复词根，因此住于布施等一一中。"彼等"是摄其余五者。"互"是彼此。"一一"是六组，因为所摄与能摄六组相杂故。
这是见道，即世尊所说从"云何"至"住于般若波罗蜜多而摄持禅波罗蜜多"。此中从般若波罗蜜多至禅波罗蜜多所说者，论师说：
"尔后入等持，狮子奋迅定，缘起顺逆观，如是作观察。"
应从略义中了知。"尔后"是从第六组略义之后，入于狮子奋迅三昧，如经所说，菩萨观察缘起。"逆"是指顺序相反。


 །སེང་གེ་ རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་མདོ་དྲུག་ཚན་དྲུག་པའི་འོག་ཏུ་གསུངས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་ཏེ།ཐོད་རྒལ་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ ནས།།འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་དགུར་སོང་ནས་ཤེ་ན། འགོག་པའི་བར་དུའོ། །འགོག་པའི་མཐར་བྱས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་འགྲོ་བ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དགུར་སོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞི་དང་ལྔ་དང་། དྲུག་དང་བདུན་དང་། བརྒྱད་རྣམ་པར་རྒལ་བའི་བར་དུའོ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་འགྲོ་བ་གཉིས་པ་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།འདིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ཞིང་འགོག་པའི་རྗེས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དགུ་པ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འགོག་པ་ལས་འགོག་པར་ལྡང་བ་ནི་ མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང་ཤུགས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོང་བ་ གཉིས་ཏེ་རྫོགས་སོ།། །།འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་སོང་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་འོངས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
那狮子奋迅三昧也是在第六个六组经文之后所说，其后说跳跃三昧，此跳跃即是修道。论师对此说：
"入九等至中，具灭尽定者，往返二种已，取欲界识心，非等持为际，跳跃而入定，越过一二三，四五六七八，乃至灭尽定，如是不同行。"
"是"是指余下的。如何是呢？于九等至中二种往已。如何往九中？乃至灭尽。以灭尽为终者，是指四禅、四无色及灭尽等至之义。
这是第一种行相，即从"须菩提，何为菩萨摩诃萨跳跃三昧"至"成就住于灭受想定"所说。
又如何往九？乃至越过具灭尽定的一、二、三、四、五、六、七、八。"取欲界识，非等持为际"是指最终至非等持心之义。
这是第二种行相，即从"从灭尽定起，入初禅"至"从灭尽定起，住于非等持心"所说。此中于八等至中，每一皆于灭尽后入定，而第九则不能入定，因为从灭尽起入灭尽不应理故。因此，由于邻近及势力，入无想无想处定已从中而起，入灭尽定已从中而起，住于非等持心，此为二种往，圆满。
"已来"是指从所往之非等持心住处返回，即是九等至。


 །ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་ནི་རིགས་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། མཉམ་པར མ་བཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་འཕོས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་རྗེས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་བས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་སོང་བ་ལས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཐོད་རྒལ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་དང་མི་འགལ་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་འཕོ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ལས་ནི་དེ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐོབ པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ནས། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་ བཟུང་དང་།།དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་དང་། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ རྣམ་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྒྱས་པར་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། གང་དག་གི་གཉེན་པོ་དང་ནི་གནས་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོ ནི་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如何不同？不同行是指种类不同而行，即从非等持转为非等持，从等持转为非等持之义。
关于"已来"，也要连接"取欲界识，非等持为际"等语。因此，从初禅起住于非等持心。如是二种往后一次返回，即从"从非等持心起入灭尽定"至"从初禅起住于非等持心"所说，这是从二种往后一次返回。
若跳跃入定是三昧，如何与非等持心不相违？因为对入定者的转移假名为入定，故无相违。
如经所说，此三昧之业即从"于此跳跃三昧中"至"获得"所说。
如是说示修道已，当说三十六种修所断。其中，所取分别初九种：
"略广佛教授，所摄受皆无，三时功德无，及三种妙道，此一取分别，行相之所缘。"
"一"是指第一。于般若波罗蜜多修习即是行相，其特征即是所缘，是其境。略即以波罗蜜多等真如等共相。广即以自相。不知彼等即是略广分别。
其对治从"应学众多处"至"属欲界"所说。
无佛教授所摄受的分别即是分别。其对治从"若如所说"至"彼等亦从此生"所说。
"三时功德无"是指无利益。


 །སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་དུས་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་ པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ།།གང་གི་གཉེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པཱ་དེ་ལ་ལེགས་པ་འདི་དག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་མི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་པའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། །གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །དེ་དག་གང་ལས་དང་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། གང་ གི་ཕྱིར།སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མི་སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་ གི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ཅི་ལགས། མ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་བསྒོམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་ པ།འོ་ན་ཅི་ལགས། བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མ་བསྒོམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུའོ།

以下是完整的中文直译：
分别认为加行道时、见道时和修道时无功德，这是分别。其对治从"某菩萨摩诃萨"至"应知修习般若波罗蜜多有这些善"所说。
关于"三种妙道"，菩提道有三种：加行、见道和修道，不知此即是分别。其对治方面以"世尊，如何"等和"若有如是说"等所说。
如是已说第一种所取分别九种。
第二所取分别的对境是什么？"第二心及心所，所缘境为许，"它们从何处及九种是什么？因为：
"心不生及与，菩提心不作，小乘作意及，圆觉不作意，修与无修及，彼等之反转，如实义非实，分别于修道，应知。"
这是从"白言：世尊"至"如法界"所说。
其中"从初发心"是指不发菩提心的分别。"乃至菩提心"等是指作意菩提心的分别。"白言：世尊何也"等是指作意声闻缘觉的分别。"一切相智"等是指不作意正等正觉的分别。"白言：世尊"等是指修习的分别。"白言：若尔何也，未修"等是指未修的分别。"白言：若尔何也，虽修亦修"等是指非修非未修的分别。"白言：世尊若尔何也"等是指非如实义的分别。这是第二所取分别的九种。


།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དགུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་ཉིད་མིན། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། ། ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་དེ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་ཏུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གིས་གཉེན་པོ་ནི་གསོལ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བགྱིའམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་སོ། །དབྲི བ་མེད་པ་དང་བསྣན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།དེ་གང་ཡིན་པ་གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་དག་ནི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་སོ།།ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པའམ་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་གང་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ། གཉི་ག་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་དེ་དག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
第一能取分别九种是什么？
"众生假名境，法假名非空，贪著及分别，自性作实事，三乘及非净，行为诸散乱，执取为第一，应当知宣说。"
所谓"众生假名言说"是众生假名分别，其对治从"白言：法界云何"至"应学一切法"。从"色等"至"应学一切相智"是说法假名分别。"无减无增"是对治方面。
二者皆从"白言：世尊"至"以见一切法自相空性故，应学无所造作"所说。
"一切法非自相空"是非空性分别，其对治方面从"白言：世尊"至"须菩提，此等二"所说。
"于诸法缘或不缘诸法"是贪著自性分别，即贪著自性分别。缘与不缘平等性是对治方面，因二者皆不可得，即从"白言：世尊何也"至"应行般若波罗蜜多"所说。
从"此是色"至"一切相智"是法分别自性分别，其对治方面即"如何无所得，如是应分别彼等"。二者从"白言：世尊若"至"如是不通达一切法"所说。
"为色等事于世尊母行"是事义分别。"不为色义行"即是对治方面。


 །གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མ་བྱས་རྣམ་པར་མ་བྱས་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་ པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །གལ་ ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོན་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།གཉི་ག་ནི་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ནས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་གིས་བརྒལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ ནོ།།ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དགུ་བསྟན་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ ལམ་འབྲེལ་པ།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
二者从"白言：世尊若"至"以无作、无分别、无造作之理，应行般若波罗蜜多"所说。
"住于三乘"是三乘分别，其对治方面即"不见少许法可得"。
二者从"白言：世尊若"至"应信如幻，应行般若波罗蜜多"所说。
"若如来如幻，于彼云何成为净供"是非净供养分别，"以如来名及如来法性为量"是对治方面。
二者从"白言：世尊若如是幻"至"无有差别"所说。
"行般若波罗蜜多入法性，此是一切法之法性"是行为散乱分别。散乱即差别分别，即是分别。其对治方面从"须菩提如是"至"不见异于住"所说，从"诸法法性"至"不应散乱"是说明对治方面。散乱分别应当间接理解。
此后是须菩提语问难，世尊语答复。
如是说明第一能取分别九种后，关于第二能取分别说：
"众生假名及其因，境者修道相关联，于彼能作损害故，余违品等有九种。"
众生假名即假立为佛及菩萨等。其因即一切相智等。彼等境相应如实是其境者。修道相关，违品即是修道违品。"于彼能作损害故"即是能摧破之故。


 །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ གི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་ སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཐ་མར་གྱུར་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།རང་རང་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ།།རབ་འབྱོར་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་ ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཞི་བའི་ལམ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་གང་ལ་གནས་ནས་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ ནི་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྨོངས་པའོ།།གང་ཡང་གནས་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ ཞར་ལས་འོངས་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"余"即是第二能取分别。如何是九种呢？因为：
"三种遍智之，自性如实障三种，寂道及如是等性，相应与不相应及，不平等及苦等与，诸烦恼之自性及，于无二中诸愚痴，分别即许为最后。"
"愚"即是愚痴自性。"最后"即是所取能取分别中的最后。
"三种遍智之自性如实"中，各自相关的三种障碍即是愚痴。
其中分别是从"白言：世尊一切相智"至"应于诸正等觉佛"是对一切相智的愚痴。
从"须菩提若有如是说"至"菩萨摩诃萨应知一切道"是对道智的愚痴。
从"白言：世尊何故"至"非一切道中"是对一切智的愚痴。
从"白言：世尊"至"何故名般若波罗蜜多"是对寂道的愚痴。此中住于何处而现证寂灭，即名寂道，是愚痴。"以无所住而现证实际"是对治方面，由此也说明唯般若波罗蜜多是寂灭，于任何处都无所住。余者是附带而来。
"如是等性般若波罗蜜多相应不相应"是相应不相应分别，其对治方面从"须菩提复次"至"以无相为一相故"所说。
"般若波罗蜜多道余平等性"是对不平等性的愚痴，其对治方面从"须菩提复次"至"应行于义"所说。


 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མི་རྟག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དོན་ཡང་ མ་ཡིན་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །གཉིས་དང་ གཉིས་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ན་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་ན་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ ཡི།།བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྦ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་ཅུ་ རྩ་གཉིས་པོ་འདི་བསྟན་ནས།ཡམས་ནད་དེ་དག་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་འབྱུང་བའི་གེགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ནའོ།

以下是完整的中文直译：
对"行持般若波罗蜜多者不应行于无常、苦等"的愚痴，其对治方面从"须菩提复次"至"如是应行般若波罗蜜多义"所说。
"非义亦非无义"是诸烦恼自性，对此愚痴的分别。其对治方面从"白言：世尊"至"非以二相"所说。
"二与无二不可得"是无二之体性，对所得彼者的愚痴，即是其分别。其对治方面从"白言：世尊何故"至"令解脱众生执著"所说。
此中世尊说"于不可得时"是就二与无二不可得而说，此是其义。
如是，二种能取分别即是对非如实义的分别，因此菩萨行岂非成无义耶？
对此说"如是白言"等。菩萨行此难行非无义，因成办所欲义故，此是其密意。
如是已说九种能取分别。
若善说三十六种修所断分别及其对治，如何成为功德？
"此等疫病尽灭已，如久后得喘息般，一切种中能成办，众生安乐诸功德，如诸河流入大海，以胜果所覆蔽之，于彼大士菩萨所，一切种中皆依止。"
宣说此七十二种见修所断分别后，由于彼等疫病即是功德圆满生起之障碍，故于彼等灭尽时。


 །ཡུན་རིང་ལོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་དག་གིས་བརྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཕྱིས་དེ་དག་ ཟད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཚོ་བ་རྙེད་པ་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སའི་དབྱེ་བས་དེ་དག་ཟད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ།མདོ་ལས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་དོན་ནི། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་བཀོད་པ་ལས་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བསོད ནམས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔེར་མཛད་ནས།དེ་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བར་ཆད་དང་བར་ཆོད་ནུས་པ་ནི་བར་ཆོད་དོ། །བར་དུ་ཆོད་པ་མེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའོ།།བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་གང་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནུབ་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"久远已过"是指经过长时间后得以喘息，如同先前被彼等所昏厥，后来彼等灭尽时如获新生。随着地的差别，彼等如何灭尽，自身即如何生起，此是其义。其余易解。
从"须菩提如是"至"当得礼敬"所说。
修道之后是无间三昧，经中从"白言：世尊"至"亦不忍为因"所说。此中菩萨既是此者又是入者。
云何彼为入者？因住于佛道无间三昧故。
此义为："三千众生声闻及，独觉证悟圆满与，菩萨无过安立中，所生诸善为譬喻，以其众多福德故，即是无间佛果位，无间三昧即是此。"
三千世界众生安立于声闻证悟、独觉证悟及无过菩萨中所生善业与所得福德，以此为喻，以其福德众多而标示为更多福德之因者，即是无间三昧。
能障碍与能间断即是间。无有间断即是无间。因此说"得佛果位无间碍"，意为是得佛果位无间碍之因。
"彼即一切种智性"，是说彼佛果位即是一切种智。
从"白言：世尊"至"当念一切种智"所说。
"此所缘无实法性，自在正念为所许，即是四种"中，一切种智缘无实法，即一切法如实相无实法性。自在正念即是彼所依故。一切法相息灭即是寂静，彼即是其行相。


 །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་ དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།འདི་ལ་ནི། རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ལའོ། །སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་བ་ནི་རྒལ་བ་དག་དང་རྒལ་བ་དག་གིས་བསྣུན་པས་འཇུག་པ་སྟེ། བེར་གའི་བརྒྱུད་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། དམིགས་པ་འཐད་པ་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ བཅས་དང་།།གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ནི། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དང་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི། དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བཅུ་དྲུག་ལའོ། །ལན་ནི་དོན་བཅུ་དྲུག་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དྲི་བ་ནི་འཐད་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།འཐད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ།།ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་དེའི་ཚེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
从"白言：世尊一切种智"至"即是相"所说。
对此："诸说者相续而诤。"其中"对此"是指对一切种智。"诸说者相续而诤"是指诤者与诤者相互攻击而行，如同连续的击打。
云何相续而诤？因为：
"所缘之理彼自性，
决定执取及遍智，
胜义世俗诸智慧，
加行三宝皆具足，
方便具足佛证悟，
颠倒及道皆具足，
对治违品诸相状，
修习等事诸说者，
邪解一切种智依，
共有十六种所许。"
"十六种"即是十与六之义。"一切种智所依"即是住于一切种智者。
为何是十六？因为彼等是所缘之理等十六义。答案即是十六义。彼境之前分即是邪解。
其中因一切种智所缘无实，从"白言：世尊"至"何以故"之问，是对理之邪解，认为无实即色与眼等是从所取能取门中所缘。
理者，从"须菩提如是"至"当知一切法无实自性"所说，意为离所取能取即是无性，及是真如等自性故。
从"白言：世尊"至"成熟有情"是对彼自性决定执取之邪解，认为见真实性有何方便善巧。
答案从"世尊告曰"至"当得永断"，意为布施等决定执取无实自性，即是彼时方便善巧。


 །དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ལགས་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ལན་ནི། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་པར་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དོན་དང་དེ་སྣང་བའི་བློ་དང་དེར་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་ པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་སྤྱན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གཟིགས་ནས་སོ། ། དངོས་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་དངོས་པོར་བཏགས་པས་སྟོང་པས་བསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱིས་པས་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་མི་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་འདུ་བར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་ པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་གསུམ་ཡང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་སོ་སོ་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ན་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
当显示未见真实性的方便善巧时，应当以意趣理解"圣者们如何"，这是邪解。答案即是"一切种智之智慧"。从"决定是佛眼"至"非胜义"所说。
总义是：相即是差别，因为以现量体验一切故为一切种智。事即是一切种智，因为彼智慧即是真实智慧故，为一切种智之智慧。
彼等诸法皆有遍计、依他起、圆成实三自性，即是所取能取之义及其显现之心与彼假立之自性空。此三者亦是无实自性三相。
关于"佛眼"，因通达胜义故，菩萨即是佛。彼眼即是真实智慧。"彼观察"即是见到二空性。"亦不见事"即是依他起自性，因为彼以假立为事而空，住于遣除之自性故。"彼亦不可得"即是遍计所执自性，因为凡夫所执如是不存在故。"何况"即是更加。
"无实"即是遍计义，因为彼如相不存在故。因此，彼等极不可得即是缘空性。缘空性即是彼等不可得，如是互相会合。
二空亦是以二无实为相故是无实自性。因此从"须菩提，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时"至"无实自性"所说。三种无实亦是何等自性即称为此。若将彼三相各别与布施、施者、受者等相配，则成极多相。"无实"即是二空相之义。


།ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྱས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཞན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ གཞན་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལས་དང་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །དངོས་པོ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འཚལ་བར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དང་མི་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའམ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་པ་དང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།འདིའི་དོན་ནི་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་བྱིས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འམ་དངོས་པོ་ མེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འདིར་དེ་དག་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཞེས་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ མཐའ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ནི་གང་གིས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་སོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་འོག་མས་ནི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འདིར་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཞེས་ལོག་ པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"知道"即是真实了知之义。"无作"即是离作者，这是另一种相。为何如此？因为无自相续的作者故。"诸法离法性"是另一种相，因为诸法相中无业与作用故。
"法中事物"即是依他起。"无事"即是遍计与圆成实。"不可知"即是无实自性，因为不具有能知性且离所取能取故。
关于"以一切法无所知故无实，或以无实故"以及"不应如是"，菩萨如是宣说，这是世俗谛，非胜义谛。这是对一切种智智慧的邪解。"世俗谛是一回事，胜义谛是另一回事"，这是邪解。
答案从"世尊告"至"应如是行般若波罗蜜多"所说。此义即是彼等真如是圣智之境为一。世俗是凡夫识，故以此对凡夫说有事或无事，如是邪解二谛。
从"具寿须菩提"至"是行菩提"是对修行的邪解，此中邪解为"彼等是谁的言说"。如是缘三边而行布施等是菩萨行，若异此则思维"谁于何处能施何物"。下文词组是回答。
一切法空性之行即是行菩提，故彼即是菩萨行，此是其义。
从"如是告已"至"故为佛"是对佛宝的邪解，此中邪解为"此是谁的言说"。


།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ལྡན་ པའི་རྐྱེན་མི་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཁྱབ་པའི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སེམས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ གྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པའོ། །རྟོགས་ པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ།དེ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བ་གསུམ་མོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དེ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ།།རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་རྟོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་སྒྲས་ཀྱང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བ་འདི་ཡོད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ་དོན་ ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ལུས་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གཅིག་གི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
作是念："若因为有智故为佛，则任何所谓的智都将成佛；若因具有智慧故为佛，则一切众生都将成佛，具有作用的缘不合理。再者，若说因遍知一切故称佛，则所取能取成立。"余者为答。
关于"具真实义者即是佛"，具有真实无颠倒义境者即是真实义。一切法真如一味极明了者，即是"佛"之义。
"复次须菩提"等所说的佛声义的二种确定词：所谓"法"即一切法。"真实"即成为真如一味。"现证正觉"即完全真实了知。"彼"是作者的第六格。
因通达故为佛。此中有三种殊胜故为佛：一切义性、无颠倒性、真实性，此为三种殊胜。
关于"通达真实义"，一切法聚真如一味即是真实义。"通达"即现前。此义为：因通达故为佛，通达与真实智慧即是此，以总声说别相故。
由具此殊胜故为佛，即一切义性、无颠倒义、真实性。
以佛声义的另一确定词说：因如实现证一切法故称佛。此中"一切法"即佛一切法，因为殊胜故。
关于"现证正觉"，"正觉"之声即是佛性。"现"即彼之完全，意为了知离一切戏论。"如实"即以极清净法性体性。"称佛"是欲说总称的单数词。


 །དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན་པ་སྟེ། ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ། །དེ་བས་ན་ གསུངས་པ།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་མམ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་གཉི་ག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ པའོ།།མདོ་འོག་མ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གསལ་བཞིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་མིང་ ཡིན་གྱི།དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་གསལ་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་ པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ནི་ ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བས་ན་གཞན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་ གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་ལས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་བརྫུན་པའི་ལྷག་མ་ཙམ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
若是由通达而为佛，则由何而知？即彼等法为谁所有，因为已近故。离一切戏论及如实者从何而来？从总声亦能了知别相。
此中法聚即佛圆满受用身极清净。诸佛极清净法性即自性身，故称佛。
从"须菩提白言"至"菩提"是对法宝的邪执。因超胜一切法故，无上菩提即是法宝。故说：
关于"菩提"等，"何为语词"即是邪执。作是念："若仅是通达或殊胜智慧为菩提，则此二法非超胜一切法。"
下经为答：所谓"菩提"即空性，因离一切法一切戏论而明显，若异此则成太过故。"仅是语词"即假立名称，非义，此为其义。
或者"不二义即菩提义"，即如是：因真实通达一切法故为菩提，彼亦即彼等成为空性自性不可分离而明显。
或者菩提非仅是通达。若尔云何？菩提即一切法之自性。其真如即如其本然以自性而住。"无谬真如"即离一切戏论无颠倒。
关于"非他真如"，他即依他起自性异于遍计。其真如即真如事，即别别显现假立自性。由离彼迷乱相故，即非他真如。
关于"不成异相"，仅了知自性而由无明习气所作虚妄余分了知即成异相。


།བག་ཆགས་ཟད་པ་ལས་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེ་ན། མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའི་མང་གི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །མིང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་ཡང་ཡིན་པས་ ན་མིང་དང་མཚན་མ་སྟེ།མཚན་མ་སྨོས་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མིང་དང་མཚན་མའི་སྒྲ་འདིས་མིང་དང་མཚན་མས་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་སྣ་ཚོགས་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ།།ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་སྣ་ཚོགས་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་ གྱུར་པར་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱབ་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཙམ་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། ཚིག་གཅིག་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཉིད་འཐུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་གསལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཤུགས་ལས་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ལས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ལུས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་སྒོ་ ནས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
由习气尽而离彼即不成异相，由彼等一切显明为空性，故说此即是菩提。
关于"此菩提仅是名相"，若问此菩提声说何？即说仅是名相，说为无色蕴之名声。因既是名又是相故为名相。说相是为遮无因不相应行故。故此名相声以名相遍及体性表示菩提，即仅是种种名相唯识即称为菩提。
"仅"字表示决定义。唯是菩提，非所证及能证之义。此说仅了知种种即是离所证能证空性明显之菩提。
何故说"种种"？因遍及理故。云何为"仅"义？如从一语亦能解决定，如说"饮水"，因"性"义为事物主要故。
何故说"真实明显"？从势用故，否则无证者亦应成菩提故。
关于"此是诸佛世尊之菩提"，因应知故为菩提，彼即究竟菩提如来所说。彼亦即一切法差别寂灭真如明显，故菩提唯是空性。
关于"诸佛现证故名菩提"，菩提声唯表作业。"现证"之声即真实，"现"声说无余，义为离一切迷乱而了知。


།འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པའི་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་དག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡིན་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རིགས་པས་མ་ཡིན་ཏེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་དོན་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྤྱོད་ན་རྒྱུ་མེད་པས་གང་ལས་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྤྱོད་ན་མི་དམིགས་ པ་དང་བཅས་པ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་ཡིན།ཅི་སྟེ་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་ན་འདིའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་ལན་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱོད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་འཕེལ་ལ་གཉིས་མེད་པས་སྤྱོད་ན་འཕེལ་ ཏེ།འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་གང་ནས་བརྩམས་ཏེ། བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཐུལ་བར་འགྱུར་ལ། གང་མི་དགེ་བས་ཀྱང་བཅོམ་པ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བ་དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་མི་ཆོམས་པར་གྱུར་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ངེས་འབྱེད་ ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ།།མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལས་འོངས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཚང་རྒྱ་ བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་སྒྲ་མ་གསུངས་པ་ནི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་སོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་འོག་མས་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ ནས།སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
离一切迷乱即从菩提声获得究竟，由遍及理得"一切法"之说，故菩提唯是空性，此即法宝。
从"世尊"至"不如是清净"是对僧宝之邪执。此中菩萨僧即僧宝，一切发菩提心者皆是菩萨，彼等一切皆摄入僧宝中。
彼亦非理，因不可分义是僧义，若不行波罗蜜等，无因故从何是其菩提？若行，有所缘故从何是菩提？若以无二方式行，则此菩提义之善根不增长，此是邪执。
此中答：若以二行则善根不增，若以无二行则增长。由彼等增长，从何处起，魔等不能降伏，若为不善所败即堕小乘菩提，故不为彼等所败者即入僧宝数中。如说："从决择分始，住见修道中，诸菩萨即是，不退转之众。"余为旁述。
从"世尊"至"不能成佛"是对方便善巧之邪执。未说善巧分别声是为以境显境者故。
从"世尊"至"其为何"是邪执，谓若于见真谛与未见者亦说方便善巧，如是仅此不能遮小乘菩提。下文句为答。
从"世尊"至"离戏论是现证"是对现证之邪执。证即是正证菩提，现前趣向而证即是现证。


 །ཐུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པ་ཉིད་ལ་མངོན་ དུ་བལྟས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །མདོ་ལས་སྤྲོས་པའི་སྒྲ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲ་གཉིས་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ཞེས བྱ་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ།།མི་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པའི་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ དབྱེར་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་གཉི་གར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ ལྡན་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་མ་འདུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ལ། དེའི་ལྟག་ཡན་ཆད་ནི་ལོག་པར་རྟོག་ པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།ལན་ནི་གཞུང་འོག་མ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ནས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"能仁"即是直观能仁自身。从"世尊宣说"至"岂不成一"是邪执。世尊宣说："现证非有非无"等是答复。
从"世尊"至"以智慧证得一切种智"是对颠倒的邪执。经中说"戏论"与论中说"颠倒"二者是同义。"何为戏论"是邪执。若作是念：离戏论的般若波罗蜜多，离四颠倒的法成为声闻道，而非佛道。"世尊宣说"是答复。
"不戏论"即因是法界故无分别。"不流散"即不作分别。"自性不流散"即有自性差别者不具不可分故。"无事物亦不令无事物流散"即于无自性中二者皆无故。"无自性"即不能观察故。"具一刹那"即具金刚喻定。
从"世尊"至"一切法无不摄"是对道的邪执。其中"世尊宣说"等是答复，此前是邪执。
从"世尊，若"至"非具足非不具足"是对违品与对治品的邪执。其中菩提分等是对治品。"如何以彼等证得菩提"是邪执。答复在下文"应学"之前。此后从"世尊"等是对违品的邪执。


 །འདི་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡིན་ལ།དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཆོས་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ་དེ་དག་དང་དེ་དག་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ།།ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ཉིད་ནི་གང་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་ དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐབས་འབྱེད་པའོ།།འཁོར་བ་ལས་དགྲོལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་མན་ཆད་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གསུམ་ དུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོར་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དགོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ།།དེ་མན་ཆད་རྒྱས་པར་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དྲི་བ་གཞན་དག་ནི་དེ་དང་འདྲེན་མའོ། །དེ་ལྟར་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་རྩེ་མོའི་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།མཐར་གྱིས་པ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་ཞེས་གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །མཐར་གྱིས པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དག་ གིས་སོ།།ཆོས། དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མདོ་ལས་དང་ པོར་འདིའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྒོལ་བ་དང་ལན་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
作是念：违品是烦恼，调伏彼等即是调伏法。若有时，则应承认有情与烦恼存在，以及与彼等相应与离。世尊宣说等是答复。调伏法本身非是具足与离之分别境界。
从"须菩提，此"至"如是安住"是对相的邪执。至"任何法相皆不可得"是开示。至"解脱轮回"是邪执。此后是答复。
从"世尊"至"一切有情授记三聚"是对修行的邪执。至"首先不能安立于福德事"是邪执。"此中相非异"即无相之差别。此后广说是答复。其他问题与此相似。如是已说十六种邪执。
《现观庄严论释·具足》是宝源寂所造，此为第五品顶现观。
渐次：前说三种十种，以一偈颂："布施至智慧，佛等念及法，以无事自性，许为渐次业。"即从布施至智慧六波罗蜜多之义。"佛等念"即念佛、法、僧、戒、舍、天。"法无事自性"即诸法无自性之义。以此十三渐次业为所许。"此"即所说顶现观品。经中首先从"世尊宣说"至"行六波罗蜜多"是诤论与答复。


 །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རེ་རེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པའོ།།དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔས་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེ་ནས་དྲིས་པ་དང་ལན་དག་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།ད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དང་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཇི ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ མ།གཅིག་གིས་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་པ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་དང་།མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཚིག་གི་ཚོགས་བཞིས་འཆད་པར་མཛད་པ་དེ་བས་ན་དང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ ནས།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ ནོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་འཕངས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་སྟེ་དང་པོའོ།

以下是完整的中文直译：
其后"复次"等字句，每一句表示六波罗蜜多的六种渐次行。其后五个"复次"字句是五种随念佛：色等蕴、相好、戒等蕴、力无畏等、及不作意缘起。
其后五个"云何"字句是随念法等五种。其后一个"复次"字句是一切法无事自性。其后是问答。《现观庄严论释·具足》是宝源寂所造，此为第六品渐次现观。
今当说刹那现观，故须菩提首先问：行般若波罗蜜多时，如何以一发心摄持六波罗蜜多等一切法乃至相好圆满？世尊宣说等是答复。
如前所说："刹那证菩提，由相有四种。"彼等为何？即一刹那现证一切无漏法，一刹那现证一切善法，一刹那现证一切无相法，一刹那现证一切无二法。以四种文句解说此四，故就初者而言：
"布施等一一，摄无漏诸法，应知此即是，佛刹那证悟。如人转绳轮，一动悉皆转，如是刹那智，应知亦如是。"
即菩萨行般若波罗蜜多时，以布施等一一摄持并引发一切无漏法故，以一刹那了知，即以一心刹那现证，此为第一。


།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་དང་ལྡན་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་བསྒོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། རབ་ འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདིར་དང་པོར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་ཚེ་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་ རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་གྱུར་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།།གསུམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁམས་གསུམ་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །བཞི་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། ། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལས་[(]གྱིས་[,]ཀྱིས་[)]གཉིས་པ་སྟེ། འབྲས་ཆན་འཚེད་དུ་འགྲོ ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་གཞུང་གཞན་ལས་དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་དེ་མཐོང་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱི་དོན་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如同一人以一脚踏动时，水磨的所有绳索同时转动一般，具足布施等一心时，以往昔修习之力能引发一切无漏智。从"须菩提于此"乃至"圆满禅定波罗蜜多"，此中首先"非于他处"等词即是"决定"之义。
就第二而言，说道："当一切白法，般若波罗蜜，异熟法性位，生起刹那智。"此说彼位具有异熟法性自性任运成就而趣入，故如是称说。此位即第八地等。"一切白法自性"即是一切白法之自性。"生"即是出现。"智"即是一切善众生。从"须菩提云何"乃至"究竟圆满"所说。
就第三而言，说道："由行布施等，诸法住如梦，诸法无相性，一刹那了知。""了知"即是由于三界义相各异，故称"了知"之义。余者易解。从"具寿"乃至"如幻遍知"所说。
就第四而言，说道："如梦与见梦，不见为二相，诸法无二性，一刹那证见。""梦与见梦"是具作用，虽然是业格第二，如说"去煮饭"。又在其他论中出现"如是见梦"，其义同前。余者易解。从"白言世尊"乃至"应以无相之理学习般若波罗蜜多"所说。


།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ་ལེའུ་བདུན་པའོ།། །།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པའི་མདོར་བསྟན་ པ་ནི།ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་སྤྲུལ་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །མཛད་དང་བཅས་པ་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྔར་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་ཐོབ་གང་ཡིན། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རུ་བཞེད། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་ དང་།།རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང་། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དག་བཞི་དང་།།དབང་བཅུ་དག་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས།།བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ ཡང་དག་བསྟན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
这是由宝源寂所造的《现观庄严论明义释》中，一刹那现证菩提第七章。
第八现观略说：
"自性及圆满，化身共三种，及以事业俱，法身分四种。"如前所说，自性身、受用身和化身三种以及事业，即是法身，分为四种之义。
其中首先就自性身而言：
"无漏诸法遍，清净所获得，彼等自性相，许为自性身。
菩提分无量，解脱及次第，等持九自性，及十遍处性，
胜处八差别，无烦及愿智，神通各别知，一切种清四，
十力与十权，四无畏亦尔，三种无护性，三念住庄严，
无忘失法性，永断诸习气，大悲及不共，唯佛十八法，
所有诸宣说，一切种智性，即说为法身。"
以上六偈所说，无漏诸法一切种清净、法性自性即是佛世尊之自性身，因离一切暂时迷乱而安住自性故。如是亦说："离一切障垢，获得一切智，如开启宝器，善显示佛性。"


 །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། བསྲུང་བ་མེད པ་གསུམ་དང་།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཅིང་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་བརྗོད་ནས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཚིག་སྔ་མའི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི། གཅིག་མིན་དུ་མའང་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བསྟོད་པ་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ ཀྱི་སྐུ་བཞི་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཚུལ་གཞན་ལས་སྐུ་བཞིར་གསུངས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་སྐུ་གསུམ་ཉིད་དུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བཞི་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་སྐུ་གསུམ་ཡིན་ལ། བཞི་པའི་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ལས་སམ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཆོས་དེ་དག་སྐུ་གང་གིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

以下是完整的中文直译：
那么这些无漏法是什么呢？三十七菩提分法、四无量、八解脱、九次第等持、十遍处、八胜处、无烦恼三摩地、愿智、四无碍解、四遍净、十自在、十力、四无畏、三无护、三念住、无忘失法性、永断习气、大悲心以及十八不共佛法和一切种智，即是如此。法身即是说为法的聚集，其自性即是诸佛自性身之义。
或者，显示诸法自性之身即自性相，并且说明这些法，如是说为法身，以此作为总结。因为前文所说的事物是主要的缘故，法性身即是法身，也就是自性身之义。如此则"非一亦非多"之法身赞便成合理。
其他一些人说，这些法本身即是身，是诸佛的第四身，如是从其他方式宣说四身是善说。这是不正确的，因为在《般若经》中以"复次"等三词，以及在其他经中都说为三身。在密法中四身又是另一种方式，即身语意为三身，第四则是彼等之业用或平等性。
如此，这些法为何身所摄？为自性身所摄。因为这些远离一切迷乱，是明净本性唯一法性的缘故。它们的相的差别是随顺因位而安立的世俗谛。详述到此为止。


 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་ནས་ བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་འཆད་པར་གྱུར་ལ། བདག་གིས་ ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་།གཟུགས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་རྒྱས་པར་མང་དུ་བསྟན་པས་དེ་དང་དེ་དག་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལྟའི། །ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ཉིད། །རྒྱལ་བ་གྲོང་སོགས་དེ་དག་གི། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤང་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལ་ལན་འདེབས་བྱེད། །ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གང་དག་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན། དེའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར འགྱུར་བ་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་དག་མཐོང་བ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི།ཉོན་མོངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཉིད་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དག་གི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པ་མི་མངའ་བ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ལེན་ལོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།འདྲི་བ་ཀུན་གྱི་ལན་འདེབས་པའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟློག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ་། །དེ་དང་དེ་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སོ།།དེ་དང་དེའི་ཚེ་སྣང་བའི་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
正因如此，从"自性身复次"等词开始直至"应当学习"之间作了宣说。其中，世尊自身对菩提分等一切法，以及具足相好，从摄事中解说出世间法布施。我也广泛宣说了禅定、入无色定、入无量以及广大道品等诸多内容，应当详细了知这些内容。无烦恼和愿智的特征也将在此处解说。
其中声闻果与佛世尊果，以两个偈颂宣说：
"声闻无烦恼，
不能永断惑，
胜者于城等，
断惑即无染。
诸佛之愿智，
任运无执著，
无碍常安住，
能答一切问。"
声闻的无烦恼是当见到城中等处的众生时，认为"不应生起烦恼"而回避见到他们，并非直接对治烦恼。如来的无烦恼则是虽然见到他们，但能断除他们烦恼相续，而非回避见到。
诸佛的愿智任运成就是因为无分别的缘故。无执著是因为无所依待的缘故。无碍是因为于一切处无有障碍的缘故。恒常安住是因为恒时安住于等持的缘故。能答一切问是因为能回答一切提问的缘故。声闻则是回避。
"相续已成熟，
于彼彼众生，
何时作何事，
利益即显现。"
为利益彼等而显现。"彼"是指本自性佛。于彼彼时显现是因为化身显现的缘故。


 །ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ཞེ་ན། ལྷའི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། །ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུང་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་ མི་མྱོང་།།དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཛད་པའོ། །ཟད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་ནས། བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་དག་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོས་ པ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་། །མགུ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་དེ་ལྟར་ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ནུས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐུབ་པའི་ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད།།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར་ཏེ། སྐུ་དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་དག་གིས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའོ།

以下是完整的中文直译：
若问："为何不是对一切众生都显现一切？"
"如天王降雨时，
不良种不发芽，
诸佛虽出世，
无缘不得善。
如是事业广，
定说佛遍满，
彼即无尽故，
亦说为常住。"
广大事业是指随众生根机而作种种利益。"彼即"是指事业。"无尽故"是指无有间断故。
从第二个"复次"到"应当学习"之间宣说了圆满受用身。此处提到菩萨是为了遮除其他。提到大菩萨是为了遮除非圣者。"最胜"不是按字面意思，而是随意乐。由于受用无上欢喜、满足、极喜和安乐，这些词表明如是圆满受用，因为具有这种能力，所以称为圆满受用身。
论著者依此等而说：
"三十二种相，
八十随好体，
此即牟尼尊，
圆满受用身。"
若问："为何是圆满受用？"因为受用大乘法，此身圆满受用大乘法故。由菩萨所获得而圆满受用，故称圆满受用。


།དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་དག་ནི། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས།།བྱིན་པ་ཨེ་ནྱའི་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ། །འདི་ཡི་ དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས།།འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་བཟང་དང་། །གྲངས་ནི་ བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་།།སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི། །འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །འདིའི་ཕྱག་དང་ཞབས་ལ་འཁོར་ལོས་མཚན་པས་ན། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། །ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་རུས་སྦལ་དང་འདྲ་བའི་ཞབས་ མངའ་བས་ན་རུས་སྦལ་ཞབས་ཏེ།དེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །འདི་ལ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་མངའ་བས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་པའོ། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན། །འདི་ཡི་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་མ་ དང་སྦྱར་རོ།།འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་གསུམ་པའོ། །སྐུ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །འདིའི་སྐུ་བདུན་མཐོ་བ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་མཚན་ལྔ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་ཉིད། ཞབས་ ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་།ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིངས་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ཕྱག་ རིང་མཛེས།།མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སྐུ་ཆེ་དྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྒྱ་ཆེ་ལ་དྲང་བའོ། །ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང་། སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། མདོ་ ལས་པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང་།།ལོང་བུ་མཛེས་པར་ནུབ་པས་ན་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བས་ན་མི་མངོན་པའི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྦས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
首先，诸相为：
手足轮相及龟足，
手足指间网鬘连，
手足柔软具童肤，
此身七处皆高耸，
指长跟阔身广直，
踝隐毛向上方生，
小腿似鹿臂修美，
马阴藏密最胜相，
金色薄皮细滑净，
一一毛孔右旋生，
面间白毫狮上身，
双肩圆满腋下丰，
不美味中现胜味，
身如尼拘律树相，
顶髻高耸舌修妙，
梵音狮颊齿端严，
极白齐密列分明，
数量具足四十齐，
眼睛湛蓝如胜莲，
此等三十二种相。
其手足上有轮相，故称"手足轮相"。因安住殊胜故，其足如龟，故称"龟足"。此即彼亦是彼，此为总摄。其手足指间有网鬘相连，故称"手足指网相连"。"手及足柔软具童肤"，与下文"此"字相连。
"此身七处皆高耸"是第三种表征。身为所依。意为此身以七高处为表征。
以上显示五种相：即手足具轮相、足安住殊胜、手足网鬘相连、手足具童肤、身七处高耸。
"指长跟阔身广直，踝隐毛向上方生，小腿似鹿臂修美，马阴藏密最胜相"中，"指长"与"跟阔"是主要分类。"身广直"指身体宽广且端直。踝骨不显现，毛向上生。经中说："膝盖圆满，踝骨隐没"，故"不显现"一词意为极善隐藏。


 །ལོང་བུའི་སྒྲ་ནི་པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང་། ལོང་བུའི་རུས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བརླའི་རྩ་བ་མན་ཆད་ཀུན་ ལ་ཞབས་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྟེ། འདི་ལ་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་མངའ་བས་ན། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཆེ་ལ་དྲང་བ་ཉིད་དང་། ཞབས་ཀྱི་ལོང་ བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་།།སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ལ་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ ལེགས་འཁྲུངས་དང་།།ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་རོ་སྟོད་སེང་གེ་དང་འདྲ་བ་མངའ་བས་ན་རོ་སྟོད་སེང་གེ་དང་འདྲ་བ་ཅན་ནོ། །མགོ་ཟླུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་སྟེ། མགུར་དང་རྒྱུད་ ལེགས་པར་འབྲེལ་ཅིང་ལྷུན་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཕྲག་པའི་བར་ནི་ཐལ་གོང་སྟེ་བྲང་ངོ་། །འདི་ལ་དེ་རྒྱས་པ་མངའ་བས་ན་ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་ཅན་ནོ། །འདིས་ནི་པགས་པ་གསེར་མདོག་ཉིད་དང་། པགས་པ་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་།ཞལ་མཛོད་སྤུས་མཚན་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་བདུན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་།།ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་བཟང་དང་། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི། །འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་རོའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་མཉམ་ཞིང་བཞི་བཅུ་ཚང་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང་། རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་བཅུའི་ཚད་ཀྱི་ཚོགས་མངའ་བས་ན་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་སྟེ། བཅུ ཚན་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"踝"字指膝盖骨和踝骨，应当理解大腿根部以下皆称为"足"。阴藏即为阴部，因其具有最胜密藏相，故如是称。
此处说明八种相：即指长相、跟阔相、身广直相、踝不显相、毛上生相、小腿似鹿相、臂长美相、阴藏密相。
"金色薄皮细滑净，一一毛孔右旋生，面间白毫狮上身，双肩圆满腋下丰"中，因其上身似狮，故称上身如狮。"头圆"指极圆满，因颈部连接优美且圆润故。两肩之间为腋下即胸，因其丰满故称腋下丰满。
此处说明七种相：即金色皮相、薄皮相、一一毛右旋相、面毫庄严相、上身如狮相、肩头圆满相、腋下丰满相。
"不美味中现胜味，身如尼拘律树相，顶髻高耸舌修妙，梵音狮颊齿端严，极白齐密列分明，数量具足四十齐，眼睛湛蓝如胜莲，此等三十二种相。"
这两偈颂说明三十二种相：即知味最胜相、身如尼拘陀树相、具顶髻相、舌长薄相、梵音相、狮颊相、齿白相、齿齐相、齿密相、具足四十齿相、眼湛蓝相、睫如牛王相。
因具十倍之数故称四十具足，即十之四倍之意。总摄一切，即为此三十二相。


 །བ་མཆོག་ནི་བ་དང་གླང་ངོ་། །ཡང་ན་བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་བཤད་པ་དང་རྒྱུ་དང་སྔོན་གྱི་མཚན་མ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སྟེ། འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་ གིས།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་འགྲུབ། །འདིར་མཚན་གང་དང་རྒྱུ་གང་དང་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདིའི་མཚན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ། །ཡང་ གང་གི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན།བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་ལ་བརྟན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་དང་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །དེ་ལ་སོགས་པ་མདོ་བཞིན་ ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བླ་མ་དག་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་དག་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གིས་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཐད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡོག་བྱས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་དམ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཞབས་ ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང་།བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་ནས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ཐར་པར་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་ནི་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གསད་པ་ཐར་པར་བྱས་པ་དང་། །སྲོག་རྗེས་སུ་ གཟུང་བར་བྱས་པ་དང་།སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཀུན་ནས་བསྟེན་པས་སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམ་པར་སྤེལ་ཞིང་འགྲིབ་པར་མ་བྱས་པས་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། སྐུའི་ སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཇི་སྐད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་ གསལ་བར་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"牛王"指牛和公牛。或者"牛王"是指群牛之王。这些解释、因缘和往昔之相，如经中所说的法施，即：
"以何何种相，成就之因何，圆满彼彼已，成就此诸相。"
此处说明何种相、何种因及以何成就，圆满彼等即可成就此圆满受用身之相。
又问何因何缘？答：
"恭送上师等，坚持善受持，依止摄受及，布施胜妙物，救护将死者，解脱诸善法，善受增长等，成就因相性，如是等如经。"
其中，因恭送迎接上师、听法、以花供养、绕塔等承事故，具足手足轮相。因极其坚持誓言故，足安住稳固；因布施殊胜饮食等故，手足柔软且具幼嫩肌肤相及七处高相。"救护将死者"等词中"等"字表示众多。
因救护将被杀者、摄受生命、完全远离杀生故，具足指长相、跟阔相、身大直相。因善法正受且增长不减故，具足踝不显相及身毛上向相。
"如是等"指类似之义。"如经"指如将要解说的法施。因行持大士事业故，如来与菩萨是大士，彰显彼等故有三十二大士相。


།དེ་དག་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་[(]བྱེད་[,]བྱད་[)]བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་ མངོན་དང་མདུད་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མདོག་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་དྲང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཅུ་གཉིས སོ།།གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ནི་སྐུ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། མཚན་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུའི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་ མཛེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ།།གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲིམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཤིན་ ཏུ་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་།སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དྲུག་གོ།

以下是完整的中文直译：
为使彼等庄严，有八十种妙好。关于这些，经云：
"牟尼指甲铜色泽，润泽高耸诸指节，圆满丰满渐纤细，脉络不显无节结。"
此颂宣说八种妙好：指甲呈铜色、指甲有光泽、指甲高耸、指甲圆满、手指丰满、手指渐次纤细、脉络不显、脉络无节结。
"踝隐足平正，狮象鸟牛王，威步右旋行，优美直庄重，如经净治饰，次第皆相称。"
此一个半偈颂说明十二种妙好：踝骨不显、双足平正、行如狮子、行如象王、行如鹅王、行如牛王、右旋而行、行相优美、身形端直、身姿庄重、身如修饰、身相称合。
"清净柔软净，诸相悉圆满，身相广且妙。"
此三句宣说五种妙好：身体清净、身体柔软、身体极净、相好圆满、身相广大庄严。
"步态调匀及，眼目清净相，极具幼态相，身无怯弱相，身相丰满及，身极端严相。"
此颂宣说六种妙好：步态调匀、眼目清净、身极年轻、身无怯弱、身相丰满、身极端严。


 །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་མུན་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་ གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་།།ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་དག་པ་ཉིད་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ ཉིད་དང་།དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དགུའོ། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། ། ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིང་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །ཞལ་གཟུགས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞལ་འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཞལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་གདོང་སྟེ། ཞལ་གདོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི གཟུགས་བརྙན་མངའ་བའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་ བ་ཉིད་དང་།ཞལ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་གདོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བརྒྱད་དོ། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་ མཐོ་དང་།།མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ནི་ཤིན་ཏུ་བའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་། གླང་པོའི་ང་རོ་ཉིད་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གསུང་ སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་།མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། གཙང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཅུ་གཉིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"肢体分明显，视无暗清净，腰圆适度匀，不曲且端正，脐深右旋转，周身悦意观。"
此一个半偈颂宣说九种妙好：肢体及支分极为分明、视无昏暗清净、腰身圆满、腰身适度、腰身不曲、身形端正、脐轮深邃、脐纹右旋、周身悦意。
"行为清净及，身无黑痣斑，手如棉柔软，手纹光泽深且长，面容不过长，面现映照相。"
关于"面现映照相"，是指面容能现出影像。"面"即面容，意为面容能映现形象。
此一个半偈颂宣说八种妙好：行为清净、身无黑痣、手如棉软、手纹有光泽、手纹深邃、手纹修长、面不过长、面现映照。
"舌柔软且薄，红润雷音声，语柔美牙圆，锐利白齐整，渐纤鼻高耸，最极清净相。"
其中"最极"即为"至极"之意。
此一个半偈颂宣说十二种妙好：舌相柔软、舌相纤薄、舌相红润、具象王声、具雷音声、语音悦耳柔软温和、牙齿圆满、牙齿锐利、牙齿洁白、牙齿整齐、牙齿渐细、鼻相高耸、清净庄严。


 །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་། པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྦྲུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །འཕྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ གཉིས་པོ་འདིས་ནི་སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་།རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་ རྒྱས་པ་ཉིད་དང་།སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྙན་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མི་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་གཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་ དང་།།དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་རྐང་ལྔ་པོ་འདིས་ནི་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་གཤོར་བ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བར། །འགྲོ ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་།མཉམ་དུ་མཛད་པ་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་ལྟར་དེའི་ལས་འཁོར་བའི་བར། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ནས།དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་དང་། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་དག་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"眼广大睫浓，如莲花瓣相，眉长且柔美，润泽毛齐整，臂长广耳齐，离损坏无余，额际分明显，额阔头圆满。"
此二偈颂宣说十三种妙好：眼目广大、睫毛浓密、眼白黑分明如莲花瓣、眉毛修长、眉毛柔美、眉毛润泽、眉毛整齐、手臂修长丰满、双耳对称、耳轮无损、额际分明、额阔广大、头相圆满。
"发如蜂黑色，浓密柔不乱，自然人心夺，吉祥德相好，佛陀妙相愿。"
此五句宣说七种妙好：发如蜂黑、头发浓密、头发柔软、头发不乱、发自然舒展、头发香美、手足掌中具吉祥德相及善逝标帜庄严。
总合为佛陀八十种妙好。
"于尽轮回际，为众作利益，化身无间断，牟尼恒示现，如是彼事业，相续无间断。"
其中"尽轮回际"是指直至轮回尽际与虚空尽际。如是宣说三身自性之法身后，依此而说其事业。对于现证诸法无自性故，一切法中善与不善等安立不应理，为此生起须菩提之问及世尊之答。


།དེའི་མཛད་པ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་རྣམས་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ དྲུག་དང་།།སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཞིང་། ། རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྟན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང ནི།།འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་འཕྲིན་ལས་འདི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐའ་འགོད་པའི་སྒྲ་ནི་དབུས་མ་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངས་འདི་ ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྤངས་ནས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངས་འདི་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱལ་བ་དང་། ཚིག་དེའི་ནང་ནས་ཡོད་པའི་ ལྷའི་བུའི་སྒྲ་ཡིས་དེ་དང་འདྲ་བ་ལྷ་མ་ཡིན་དག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཚངས་པ་དག་རང་གི་གནས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འོང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ངས་འདི་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་རྣམ པ་གསུམ་སྟེ།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་གསུམ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
其事业有几种呢？为此：
"令众入寂业，安立四摄法，及具诸烦恼，了知清净相，如实众生利，及六波罗蜜，佛道与自性，空性二边尽，无相无所缘，成熟诸有情，菩萨道及以，遮止诸执著，证菩提佛土，清净与决定，无量众生利，佛教等功德，菩提分诸业，不失见谛理，远离诸颠倒，如是无有法，清净及资粮，有为无为法，差别不可知，安立涅槃中，此等法身业，二十七种相。"
其中"安立"一词应贯通于中间诸句。
其中"我从此"三句是指地狱、饿鬼、畜生诸趣得以寂灭，因为舍离彼等而趣向善趣。"我从此"第四句和第五句说明以胜妙欲尘，以及其中"天子"之声也包含相似的阿修罗，因为天、阿修罗、梵天等见自处过患而可能来生人间。除人之外其他趣的寂灭业已宣说，而非人趣。
从"我从此"第六句开始至"须菩提，如是应知菩萨摩诃萨法布施"，乃至安立四摄事业。其中布施摄事分三种：财布施、世间法布施、出世间法布施。其中第一种至"安立于成就安乐道"。第二种至"安立于一切种智"。其中第三种从"须菩提，菩萨摩诃萨出世间法布施"等广说。


 །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས བྱ་བ་ནས།འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ དུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་བདག་ཉིད་འགོད་པའི་ལས་སོ།།བདག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཐུན་པས་དགའ་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །བདག་ཀྱང་ དགེ་བ་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལས་འོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རང་ བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་རྣམ་པར་འགོད་པ་བྱས་ ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལམ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དབང་བསྒྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"须菩提，复次菩萨摩诃萨"乃至"此是无上正等正觉"等说法，是安立于遍知烦恼和清净的事业。
从"须菩提，譬如幻师"乃至"众生施设亦不可得"，是安立于如实了知众生利益的事业。
从"我亦行布施"乃至"随顺欢喜"，是安立于六波罗蜜的事业。
从"我亦十善"乃至"修习般若波罗蜜多"，是安立于佛道的事业。
从"须菩提，若真实际亦异"乃至"岂有疑惑"，是安立于自性空性的事业。
从"须菩提，譬如如来所化"乃至"无有现证"，是安立于无二法的事业。
从"须菩提，此亦世间言说假立"乃至"利益众生"，是安立于了知名言假立的事业。
从"尔时具寿须菩提"乃至"安立于无上正等正觉"，是安立于无所缘智的事业。
从"白言世尊"乃至"不见有任何众生"，是安立于成熟众生的事业。
从"尔时具寿须菩提"乃至"为众生说法"，是安立于菩萨道的事业。
从"须菩提，于此"等乃至"以此道令众生解脱轮回"，是安立于断除一切执著的事业。
从"白言世尊，何也"乃至"当得自在"，是安立于证得正等正觉的事业。
从"须菩提白言"乃至"决定成就菩提"，是安立于清净佛土的事业。


།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདེན་པ་ མཐོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོ་ལས་རྣམ་པར་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །དེ་ནི་དོན་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དགོངས་སོ།།མིང་ཐོས་པ་ན་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་མིང་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ་གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་མཚན་མ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་དངོས་ པོའོ།།བླ་དགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"尔时具寿须菩提"乃至"甚为稀有"，是安立于决定证得正等正觉的事业。
从"世尊，菩萨摩诃萨白法"乃至"应知行于方便善巧"，是安立于无量众生利益的事业。
从"尔时具寿须菩提"乃至"无有无上正等正觉"，是安立于亲近佛等的事业。
从"须菩提白言"乃至"利益诸众生"，是安立于菩提分的事业。
从"尔时具寿须菩提"乃至"现证圆满菩提"，是安立于业果不失的事业。
从"证得圆满菩提已"乃至"为众生说法"，是安立于见真谛的事业。
从"尔时具寿须菩提"乃至"远离诸实体"，是安立于断除颠倒的事业。
"为广说义故，我当广说。如何于色等学习"是指如何如理了知。世尊告曰："应学色等唯是名"，意为唯是名即是空性。
慈氏说："闻名缘实事故，唯是名不应理，若无实事，则名亦不存。"
世尊告曰："慈氏，此所谓色等非客尘自性故。诸行相之事，以因缘所化故为诸行。彼即是此亦是相故，以识各别显现故，事即是事。假立者，以无自性故。假名者，由诸施设者故。"


 །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་ སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ།།བྱམས་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་རྒྱུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ལ་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་གདགས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཅེས་གསུངས་པ་ལ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དངོས་པོར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོ་ན་བྱམས་པ་ཁྱོད་ཇི་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད ལགས་པ་དེའི་ཚེ།བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་ པ་ན།བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བྱམས་པས་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་དབྱིངས་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ།དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མཐར་དགག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཅི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཞུས་ནས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་དབྱིངས་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཇི་ལྟར་མཆིས་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། མེད་པ་ནི་རྟེན་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །རྟེན་དུ་འདོད་ན་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
此中的原因即"为何"等所说。"除实体"即使无实体。"信解、通达、别别了知"是同义词。
"慈氏，于意云何"等，是此处说第二因。为显示其相违故，慈氏白世尊言"若如是"等。
世尊问："于诸行相之事，名、想、施设、言说为色者，于意云何？是色之自性抑或仅是假立？"彼答："世尊，仅是假立。"意为即使无实体亦如是了知。
世尊言："慈氏，汝云何"等。慈氏白世尊言："彼即"等："若色等仅是假立，则彼假立自性岂非成所缘耶？"
世尊告曰："假立即是无自性，以不具生灭等故。"如是遮破色等自性时，慈氏问"世尊，云何"等。
世尊说："色等于世间名言、言说中有，然于胜义中实无。"
慈氏白言："如我解世尊所说义，此界于胜义中不可说。""彼即"是"若"之义。"云何"之义是最终否定。"云何成胜义"即"世尊，于胜义中是有耶无耶"之义。
如是请问后，破斥说"彼亦"等：若彼事于胜义中无。"彼"即彼时界于胜义中不可说云何有？必无。以诸行相之事不可说为界不应理，以无者无所依故。若许为所依亦同，彼即是彼之法性，是彼之自性。


 ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟོད་ཅིང་འདོད་པ་དང་སྤོབས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའོ།།དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ནའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་དང་འབྲེལ་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་མཚན་མ་ཡང་བྱིས་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་འདྲ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མཚན་མ་དམིགས་པ་ལའང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ དབྱིངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།བྱམས་པས་གསོལ་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དངོས་པོ་དེ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན་དེ་ཅི་མ་མཆིས་པའམ་མཆིས་པ་ཡང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་ལ་འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ལ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟེ། གང་གཞན་དག་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གསུངས་པ་ འདིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
世尊说"是故慈氏汝"等，意为能忍、欲求及勇悍。"行般若"即由无分别故是究竟般若。行彼时由等持故相续趣入。
"彼非"即无所缘。"彼由此数亦"中，"彼"即文字安立。"亦"字表示将说。"数"即种类。"非他"即由法与法性无别故。"非非他"即于法性正智中彼不别现故。
"诸行"等说其他种类："若成他"即若是他性。"如是"即若如是。"证涅槃或现证无上正等正觉"即若是他性则无实有烦恼相应故。若是非他性则其相亦为凡夫所不能缘，如不可说界。以于缘相时亦如修习对治分之瑜伽，将证得不可说界。
慈氏白言："于与不可说界相应般若行中若彼事无所缘，彼为无耶有耶？"
世尊告曰："于彼都无某物为有性或无性，然当分别时于分别中显现，离分别时则不显现。是故，于胜义中非有，以非最胜智境故。亦非无，以是分别显现故。"
"善于抉择诸法"即诸法抉择为三自性：如他处所说遍计所执、依他起、圆成实，此中依次显示为遍计所执色等、分别色等、法性色等。


 །དེ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ ངོ་།།གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། དེ་དག་གང་གི་རྫས་སུ་མཆིས་གང་གི་རྫས་སུ་མ་མཆིས། གང་ནི་རྫས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་རྫས་སུ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པའི་ དོན་དམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུམ་པོ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་གཉིས་སུ་མ་ མཆིས་པར་བརྩི་བ་ནས།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པར་བརྩིས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་གཟུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་ གཟུགས་མ་ཡིན་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་མཁས་ པས་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་སྤང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པ་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་དེ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ གང་གི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་དེའི་སྤོང་བའོ།།གང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །གང་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྒོམ་ པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་བསྒོམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
虽于彼显现而无故是遍计所执。由因缘所生故是依他起。依他起中以遍计所执自性空性者，即是圆成实自性，以一切时如其本然而有故。凡是依他起者即是分别，以一相有而现为异相故。诸法法性空性者即是真如，是故圆成实自性称为法性。
白言："彼等何者是实有，何者非实有，何者以胜义简择为非实有非非实有？"
世尊依次告曰。其中说"取分别为实有"等。
白言："世尊说'色无二'乃至'一切法无二'，云何？"
世尊告曰："遍计所执等三种色之差别非色亦非非色，若非色亦非非色者即是无二。如是乃至佛不共法，是故说为无二数。"
白言："菩萨如是善巧无二，云何遍知相，云何断相，云何证相，云何当观修相？"
世尊告曰："离二边而入中道，于色非遍知亦非不遍知，乃至于佛法非遍知亦非不遍知，即是彼遍知。非断亦非不断即是彼断。非现证亦非不现证即是彼现证。从色乃至佛法，为断故非修道亦非不修，即是彼修习。"


།གསོལ་པ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན།མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་མ་ འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འཁོར་བ་ལས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་གཉི་ག་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ངོ་། །གསོལ་པ། གཉི་ག་མ་བླངས་ན་ཇི་ལྟར་ གཉི་ག་བཏང་བ་མ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཉི་ག་བླང་བའམ་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་སྨྲའོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་སྨྲའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི སྟོང་པ་ཉིད་དང་།གང་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་འདི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པའོ། །གསོལ་པ། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་སྟེ། ཁ་ཅིག་དང་པོ་ནས་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མགུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་དང་པོ་ཉིད་ནས་དམན་པའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་ ཞིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེས་མགུ་བར་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཁྱད་པར་དམན་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མགུ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཉན་ ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
白言："如是具足遍知等之菩萨，云何般涅槃？"
世尊告曰："弥勒，此极甚深。如是，彼非涅槃亦非不涅槃。为利他故不舍轮回故非涅槃，为自利故不舍涅槃故非不涅槃。彼于轮回中不分别轮回与涅槃为涅槃。是故于此二者皆可能，于二者皆无厌，故不舍二者。"
白言："若不取二者，云何非舍二者？"
世尊告曰："不说取二者或非所取，然说菩萨取住于空性无所缘界而不舍涅槃。虽彼般涅槃，然以缘无分别界之智慧，以心自在方便善巧，为显示十方世界轮回故说不舍轮回。一切法及其空性，及彼事与无事无二，及无戏论，此等是无分别相之全部。"
白言："一切声闻皆住于寂静一分涅槃耶？"
世尊告曰："非也。诸有情界各异，有从初求殊胜卓越，了知彼义而以此满足。有从初求下劣差别，获得彼已而满足。有从初求下劣差别，获得彼已而不满足。其中初者是菩萨，第二是寂静一分声闻，第三是当成佛之声闻。"


།དེ་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ངས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དག་གིས་སོ།།གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མཐུ་ཆེ་བ་གང་ལགས། དེས་ན་དེ་དག་གྱ་ནོམ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་ འགྱུར་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་འདི་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཉིད་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ སྔོ་བར་བྱེད་དེ།དེ་དག་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གང་ཡང་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པར་འདོད་ཅིང་བྱང་ ཆུབ་ཆེན་པོར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིར་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མཐུ་ཆེ་བའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་དྲི་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ། །དེ་ བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་འཁྲུལ་པ་ལོག་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་དང་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་སྤངས་པ་དང་། དོར་བ་ལ་ འགོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་སོ།།དེ་ནི་འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ ལས་སོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ ཚོགས་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"彼如何成阿罗汉已而求正等正觉，于彼彼处转生？"
"弥勒，我非说由业及烦恼力而生，然由趣向涅槃究竟之阿罗汉亦有不可思议之转生。"
白言："何为菩萨广大意乐与彼等增上意乐大力？以是彼等求殊胜差别而得彼义。"
世尊告曰："于帝释天、护世、转轮王等世间圆满，一切种中皆不希求，而以善根回向无上菩提。于彼等亦无执著、无所取，此是彼等广大意乐。又于彼无执著之乐、无所取之乐及涅槃之乐，欲与一切众生共同，以善根回向大菩提，此是彼等增上意乐大力。"
"尔时具寿须菩提"等是须菩提之问。"尔时世尊"等是世尊之答。是故菩萨如是行般若波罗蜜多时，诸颠倒妄执即是颠倒，彼等亦以慈氏与须菩提之语而显示。断除彼等及安立于舍离，是以世尊教敕。此是安立于断除颠倒之业，为第二十二。从"须菩提白言"至"无有杂染及清净"，是安立于无四颠倒之业。从"尔时具寿须菩提"至"超越言语之道"，是安立于清净之业。从"白言：世尊"至"胜义中非也"，是安立于清净资粮之业。


།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཁྱུ་མཆོག་གི་མཐར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ལས་སོ། ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པའི་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐུ་གསུམ་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞེས་ཤིང་ནམ་ཡང་འཇིག་པར མི་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་སོ།།ཆོས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་སྐུ་ཡང་འདི་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ལུས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་ མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ལྡན་ཡང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟག་པས་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ཡང་རྟག་ པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་མཛད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཛད་པ་དང་མཛད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་དད་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་།འདི་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་གཞན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་དེའི་སྦྱོར་བ་ནི། རྣམ་ པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ།།སྦྱོར་བའི་རབ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ རྣམ་གསུམ་དང་།།སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །འདི་ནི་འདིའི་དོན་བསྡུས་པ་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ལོ།

以下是完整的中文直译：
白言："世尊，如来所证何法名为现证正等觉"乃至"不成为牛王之究竟"，是安立于了知有为无为无别之业。
白言："世尊"乃至"岂有是处"，是安立于涅槃之业。此是宣说法身二十七种事业。
云何三身即是法身？由坚固永不坏故为法。此既是法亦是身故为法身，以是身故。如来身是常故，其中自性身以自性常性故为常，以无始无终故。圆满受用身以无坏常性故为常，虽有始而无终故。化身以相续常性故为常，以恒时趣入不同境故。如是事业亦恒时趣入。
云何事业即是法身？以事业与作者无别故。云何为四种？以世间分别为异故。如是显示般若波罗蜜多一法所摄八种义。
相及彼加行，彼胜彼次第，彼边彼异熟，摄义余六种。此是此中其余六种摄义，如是相即是三种遍智。彼相之加行即是现证一切相。加行之胜即是顶现观。加行之次第即是渐次现观。加行之边际即是一刹那现观。加行之果即是法身。
境之因三种，四种加行性，法身事业果，摄义余三种。此是此中其余三种摄义，即因、加行与果。如是因有三种，三种一切智性是加行之境。


།སྦྱོར་བ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཕྲིན་ ལས་ཀྱང་ངོ་།།ཐུབ་པས་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་ལས་འདས་པར་མཁྱེན་ནས་གསུང་གི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་གང་གསུངས་པ། །ལ་ལར་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་ཅུང་ཞིག་བསགས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ལ་དེ་དོན་བརྗོད་ནུས་ག་ལ་ཡོད། །བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཡུམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ བྱས་ལས།།ཤེལ་ལྟར་དངས་ཤིང་མཁའ་བཞིན་མཉམ་མེད་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་མེད་པའི། །ལམ་གྱུར་སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱིས་དེ་ལས་རྟག་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག་།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ནི། །འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་ བ།།རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་འབད་པ་ཡིས། །མདོར་བསྡུས་ཚིག་གསལ་སྦྱར་བ་ཡིན། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ། མཁས་པ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་མཛད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ རྫོགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
四种加行自性即是现证一切相、顶现观、渐次现观与一刹那现观。加行之果即是法身及其事业。
能仁了知超越言语境界后所说最胜语波罗蜜，
虽因他力略有积累，于我何有能诠其义？
我于佛母现观庄严论释中，
如水晶清净似虚空无等所获福德，
愿以此得大菩提已，无边众生，
愿一切有情从此得永恒住处。
现观庄严论
清净释论名，
宝源勤勉造，
简明词句著。
圣文殊师利成就者、大智者宝源寂所造《现观庄严论清净释》圆满。


། །།དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་འོད་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཀས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲཱི་སུ་བྷཱུ་ཏི་ཤཱནྟིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་དང་། དགེ་སློང་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། །སླད ་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱནྟ་བྷ་དྲ་དང་།

以下是完整的中文直译：
依据至高无上的统治者天王赤札西沃德赞之诏令，由印度堪布吉祥善生寂（Śrī Subhūti Śānti）亲自与译师比丘释迦慧（Śākya Blo gros）和比丘善慧（dGe ba'i blo gros）共同翻译、校对并最终确定。后由大班智达寂贤（Śānta bhadra）[参与修订]。
注：这里的人名我按照惯例保留了梵文对音，并在括号中标注了藏文或梵文转写。


D3802

ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཅོས་པའོ།། @། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས།[་]@##། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང་། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་། །གང་དག་ཡང་དག་ལྡན་རྣམས་ཐུབ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་གསུངས་པ། ། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོན་ལུགས་ནི་གཉིས་ཏེ། སྔོན་བྱུང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་པོས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། སྔོན་བྱུང་ལ་གཉིས། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གླེང་བསླང་བའོ། །གླེང་གཞི་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞི་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་།དེ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔས་བསྟན་ཏོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་འཁོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་ལ་གཉིས་ལས། ཉན་ཐོས་ ཞི་བ་ཚོལ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནོ།།ཉེ་བར་ཞི་བར་ཁྲིད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞིའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་མོ། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལམ་མོ། །སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས། རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས། སྐུ་དྲང་པོར་བསྲང་། དགོངས་པ་མངོན་དུ་བཞག་པ་ནི་ཐུབ་རྣམས་ ཞེས་པའོ།།རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་ཞེས་པས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བྱི་དོར་དང་། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། སེང་གེ་རྣམ་ པར་རོལ་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞི། སྐུ་ཐམས་ཅད་ནས་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་བཀྱེ་བ་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་། རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཟེར་དང་། ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བའོ།

 好的，我来翻译这段藏文：

**翻译：**

“由校勘师译师阿果·拉杰（འགོས་ལྷས་བཙས）定稿并修订。 《十万颂般若释》终。”

**注释：**

*   **ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཅོས་པའོ། (zhus chen gyi lo tsā ba 'gos lhas btsas kyis gtan la phab ste bcos pa'o)：** 意为“由校勘师译师阿果·拉杰定稿并修订”。
    *   **ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ (zhus chen gyi lo tsā ba)：** 意为“校勘师译师”。
    *   **འགོས་ལྷས་བཙས་ (’gos lhas btsas)：** 是一位译师的名字，音译为“阿果·拉杰”。
    *   **གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཅོས་པའོ། (gtan la phab ste bcos pa'o)：** 意为“定稿并修订”。
*   **སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས (stong phrag brgya pa'i rnam par bshad pa bzhugs)：** 意为“《十万颂般若释》终”。
    *   **སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ (stong phrag brgya pa)：** 意为“十万颂”。
    *   **རྣམ་པར་བཤད་པ་ (rnam par bshad pa)：** 意为“释”。
    *   **བཞུགས (bzhugs)：** 意为“终”、“结束”。

**总结：**

这段文字是藏文佛经的结尾部分，说明了：

1.  **译者和校勘者：** 这部经文是由校勘师译师阿果·拉杰定稿并修订的。
2.  **经文名称：** 这部经文是《十万颂般若释》。
3.  **经文结束：** 这部经文到此结束。

这段文字提供了关于这部经文的翻译和校勘信息，以及经文的名称和结束标志。

希望这个翻译和注释对您有所帮助！

